Finans devleri Goldman Sachs ve Barclays’e göre petrol fiyatlarında kalıcı bir yükseliş, ABD’de enflasyonu yeniden yukarı çekebilir. Petrolün 100 dolara yaklaşması halinde Fed’in faiz indirimi planları da gecikebilir.
Küresel petrol fiyatlarındaki hareketlilik, ABD ekonomisi için yeni bir risk başlığı olarak öne çıkıyor. Finans dünyasının iki büyük kurumu Goldman Sachs ve Barclays, yayımladıkları analizlerde petrol fiyatlarında kalıcı bir artışın ABD’de enflasyonu yeniden yukarı itebileceği uyarısında bulundu.
Özellikle jeopolitik gerilimlerin enerji piyasasını baskılamaya devam etmesi durumunda, fiyatların daha uzun süre yüksek kalabileceğine dikkat çekiliyor. Bu senaryoda ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi takvimi de sekteye uğrayabilir.
Goldman Sachs’ın hesaplamalarına göre ham petrol fiyatlarında kalıcı yüzde 10’luk bir artış, ABD’de tüketici fiyat endeksi (TÜFE) enflasyonuna yaklaşık 0,28 puan ekleyebilir.
Bankanın analizine göre petrol fiyatının varil başına yaklaşık 10 dolar yükselmesi ve bu seviyenin üç ay boyunca korunması, ABD’de yıllık enflasyonu dikkat çekici biçimde yukarı çekebilir.
Ocak ayında yaklaşık yüzde 2,4 seviyesinde bulunan yıllık TÜFE’nin, böyle bir senaryoda mayıs ayında yüzde 3’e yaklaşabileceği değerlendiriliyor.
Benzer bir değerlendirme de Barclays’ten geldi. Bankaya göre petrol fiyatlarının varil başına 100 dolara yaklaşması, manşet enflasyonda belirgin bir artışa yol açabilir.
Barclays analizinde ilk aşamada baskının tüm ekonomiye yayılmasından ziyade, daha çok enerji maliyetleri üzerinden hissedileceği vurgulanıyor. Yani etkisini en hızlı şekilde sürücüler pompa başında görebilir.
Raporda dikkat çeken noktalardan biri de petrol fiyatlarının tüketiciye nasıl yansıdığı.
Analize göre ham petrol, sürücülerin ödediği nihai benzin fiyatının yaklaşık yarısını oluşturuyor. Ayrıca geçmiş veriler, benzin fiyatlarının ham petrol fiyatındaki değişimin yüzde 50 ila yüzde 60’ını yansıttığını gösteriyor.
Bu aktarımın ise genellikle iki ila üç hafta içinde gerçekleştiği belirtiliyor. Yani petrol fiyatındaki artış kısa sürede pompaya yansıyabiliyor.
Barclays’e göre mevcut ekonomik koşullar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği 2022 döneminden bazı yönleriyle farklı.
O dönemde enflasyon; tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve mali teşviklerle desteklenen güçlü talep nedeniyle çok daha hızlı yükselmişti. Bugünkü tablo ise görece daha dengeli görülüyor.
Bankanın baz senaryosuna göre petrol fiyatları kalıcı biçimde yükselmezse, 2026 yılı sonunda ABD’de manşet enflasyonun yaklaşık yüzde 2,7, çekirdek enflasyonun ise yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Ancak hem Goldman Sachs hem de Barclays aynı noktada birleşiyor:
Petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar civarında uzun süre kalması, ABD’de enflasyonun yeniden yüzde 3’e yaklaşmasına yol açabilir. Böyle bir tablo ise Fed’in beklenen faiz indirimlerini geciktirebilir.
Google Play
App Store