Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Petrol fiyatları haftaya hızlı başladı. ABD ile İran arasındaki gerilimin düşmemesi ve Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi, piyasada ciddi bir arz endişesi yaptı. Bu tablo da doğal olarak fiyatlara yukarı yönlü yansıdı.
Haziran vadeli Brent petrol, salı günü 1,41 dolar artarak 109,64 dolara çıktı. Yüzde 1,3’lük bu yükselişle birlikte fiyatlar 7 Nisan’dan bu yana en yüksek seviyelerden birine ulaştı. Bir önceki günkü yüzde 2,8’lik artış da düşünüldüğünde, yukarı yönlü hareketin hız kazandığı görülüyor.
ABD Batı Teksas (WTI) ham petrolü de benzer bir seyir izledi. Fiyatlar 1,14 dolar yükselerek 97,54 dolara geldi. Yani piyasa genelinde belirgin bir hareketlilik var.
İşin merkezinde ise ABD ile İran arasındaki görüşmeler var. Washington cephesi, İran’dan gelen son teklifi yeterli bulmuş değil. ABD’li bir yetkiliye göre Başkan Donald Trump, bu tekliften memnun kalmadı.
İran tarafı ise farklı bir noktaya işaret ediyor. Tahran’a göre çatışmalar sona ermeden ve Körfez’deki deniz taşımacılığıyla ilgili sorunlar çözülmeden nükleer programa geçiş söz konusu değil. Yani taraflar arasında ciddi bir mesafe var.
Gerilimin en somut etkisi Hürmüz Boğazı’nda hissediliyor. Normalde dünya petrol ve gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si bu dar geçitten taşınıyor. Ancak son gelişmelerle birlikte gemi geçişleri büyük ölçüde kısıtlandı.
Bu da piyasada “arz kesintisi olur mu?” sorusunu güçlendirdi. Üstelik ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası da devam ediyor. Yani tablo pek iç açıcı değil.
Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva’ya göre, yapılan açıklamalar gerilimi azaltacak bir sinyal vermiyor. Hürmüz’de geçişler hâlâ sınırlı ve bu durum fiyatlarda risk primini yüksek tutuyor.
CIBC Private Wealth Group’tan Rebecca Babin ise biraz daha ileri gidiyor. Ona göre piyasada mayıs ve haziran aylarında normalleşme beklentisi var ama sahadaki gerçekler farklı. Fiziki arz daralıyor, tamponlar azalıyor. Bu da fiyatların yukarı gitme riskini artırıyor.
Gemi izleme verileri de durumu net şekilde ortaya koyuyor. ABD ablukası nedeniyle 6 İran petrol tankeri geri dönmek zorunda kaldı. Bu da arz tarafındaki sıkışmayı daha görünür hale getirdi.
Öte yandan tamamen durmuş değil. Birleşik Arap Emirlikleri’ne ait bir LNG tankerinin Hürmüz’ü geçerek Hindistan açıklarına ulaştığı bildirildi