EYT ve kademeli emeklilik bekleyenler dikkat! Özgür Erdursun'dan canlı yayında kritik uyarı

EYT yasası 3 Mart 2023’te çıktı. Emeklilikte Yaşa Takılanların bir kısmı emekli oldu, bir kısmı ise prim eksikliği nedeniyle hala emekli olamadı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, 9 Eylül 1999’tan sonra sigortalı olanların zaten Türkiye’de kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından önce emekli olamadığını hatırlattı. Erdursun, "1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar içinse emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e kadar çıktı" dedi.

EYT KAPSAMINDA OLUP EMEKLİ OLMAYANLAR VAR

Bir Youtube programında konuşan ve "EYT’den geriye kalan yaklaşık 1,5 milyon kişi var. Bu kişiler de emekli olduktan sonra Türkiye’de aylık bazda emeklilik için müracaat edenlerin sayısı ciddi biçimde azalacak" diyen Erdursun, birkaç yıl sonra neredeyse sadece vefat eden emeklilerin yerine yeni emekli gelmeyeceğini ifade etti.
 

Erdursun, "Daha çok kişi hayatını kaybedecek, daha az kişi emekli olacak. Bu durum yaklaşık 15 yıl boyunca devam edecek. 15 yıldan sonra yeni emekliler gelmeye başlayacak. Bu süreçte SGK’nın gelir-gider ve aktüeryal dengeleri de oturmuş olacak, hatta daha iyi bir duruma gelecek" dedi.
 

2030 SONRASI EMEKLİ SAYISI AZALACAK

"Türkiye’de emeklilik sistemi bitti" demenin yanlış olduğunu belirten Erdursun, "Şu anda dul ve yetimler hariç yaklaşık 12,5 milyon emekli var. Yeni emeklilik başvuruları, vefat eden emeklilerin sayısının altında kalacak. 2026 yılındayız; 2027, 2028, 2029’da EYT’lilerin kalan küçük grupları başvuru yapacak ama özellikle 2030’dan sonra emeklilik için başvuranların sayısı çok ciddi biçimde azalacak. Engelli emekliliği ve vergi indirimli emeklilik de kaldırıldığı için EYT dışındaki başvurular iyice düşecek" dedi.
 

2030’dan sonra Türkiye genelinde aylık 35-40 bin emekli başvurusu yapılan dönemlerden, 500–1000 başvurunun bile altına inilen bir döneme girileceğini vurgulayan uzman isim, bu sırada mevcut emeklilerin bir kısmı doğal süreçle hayatını kaybedeceğini bu tablonun, emeklilik sisteminin sürdürülemez olduğunu değil, aksine uzun vadede daha sürdürülebilir hâle geleceğini gösterdiğini söyledi.
 

KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLER DİKKAT!

Kademeli emeklilik konusunun da bu nedenle ilerleyen yıllarda daha fazla konuşulacağını hatırlatan Erdursun, "Eğer kademeli emeklilik çıkarsa, EYT’de olduğu gibi yaş şartı olmadan bir emeklilik olmaz; süreç 10–15 yıla yayılır. Bu durumda emeklilik başvuruları yine zamana yayılmış şekilde devam eder. Ama kademeli emeklilik çıkmazsa, birkaç yıl sonra SGK’ya emeklilik için başvuran neredeyse kimse kalmayacak" dedi.
 

EMEKLİ SAYISI AZALACAK

Erdursun "Şu yanlış algıdan da kurtulmak gerekiyor: “Bugün 17 milyon emekli var, böyle giderse 5 yıl sonra 25 milyon olur.” Hayır, olmayacak. Aksine, 5–8 yıl içinde emekli sayısı 15 milyonlara kadar düşebilir. Çünkü 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olanlar yaş beklemek zorunda. 2008 sonrası sigortalılar ise 65 yaşa kadar prim ödeyecek" dedi.
 

İsteğe bağlı prim ödeyenlerin çok dikkatli olması gerektiğini vurgulayan uzman isim, "Fazla prim her zaman yüksek maaş anlamına gelmiyor. Hatta düşük kazanç üzerinden uzun süre prim ödemek, emekli aylığını düşürebilir. Emeklilik artık çok kolay değil. EYT’li olup hâlâ emekli olamayan yaklaşık 1,5 milyon kişi var. Yaş şartı yok ama prim tamamlamak yıllar alabiliyor. Toplu para verip emekli olma diye bir sistem yok; sadece askerlik ve doğum borçlanması gibi yasal haklar var" diyerek emekli olacaklar için kritik konuya değindi.
 

Erdursun, "EYT’li olmayanların, emeklilik için ödeyecekleri fazla primleri başka finansal araçlara yönlendirmesi daha mantıklı olabilir. Emeklilik sistemi değişti ve bu gerçeğin farkında olmak gerekiyor" dedi.

"2030’dan sonra Türkiye’nin emeklilik sistemi, çalışan–emekli dengesi açısından Avrupa’nın birçok ülkesinden daha iyi bir noktaya gelebilir. Endişe edilecek bir durum yok. Emekli maaşlarının ileride artırılabilmesi de bu sayede mümkün olabilir. 

Emekli olmak istemeyen ya da “maaş düşük” diye emekliliği küçümseyenler için de şunu söylemek gerekir: Devlet kimsenin kapısını çalıp “gel seni emekli edelim” demiyor" diyen Erdursun, emekliliğin tamamen kişinin kendi başvurusuyla ve doğru planlamayla gerçekleştiğini açıkladı.