Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri yeni yılla birlikte ciddi oranda arttı. Aralık ayında 1.560,33 TL olan aylık GSS primi, ocak ayı itibarıyla 1.981,80 TL’ye yükseldi.
Peki kimler GSS primi ödemekten kurtulabilir? Prim ödemekten kurtulmak için gelir testi nasıl yaptırılır?
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, GSS primiyle ilgili merak edilen tüm soruları yanıtladı.
İşte detaylar...
"2026 yılında uygulanacak asgari ücret yüzde 27 oranında artırılınca GSS primi ocak ayından geçerli olmak üzere bu kez aylık bin 981,80 TL’ye yükseldi. Aylık GSS primi kasım ayına göre yüzde 154 oranında arttı. Hal böyle olunca, GSS prim borcunu biriktirmemek, mümkünse prim ödemekten kurtulmak çok daha önemli hale geldi.
Kanuna göre, SGK’ya kendi sigortalılığından dolayı prim ve GSS prim borcu bulunanlar sağlık hizmeti alamıyorlar. Ancak, 2016 yılından bu yana vatandaşı mağdur etmemek için geçici düzenlemeler ile sağlık hizmetinden yararlanma imkânı sağlanıyor. Her yıl kanunla veya Cumhurbaşkanı kararı ile prim borcu olanların sağlık hizmetinden yararlanma süresi uzatılıyor.
Nitekim 31 Aralık 2025 tarihinde sona eren BAĞ-KUR primi ve GSS primi borcu bulunanların sağlık hizmetlerinden yararlanma süresi dün yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatıldı. Prim borcu bulunanlar sadece Sağlık Bakanlığı ile devlet üniversitelerine ait hastanelerde tedavi olabiliyorlar. SGK ile sözleşmeli olsa bile özel hastanelerde ve özel üniversite hastanelerinde tedavi olamıyorlar. Bir başka önemli farklılık ise prim borcu bulunanlara reçete edilen ilaçların SGK tarafından karşılanmaması.
Diğer taraftan prim borcu olanlara sağlık hizmetinden yararlanma imkanı verilmesi, prim borcunun silindiği veya tahsilinden vazgeçildiği anlamına gelmiyor. Gerek BAĞ-KUR, gerekse GSS prim borcu için zaman zaman ödeme kolaylığı sağlansa bile anapara borcun silinmesi söz konusu olmuyor.
GSS PRİMİNİ KİMLER ÖDEMEK ZORUNDA?
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre, hiçbir sosyal güvencesi olmayan, işçi, memur veya esnaf gibi zorunlu sigortalı olarak çalışmayan, bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında eş, çocuk, anne-babası üzerinden sağlık yardımı alma hakkı olmayan kişiler genel sağlık sigortasına tabi olurlar. Bu kişiler primlerini kendileri öderler.
Ancak, ödeme gücü olmayan vatandaşların GSS primi devlet tarafından yatırılıyor. Hali hazırda devlet GSS kapsamındaki toplam 7,7 milyon kişiden yaklaşık 5,7 milyon kişinin primini yatırıyor.
5510 Sayılı Kanuna göre çocuklar 18 yaşını tamamlayıncaya kadar sağlık güvencesinden yararlanıyorlar. Yaş sınırı lise ve dengi okul mezunlarında 20, yükseköğrenim mezunlarında 25 olarak uygulanıyor. Öğrencilik devam etse bile yaş haddinin dolduğu tarihten itibaren GSS primi ödeme yükümlülüğü doğar. Yaş haddini doldurmadan önce okuldan mezun olunduğunda ise GSS primi ödeme yükümlülüğü 2 yıl sonra başlar. Çocuk okuldan ne zaman mezun olursa olsun GSS priminden muafiyet süresi yaş haddini aşamıyor. Başka bir ifadeyle mezuniyet sonrası 2 yıl veya yaş haddinden hangisi önce dolarsa o tarihten itibaren prim ödeme yükümlülüğü başlar.
Bunu örneklerle anlatalım. Üniversiteden 21 yaşında mezun olan bir genç, mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl boyunca GSS priminden muaf olur. Üniversiteden 24 yaşında mezun olan bir genç ise mezuniyet sonrası 2 yıl dolmadığı halde 25 yaşını doldurduğu tarihten itibaren GSS primi ödemek zorundadır.
GELİR TESTİ YAPTIRILMALI
Genel sağlık sigortası primini ödeme yükümlülüğü doğan ancak ödeme gücü olmayanlar ikamet ettikleri il veya ilçedeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurarak gelir testi yaptırmalı. Gelir testinde hane içindeki kişi başına aylık gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden az olması halinde aile bireyleri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler prim ödemeden genel sağlık sigortasından ücretsiz yararlanırlar. Buna göre, bu yıl hane içindeki fert başına gelirin 11.010 TL’nin altında kalması halinde GSS primi devlet tarafından karşılanır.
NE ZAMAN YAPTIRILMALI?
Gelir testine başvuru yapılması için bir süre şartı bulunmuyor. Bununla birlikte, SGK tarafından gönderilen GSS tescili yapıldığına dair tebligatı izleyen bir ay içerisinde gelir testi yaptıranlar, hane içinde fert başına gelirin söz konusu tutarın altında kalması halinde prim ödemekten tamamen kurtulurlar.
Oysa, ödeme gücü olmadığı halde gelir testi başvurusunu yapmakta gecikenler, başvuru yaptıkları tarihe kadar doğan GSS prim borcunu ödemek zorunda kalırlar.
Yapılan gelir testinde ödeme gücünün bulunduğu tespit edilenler de pes etmemeli. Gelir durumlarında değişiklik olması halinde yeniden gelir testi için ikametlerinin bulunduğu yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvuru yapmalıdır. Aile fertlerinden biri sonradan işsiz kalırsa yeniden gelir testi yaptırıldığında prim ödemekten kurtulma imkanı doğabilir."
Google Play
App Store