Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Çin otomotiv sektöründe yıllardır süren fiyat savaşları üreticilerin kârlılığını tarihi dip seviyelere çekti. Araç başına elde edilen kazanç 210 dolara kadar gerilerken, artan maliyetler ve zayıflayan iç talep sektör üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.
Fiyat savaşları üreticileri çıkmaza sürükledi
Çin otomotiv sektöründe uzun süredir devam eden sert fiyat rekabeti artık üreticilerin bilançosuna ağır şekilde yansıyor. Çin Otomobil Üreticileri Birliği'nin (CAAM) açıkladığı verilere göre, 2026'nın ilk beş ayında araç üreticilerinin net kâr marjı yalnızca yüzde 1,5 seviyesinde kaldı. Bu da yaklaşık 100 bin yuanlık, yani 14 bin dolar değerindeki bir otomobil satışından üreticinin cebine sadece 1.500 yuan, başka bir ifadeyle yaklaşık 210 dolar kaldığı anlamına geliyor.
İlk bakışta sektörün gelirleri yükselmiş gibi görünüyor. Ocak-mayıs döneminde toplam gelir yüzde 1,4 artışla 4,2 trilyon yuana, yani yaklaşık 620 milyar dolara ulaştı. Ancak aynı dönemde toplam kâr yüzde 19,8 gerileyerek 143,9 milyar yuana düştü.
Böylece otomotiv üretim sanayisinin genel kâr marjı yüzde 3,4 olurken, doğrudan araç üretimindeki marj yüzde 1,5 ile tarihi düşük seviyeye indi. Açıkçası üreticiler daha fazla satış yapmalarına rağmen eskisi kadar para kazanamıyor.

CAAM'a göre otomobillerden elde edilen kazancın önemli bir bölümü artık üreticilere değil, batarya, çip ve akıllı teknoloji tedarikçilerine gidiyor. Üstelik ham madde maliyetlerindeki artış da otomobil şirketlerinin yükünü büyütüyor.
Bunun en somut örneklerinden biri Li Auto'nun L6 modeli. Şirket, yalnızca batarya, bellek ve işlemci maliyetlerindeki artış nedeniyle araç başına 14 bin yuanlık ek yük oluştuğunu açıkladı. Nio CEO'su William Li ise ES8 modelinin üretim maliyetinin araç başına yaklaşık 20 bin yuan arttığını duyurdu.
Özellikle lityum fiyatlarındaki yükseliş ve batarya malzemelerine gelen zamlar üreticileri zorlarken, lityum ve batarya tedarikçileri güçlü kâr artışları açıklamaya devam ediyor.
Sektörde yıllardır uygulanan agresif fiyat indirimleri de eski etkisini kaybetmiş durumda. CAAM, yapılan indirimlerin satışları eskisi kadar artırmadığını, buna karşılık yükselen maliyetler nedeniyle bazı üreticilerin yeniden fiyat artırmaya başladığını belirtiyor.
Sektör temsilcilerine göre fiyatların toparlanma süreci henüz yeni başladı ve önümüzdeki dönemde bunun daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Çin'deki zayıf iç talebe rağmen üreticiler ihracatta büyümeyi sürdürüyor. Haziran ayında araç ihracatı ilk kez aylık 1 milyon adedi aşarken, toplam ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 arttı.
Bu büyümede özellikle Avrupa'da ilgi gören hibrit modeller öne çıkıyor. Avrupa Birliği'nin 2024 yılında uygulamaya koyduğu tarifelerden etkilenmeyen hibrit araçlar, Çinli markaların pazar payını genişletmesinde önemli rol oynuyor.
Buna karşın Çin iç pazarındaki tablo aynı ölçüde parlak değil. En büyük 20 otomobil markasından yalnızca sekizi büyüme kaydedebilirken, bayi stok endeksi 57,2 seviyesinde kalarak sektör için risk eşiği kabul edilen 50 puanın üzerinde seyretmeyi sürdürdü.