2025’te kripto dünyasında “büyük benimseme” olarak sunulan stablecoin kullanımı, yeni bir rapora göre anlatıldığı kadar yaygın değil. Gerçek dünya ödemelerindeki payın yalnızca yüzde 1 seviyesinde olduğu ortaya çıktı.
2025 yılı, kripto para piyasasında özellikle stablecoin’lerin yılı olarak anlatıldı. ABD’de yürürlüğe giren GENIUS Act, dolar sabitli bu dijital varlıklara uzun süredir beklenen düzenleyici netliği sağladı. Stripe ve Sony gibi teknoloji devlerinin stablecoin odaklı ürünlere yönelmesi de bu anlatıyı güçlendirdi.
Siyasi cephede ise tablo daha da dikkat çekiciydi. ABD Başkanı Donald Trump’ın kripto ve stablecoin piyasasından ciddi gelir elde ettiği iddiaları gündeme gelirken, ilişkilendirildiği USD1 stablecoin’i yolsuzluk suçlamalarının merkezine oturdu. Wall Street’in tanınan isimlerinden Tom Lee’nin stablecoin’leri “kriptonun ChatGPT anı” olarak tanımlaması ve Citi’nin benzer yöndeki raporu, beklentileri daha da yukarı çekti.
Ancak McKinsey Financial Services tarafından yayımlanan yeni bir rapor, bu parlak tabloya ciddi bir soru işareti koyuyor.
Kripto sektöründe stablecoin benimsemesini kanıtlamak için sıklıkla zincir üstü (on-chain) işlem verilerine işaret ediliyor. Ancak McKinsey’e göre bu yaklaşım, gerçeği olduğundan çok daha büyük gösteriyor.
Rapora göre 2025’te stablecoin’ler üzerinden geçen toplam işlem hacmi yaklaşık 35 trilyon dolar. Kulağa devasa geliyor ama bunun yalnızca yaklaşık yüzde 1’i, yani gerçek dünyadaki ödemelerle bağlantılı. Bu da stablecoin’lerin küresel ödeme sistemleri içindeki payının sadece yüzde 0,02 olduğu anlamına geliyor.
Bir başka ifadeyle, zincir üzerinde dönen paranın çok büyük kısmı aslında günlük hayatta kullanılan bir ödeme faaliyeti değil.
Raporda, stablecoin’lerin gerçek anlamda ödeme aracı olarak kullanıldığı alanlar da net biçimde ayrıştırılıyor. Buna göre B2B (şirketler arası) ödemeler ve Uluslararası para transferleri (havale ve remittans) gerçek stablecoin kullanımının büyük bölümünü oluşturuyor.
Buna karşılık, kripto borsalarının kendi hesapları arasında yaptığı transferler, akıllı sözleşmelerle yürütülen otomatik işlemler ve merkeziyetsiz borsalardaki al-sat faaliyetleri, ödeme olarak değerlendirilmemeli.
Coğrafi dağılım da oldukça çarpıcı. Rapora göre stablecoin ödeme faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 60’ı Asya kaynaklı. Özellikle Singapur, Hong Kong ve Japonya bu trafiğin merkezinde yer alıyor.
Açıkçası bu durum kripto dünyası için pek de yeni sayılmaz. Geçmişte DeFi uygulamalarındaki zincir üstü hareketlilik ya da “saniyede işlem sayısı” gibi metrikler de sık sık olduğundan fazla anlam yüklenen göstergeler olmuştu. Sayılar büyüyor gibi görünse de, bu artışların ne kadarının gerçek kullanım olduğu her zaman tartışmalı kaldı. Stablecoin’ler de şimdi benzer bir sorgulamanın merkezinde.
Tüm bu eleştirilere rağmen McKinsey raporu, stablecoin’lerde gerçek bir büyümenin de altını çiziyor. 2025’te gerçekleşen 390 milyar dolarlık stablecoin ödeme hacmi, bir önceki yıla kıyasla iki katın üzerinde artış anlamına geliyor.
Ayrıca stablecoin arzı, 2020’de 30 milyar doların altındayken, bugün 300 milyar doların üzerine çıkmış durumda. Yani ekosistem genişliyor, ancak bu genişleme her zaman “sağlıklı benimseme” anlamına gelmeyebilir.
Büyümenin tamamı olumlu değil. Blockchain analiz şirketi Chainalysis’e göre, yasa dışı kripto transferlerinin büyük çoğunluğu artık stablecoin’ler üzerinden yapılıyor. Tether’in USDT’sinin Venezuela’daki Maduro yönetimi tarafından yoğun şekilde kullanıldığı iddiaları ve İran Merkez Bankası’nın stablecoin benimsemesi, ABD’nin stablecoin yanlısı politikalarının neden “iki ucu keskin bıçak” olarak görüldüğünü açıkça gösteriyor.
Öte yandan stablecoin’lerin kripto ekosistemindeki ağırlığı, ideolojik olarak merkeziyetsizliği savunan “cypherpunk” çevrelerle, sadece benimseme rakamlarına odaklanan fintech girişimleri arasında da ciddi bir ayrışmaya yol açmış durumda.
İşin ilginç yanı, bazı stablecoin ihraççılarının artık kendi blockchain altyapılarını kurmaya başlaması. Bu da merkeziyetsizlik iddiasıyla yola çıkan bir teknolojide, kontrolün giderek daha az sayıda aktörde toplanması anlamına geliyor.
Google Play
App Store