Ev ve arsasını satanlar dikkat... Yapmayanlar ceza ve faiz ödeyecek! Kritik tarih 1 Mart

Ev ve arsa satışlarından elde edilen kazançlar için beyanname süreci 1 Mart itibarıyla başlıyor. Son 5 yıl içinde satılan gayrimenkullerden doğan değer artış kazançları ile bazı diğer gelirler için vergi beyanı zorunlu olacak.

Süreyi kaçıranlar için cezai yaptırımlar gündeme gelirken, satış yapan mükelleflerin istisna tutarlarını ve hesaplama yöntemini dikkatle kontrol etmesi gerekiyor.

Kimler beyan verecek, kimler muaf? İşte detaylar…

VERGİ BEYANI ZORUNLU OLDU 

Ev ve arsa satışlarından elde edilen gelirler için beyanname verme süresi 1 Mart itibarıyla başlıyor. Son 5 yıl içinde satılan gayrimenkullerden elde edilen kazançlar ve bazı diğer gelirler için vergi beyanı zorunlu oldu.

CEZA VE FAİZ 

Beyanname verilmemesi durumunda ceza uygulanıyor. Örneğin, 5 milyon TL'ye alınan bir evin 8 milyon TL'ye satılması halinde 38 bin TL vergi doğuyor; gecikme halinde hem faiz hem de ceza ekleniyor.

Gerçek kişiler, gayrimenkul alım satımlarında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında vergi yükümlülüğüne sahip. Ancak çoğu kişi, edinim tarihinden itibaren 5 yıl içinde sattığı ev ve arsadan elde edilen kazancı beyan etmenin zorunlu olduğunu bilmiyor ve bu nedenle ağır ceza riskiyle karşılaşıyor.

5 YIL KISTASI 

Gerçek kişilerin satın aldığı konut, arsa gibi gayrimenkulleri 5 yıl içinde satması durumunda elde edilen kazanç, gelir vergisine tabi oluyor. Beş yıllık süre, takvim günü esas alınarak hesaplanıyor; süre dolduğunda vergi yükümlülüğü ortadan kalkıyor.

MİRAS DETAYI 

Gelir İdaresi Başkanlığı, verginin hesaplanması ve ödenmesine ilişkin rehber yayınladı. Örneğin, 15 Aralık 2024'te 6 milyon TL'ye alınan bir gayrimenkul, 6 Kasım 2025'te 9 milyon TL'ye satıldığında kazanç vergiye tabi oluyor. Miras yoluyla edinilen ev ve arsalar ise bu vergi kapsamına girmiyor.

Vergi hesaplamasında gayrimenkulün edinim tarihi ve elden çıkarıldığı tarih dikkate alınıyor. Örneğin, 2023 Aralık'ta 5 milyon TL'ye alınan bir ev 2025 Ağustos'ta 8 milyon TL'ye satıldığında, 5 yıllık süre dolmadığı için değer artışı üzerinden vergi hesaplanıyor. Bu hesapta Yİ-ÜFE endeksi uygulanıyor.

Gayrimenkul ediniminden itibaren 5 yıl içinde yapılan satışlardan doğan kazanç, değer artışı kazancı olarak vergilendiriliyor. Arazi, bina, maden suları ve tescil edilen hakların elden çıkarılması, trampa, takas, kamulaştırma, devletleştirme veya ticaret şirketine sermaye olarak konulması da vergi yükümlülüğü yaratıyor.

Arsa üzerine yapılan evler ve kooperatiflerden edinilen evler de bu kapsama giriyor. Kooperatiflerde evin fiilen kullanıldığı tarih, arsa üzerine yapılan evlerde ise tapuda cins tahsisi yapılan tarih esas alınıyor.

Sabah gazetesinde yer alan habere göre; kentsel dönüşüm projelerinde de 5 yıl içinde satış yapıldığında gelir vergisi ödenmesi gerekiyor.

📊 Örnek Vergi Hesaplama Tablosu