Konut piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Değerleme Uzmanı Ahmet Büyükduman, Ekonomist Emrah Lafcı'nın sosyal medya yayınında ev almak isteyenler için çok kritik uyarılarda bulundu.
Büyükduman mevcut ekonomik koşulların hem Türkiye’de hem de dünyada gayrimenkul sektörünü baskıladığını söyledi. Faiz artışlarının etkisine dikkat çeken Büyükduman, kısa vadede piyasada güçlü bir toparlanma beklenmediğini ifade etti.
"Faiz artırımları konuşulmaya başlandı ve fiilen de geldi” diyen Büyükduman, buna rağmen “faizler ne zaman düşecek, sektör ne zaman açılacak” sorularının gündemde olduğunu belirtti. Son verilerin ise fiyat ve satış tarafında belirgin bir canlanmaya işaret etmediğini vurguladı.
Küresel gelişmelerin de etkili olduğunu belirten Büyükduman, özellikle Körfez’deki savaşın petrol fiyatları üzerinden enflasyonu yukarı çektiğini söyledi. "Enflasyonu kontrol altına almak için faizlerin bir süre daha yüksek seyretmesi bekleniyor. Bu da gayrimenkul fiyatlarını baskılıyor” dedi. Bu nedenle konut piyasasında toparlamanın başka bahara kaldığını ifade etti.
Büyükduman, gayrimenkulde iki farklı fiyat yapısına dikkat çekti: alım-satım fiyatı ve kira. “Kiralar arz-talep dengesine göre belirlenir, faizle doğrudan ilişkili değildir. Ancak varlık fiyatları faizden ciddi şekilde etkilenir” dedi.
Reel faizin yüksek olduğu dönemlerde konut fiyatlarının baskılandığını belirten uzman, “Şu an konut fiyatlarının enflasyonun altında kalmasının nedeni bu. Buna karşılık kiralar enflasyonun üzerinde artıyor” ifadelerini kullandı.
Geçmişte enflasyonla mücadele için faizlerin düşürüldüğü dönemlerde konut fiyatlarının hızla yükseldiğini hatırlatan Büyükduman, bugün tam tersi bir tablo olduğunu söyledi.
Konut piyasasının canlanması için kredi faizlerinin kritik seviyelere gerilemesi gerektiğini vurgulayan Büyükduman, “Aylık faizlerin yaklaşık %2’nin altına, hatta %1,5 civarına gelmesi gerekir” dedi. Ancak yalnızca kredi faizlerinin değil, mevduat faizlerinin de belirleyici olduğunun altını çizdi.
“Faizlerin düşeceğine dair bir beklenti oluşmadan piyasada hareket zor” diyen Büyükduman, son bir yılda konut fiyatlarının %26 artmasına karşın mevduat getirilerinin %50-60 seviyesinde olduğunu hatırlattı. Bu durumun yatırımcıyı konuttan uzaklaştırdığını ifade etti.
Altının Türkiye’de konuta geçişte bir “ara yatırım aracı” olarak kullanıldığını belirten Büyükduman, “Altın fiyatları düştüğünde yatırımcılar konuta yönelebilir, yükseldiğinde ise hedefe ulaşanlar satış yapıp konuta geçebilir” dedi.
İpotekli satışların arttığını ancak bu artışın büyük bölümünün bankalardan değil, tasarruf finansman sisteminden geldiğini belirten Büyükduman, bu sistemin krediye erişemeyenler için alternatif oluşturduğunu ifade etti. Yıl sonunda ipotekli satış oranının %35’e yaklaşabileceğini söyledi.
Türkiye genelinde ortalama kiranın 23 bin TL olduğunu belirten Büyükduman, bu rakamın İstanbul’da 37 bin TL, Ankara’da ise 28 bin TL seviyesinde olduğunu söyledi.
Gayrimenkul işlemlerinde kayıt dışılığı azaltmak için devletin yeni adımlar attığını belirten Büyükduman, işlemlerin Takasbank üzerinden yapılmasının planlandığını, ilan fiyatlarıyla tapu değerlerinin karşılaştırılacağını ve büyük işlemlerde avukat zorunluluğunun gündemde olduğunu ifade etti.
Google Play
App Store
16:28
