Ekonomist Tuna Kaya, TGRT Haber canlı yayınında piyasaları yorumlayarak yatırımcılar için çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. İşte Kaya'nın konuşmasından satırbaşları...
"Petrol fiyatlarının 90 dolar seviyesinin üzerinde seyrettiği bir noktada Merkez Bankası'ndan bir faiz indirimi beklemiyorum. Bu ay olmaz. Ama 22 Ekim'de toplantı var. O toplantıda hem petrol tarafındaki düşüş hem de Trump'ın seçimlere gidecek olması, Amerika'da seçimlerin yaklaşması ve seçim öncesi Orta Doğu'da tansiyonun düşebilme ihtimali önemli.
Bu tansiyonun düşüşüyle beraber petrol fiyatları da bir miktar gerileyebilir. Bu ölçekte de Merkez Bankası 22 Ekim toplantısında bir faiz indirimine gider. Baktığımızda piyasalar şu an itibarıyla bunu fiyatlıyor.
Tabii Merkez Bankası'nın faiz kararından çok burada açıklanacak olan politika metnindeki görüşler çok önemli. Önümüzdeki dönemde Merkez Bankası dezenflasyon sürecinde sıkılaştırmaya devam edecek mi? Buradaki şahin ton, elbette yılın sonuna kadar olan dönemde bir faiz indirim beklentisini raftan kaldırabilir.
Aslında dünkü Orta Vadeli Program'da, yani 2029'a kadarki öngörüler paylaşıldı. Burada benim gördüğüm nokta şu: Bir seçim öncesi hazırlık olduğunu görüyoruz. Mesela büyüme tarafında, ekonomideki büyüme tarafında veriler revize edildi, yukarı çekildi. Yine baktığımızda özellikle kur tarafında da önümüzdeki dönem, özellikle 2027 yılında enflasyon artışı ile kur artışı arasında bir paralellik olduğunu görüyoruz.
Burada çıkan sonuç şu: Merkez Bankası'nın 2027 yılında, eğer 2026'da petrol fiyatları yüksek seyrederse, 2027 yılında seçim öncesi parasal anlamda bir gevşemeye gideceğini gösteriyor. Borsa da dün bunu hızlı bir şekilde okudu ve borsada hızlı bir yükseliş gördük.
Yükselişte yüzde 2'ye yakın bir artış vardı. Az önce ekranlara getirdik. Açılışta yüzde 1'in üzerinde bir yükseliş de geldi.
Seçimin tabii ki takvimi çok önemli. 2027 Kasım'ında olursa elbette borsadaki yükseliş, özellikle yılbaşından sonra çok daha aksiyonel bir şekilde artacak. Ama seçim 2028 yılı Mart'ına ya da 2028 yılının ilk çeyreğine ertelenirse, borsadaki yükseliş biraz daha yılın ortasına kalır.
Burada Orta Vadeli Program'da yapmış olduğum okumada bir belirsizlik var. Yani tam olarak seçimin 2027 Kasım'ında olacak diyemiyoruz. 2028 yılına da sarkma ihtimali söz konusu.
Bu açıdan yatırımcılar biraz daha dikkatli olsun. Böyle hemen faiz indirim süreci hızla başlayacak, parasal genişleme başlayacak ve faizlerin indirimiyle beraber ortaya çıkan para kendisine yer arayacak diye düşünmemek gerekiyor.
Bu alanlardan en önemlisi elbette borsa. Çünkü faiz, borsanın maalesef şu an itibarıyla alternatifi konumunda. Bu ölçekte de acele etmesinler. Özellikle 2027 yılı başındaki aksiyonları görmüş olacağız.
Eğer seçim 2027 Kasım'ında olursa borsa 2027 yılını, Kasım'a kadar, hatta Kasım'dan bir ay öncesine kadar çok güzel geçirmiş olacak ve borsada sürekli rekorlar görmeye devam edeceğiz.
Amerikan seçimleri Kasım'da. Bu seçim öncesi önemli bir sürpriz olursa, Orta Doğu'da İran ile Amerika arasında bir barış görüşmesi sağlanır ve Hürmüz açılır, buradan petrol akar, doğalgaz akar, diğer önemli mineraller akarsa işler tamamen değişir.
Merkez Bankası'nın, özellikle FED'in de faiz indirim sürecine girmesiyle beraber, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yıl sonuna kadar 400 hatta 500 baz puan, yani yüzde 5 veya yüzde 4 oranında bir faiz indirimi yapabilir.
Ama petrol 90 dolar seviyesinde seyrettikçe ve buradaki gerilim de devam ettikçe, yüksek dozda değil, düşük dozda devam ederse 100'er puan, yani Ekim'de yüzde 1, sonraki ayda bir indirim yaparak şu anki politika faizini yüzde 37 seviyesinden yüzde 35 seviyesine çekmesini beklerim. Şu anki düzlem çerçevesinde beklentim bu.
Ama olası bir barış anlaşması, Orta Doğu'daki tansiyonun gevşemesi işleri tamamen değiştirir. O zaman bana göre seçimler Kasım'da da olabilir ve Merkez Bankası da faizleri hızlı bir şekilde indirecek. 2027 yılı borsa için şahlanış dönemi olur.
Tabii inanmak istediğimiz bir açıklama gelmişti Donald Trump'tan. Dün yansıyan bir açıklaması vardı. Hızlı bir şekilde petrol fiyatlarından Amerika için bahsediyor. 2 doların altına inecek, önce 2 doları görecek gibi açıklamalar yaptı.
Acaba dedik, hem yaklaşan seçimler için böyle bir açıklama mı yaptı? Ağırlıklı olarak kendi kamuoyuna verdiği bir mesaj olarak değerlendiriyoruz. Ama sizin de söylediğiniz gibi bütün bu konuştuğumuz ihtimaller tamamıyla savaşa endekslenmiş durumda gibi görünüyor.
Kilit nokta burada elbette Trump ama karşısında da İran var. İran da bu kadar büyük acılar çekti. Bu acıların sonucunda belirli garantiler istiyor. Trump iyi niyetli olsa da burada İran ayak direyebilir. Onu da görmemiz gerekiyor.
Tamamen odak Trump'ta. Trump isterse olur da diyemeyiz. Karşısında da İran var. Her ne kadar Amerika'ya göre veya diğer Körfez ülkelerinin mevcut durumuna göre gücü sınırlı da olsa, asimetrik yönde İran yıpratıcı bir etki yaratıyor. Zaten yapmış olduğunu görüyoruz.
Özellikle Amerika'nın ve İsrail'in buradaki saldırıları sonrası enerji tarafına yapmış olduğu, dünyaya vermiş olduğu şu anki mevcut zararı da görüyoruz. Daha doğrusu tabii bunu İran isteyerek yapıyor demek istemiyorum. İran'ın etki alanını görüyoruz.
İran da bu kozunu kullanmak istiyor. Amerika'dan koparabildiği kadar taviz koparmak istiyor. Yani Trump yetmiyor, maalesef Trump yetmiyor. İran'ın da ikna olması gerekiyor.
İran'ı da ikna edecek ülkeler, çevre ülkeleri, özellikle Çin ve Rusya'nın onayı gerekiyor. Çin ve Rusya İran üzerinde baskı oluşturmadıkça, İran istediklerini elde etmedikçe bu savaşı götürebildiği yere kadar götürmesini maalesef bekliyorum.
Güvenli liman altın yine şaşırtmadı. Türkiye İstatistik Kurumu Ağustos ayında en çok kazandıran yatırım aracını açıkladı. Finansal yatırım araçları arasında külçe altın, reel getiride zirveye yerleşti. Altın, Ağustos ayında enflasyonun etkisi çıkarıldığında yatırımcısına yüzde 7,93 kazandırdı.
Peki, diğer yatırım araçlarında tablo nasıldı? Yatırım araçlarının haftalık performansında külçe altın yüzde 7,93'lük yükselişle zirvede yer aldı. Euro yüzde 1,34, mevduat yüzde 1,05 değer kazandı. Öte yandan dolar yüzde 0,15, BIST 100 endeksi ise yüzde 1,13 değer kaybetti.
Son bir yıllık raporda ise kazandıran yine külçe altın oldu. Son bir yılda külçe altın, enflasyona rağmen yatırımcısına yüzde 16,49 kazandırdı. Borsada da yatırımcı beklediği getiriyi bulamadı."
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
12:26
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ