Kademeli emeklilik konusu hala binlerce vatandaş tarafından merakla takip ediliyor. EYT kapsamına girmeyip emekliliği çok kısa bir süre farkla kaçıran kesim, kademeli emeklilik talep ediyor. Peki bu konuda bir gelişme var mı? Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Dünya'da yer alan bugünkü köşe yazısında emeklilikte kademe bekleyenler için kritik bilgiler verdi.
EYT düzenlemesi kamuoyunda çoğu zaman “herkes emekli oldu” algısına neden oldu. Erdursun, "Oysa gerçek bundan oldukça farklı. Sistemin içinde hâlâ önemli bir kesim emeklilik hakkını beklemeye devam ediyor. Özellikle prim gün sayısını tamamlayamayan EYT’liler, önümüzdeki yıllarda emeklilik başvurularının tamamen bitmeyeceğini, aksine daha düşük tempoda devam edeceğini gösteriyor" dedi.
Erdursun, "Bu grup için iki temel yol bulunuyor. Ya ilk işe giriş tarihine göre değişen 5000 ile 5975 gün arasındaki prim şartını tamamlayacaklar ya da kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 3600 gün üzerinden emekliliği bekleyecekler. Bu da önümüzdeki birkaç yıl boyunca “gecikmeli emeklilik dalgasının” süreceği anlamına geliyor" şeklinde konuştu.
9 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için tablo çok daha farklı. Bu kesimde emeklilik şartları belirgin biçimde ağırlaşmış durumda. SSK’lılar için 7000 gün, Bağ- Kur ve Emekli Sandığı kapsamında olanlar için ise 9000 gün prim şartı aranıyor. Yaş şartı ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak devam ediyor.
Bu yapının, yeni kuşaklar için emekliliğin daha geç ve daha uzun bir çalışma süresiyle mümkün olacağını belirttiğini ifade eden Erdursun, "Tam da bu noktada önemli bir kırılma başlıyor. 2023’te yaşanan olağanüstü artışın ardından emeklilik başvurularında hızlı bir düşüş sürecine girilmesi kaçınılmaz görünüyor" dedi.
Erdursun, "Emeklilik başvurularının azalması, çalışan sayısının artmasıyla birleştiğinde sistemin en önemli göstergesi olan aktif/pasif dengesini hızla iyileştirebilir" dedi.
Emeklilik sisteminde adalet için “kademeli emeklilik” meselesi yeniden önem kazanıyor.
Erdursun, "1999 sonrası sigortalı olan ve mevcut şartları ağır bulan geniş bir kesim uzun süredir daha adil bir geçiş talep ediyor. Bugün için bu yönde bir düzenleme bulunmasa da, sistemin mali olarak rahatlaması halinde bu taleplerin karşılık bulma ihtimali her geçen gün artıyor" dedi.
"Eğer önümüzdeki birkaç yıl içinde sistem gerçekten nefes alırsa, yani prim gelirleri artar, emekli sayısındaki artış yavaşlar ve bütçe üzerindeki baskı azalırsa, kademeli emeklilik gibi düzenlemelerin gündeme gelmesi çok daha güçlü bir ihtimal haline gelir" diyen Erdursun, bugün yaşanan süreç yalnızca bir “durgunluk dönemi” değil, aynı zamanda yeni reformların zemininin oluştuğu bir geçiş süreci olduğunu belirtti.
Erdursun, "Kademeli emeklilik bekleyenler açısından ise tablo tamamen kapalı değil. Aksine, sistemin dengeleri iyileştikçe bu kesim için “yeşil ışığın” yavaş yavaş yanmaya başladığını söylemek mümkün görünüyor" şeklinde konuşarak kademeli emeklilik bekleyenler için olumlu haberi verdi.
Google Play
App Store