Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Nefes Kredisi'nde yeni dönem başladı. Milyonlarca küçük ve orta ölçekli işletmenin (KOBİ) finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirilen kredi programında, 50 milyar TL'lik yeni kaynak için başvurular alınmaya başladı. Firma başına kredi limiti 5 milyon TL'ye çıkarılırken, işletmelere 6 ay anapara ödemesiz ve azami 48 ay vadeli finansman imkânı sunuluyor. Ancak kredi kullanacak işletmeleri yalnızca faiz oranı değil, masraf ve komisyonlarla birlikte ortaya çıkacak gerçek geri ödeme maliyeti de yakından ilgilendiriyor.
TOBB, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve bankaların işbirliğiyle yürütülen TOBB Nefes Kredisi'ne, TOBB'a bağlı tüm oda ve borsalara üye işletmeler başvurabilecek.
Başvurular DenizBank, QNB Bank, Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Halkbank, VakıfBank, Yapı Kredi Bankası ve Ziraat Katılım Bankası üzerinden gerçekleştirilebilecek.
Özkaynak Kefalet Programı kapsamında yürütülen krediyle KOBİ'lerin işletme sermayesi ihtiyaçlarının uygun koşullarla karşılanması hedefleniyor.
8 Haziran'da kullanıma açılan TOBB Nefes Kredisi kapsamında bugüne kadar 45 milyar TL kredi kullandırıldı. Yeni başvuru dönemiyle birlikte işletmelere ilave 50 milyar TL finansman sağlanacak.
Yeni dönemin en dikkat çeken değişikliklerinden biri firma başına kredi limitinin 5 milyon TL'ye yükseltilmesi oldu. Önceki dönemlerde kredi kullanan işletmeler de toplam kredi tutarını 5 milyon TL'ye tamamlayacak şekilde ilave finansman kullanabilecek. Böylece bir işletmenin yararlanabileceği azami kredi tutarı 5 milyon TL olacak.
Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil azami 48 ay vadeli kullandırılacak. Yıllık faiz oranı 24 aya kadar olan vadelerde yüzde 36, 24 ayı aşan vadelerde ise yüzde 34 olarak uygulanacak.
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı özel açıklamada, TOBB Nefes Kredisi'nin KOBİ'lere sağlayacağı avantajları ve işletmelerin dikkat etmesi gereken kritik ayrıntıları açıkladı.
50 milyar TL'lik yeni finansman kaynağının KOBİ'lere kısa vadede rahatlama sağlayabileceğini belirten Hüseyin Ölmez, şu sözleri kullandı:
"Öncelikle TOBB'un, üyelerinden topladığı aidatların ve kurumsal mali imkânlarının KOBİ'lerin finansmanına katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesini olumlu buluyorum. İş dünyasının kendi kaynaklarının yine iş dünyasına dönmesi takdir edilmesi gereken bir yaklaşımdır. Ancak 50 milyar TL'lik kaynak, ülkemizdeki KOBİ'lerin toplam finansman ihtiyacı karşısında sınırlı kalacaktır.
Burada asıl sorun yalnızca krediye ulaşmak değildir. İşletmelerin önemli bir bölümü yeni yatırım yapmak için değil, geçmişten gelen borçlarını ödeyebilmek ve faaliyetlerini sürdürebilmek için kredi aramaktadır. Bu nedenle Nefes Kredisi, mevcut ekonomik koşullarda işletmelere geçici bir rahatlama sağlayabilir. Ancak üretim maliyetleri, finansman giderleri ve pazarlama sorunları çözülmeden kalıcı iyileşme beklemek doğru değildir."
Firma başına kredi limitinin 5 milyon TL'ye çıkarılmasını değerlendiren Ölmez, kredi miktarının işletmenin gerçek finansman ihtiyacına göre belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
İşletme sermayesi ve yatırım kredilerinin farklı kriterlerle değerlendirilmesi gerektiğine işaret eden Ölmez, şöyle konuştu:
"5 milyon TL, küçük ölçekli bir işletme için önemli, orta ölçekli ve yüksek işletme sermayesi ihtiyacı bulunan bir firma için ise yetersiz kalabilecek bir tutardır. Ancak burada asıl değerlendirilmesi gereken, kredi miktarının yüksekliği veya düşüklüğü değil; işletmenin gerçek finansman gereksinimi, faaliyet hacmi, mali yapısı ve kredinin yatırım amaçlı kullanılması halinde yatırım kapasitesiyle doğru orantılı olup olmadığıdır.
İşletme sermayesi ihtiyacı için kullanılan kredilerde nakit akışı, üretim ve satış hacmi ile tahsilat süreleri; yatırım kredilerinde ise yatırımın ekonomik verimliliği, kapasitesi, geri dönüş süresi ve yaratacağı katma değer esas alınmalıdır. Bir işletmenin mevcut borçlarını kapatmak amacıyla kredi kullanması ise borçlarını ortadan kaldırmaz; yalnızca borcun vadesini ve maliyetini değiştirir.
Benim temel yaklaşımım şudur: İşletmelere ihtiyaçlarından fazla kredi kullandırılması da gerçek ihtiyaçlarının altında finansman sağlanması da sağlıklı bir bankacılık uygulaması değildir. Her işletmenin gerçek finansman ihtiyacı, ödeme gücü ve yatırım kapasitesi üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Önemli olan işletmeye ne kadar kredi verildiği değil, verilen kredinin işletmenin ekonomik gücünü ne ölçüde artırdığıdır."
Nefes Kredisi'nin işletmeler açısından gerçekten avantajlı olup olmadığının yalnızca faiz oranına bakılarak belirlenemeyeceğini anlatan Hüseyin Ölmez, kredinin ekonomik getirisinin ve işletmeye sağlayacağı katma değerin esas alınması gerektiğini söyledi:
"Bir kredinin uygun maliyetli olup olmadığı, yalnızca uygulanan faiz oranının piyasa faizleriyle karşılaştırılmasıyla değerlendirilemez. Asıl ölçüt, işletmeye giren yabancı kaynağın ekonomik faaliyetlerde yaratacağı katma değerdir. Burada sorulması gereken temel soru şudur: İşletme, Nefes Kredisi ile sağlayacağı finansmanı üretiminde, ticaretinde veya yatırımlarında kullanarak kredi faizini ve diğer finansman giderlerini karşılayabilecek yeterli ekonomik getiriyi elde edebilecek midir? Eğer işletme, kullandığı krediyle finansman maliyetinin üzerinde katma değer yaratabiliyor ve geri ödeme yükümlülüklerini karşılayabiliyorsa, bu kredi işletme açısından uygun maliyetli finansman olarak değerlendirilebilir.
Ancak Nefes Kredisi'nin mevcut borçların kapatılmasında kullanılması halinde durum farklıdır. Bu durumda işletme yeni bir katma değer yaratmak yerine, mevcut borcunun vadesini ağır bir faiz maliyetiyle uzatmış olacaktır. Bu yöntem geçici bir nakit rahatlaması sağlasa da tek başına işletmenin finansal sorunlarını çözmeyecektir. Mevcut ekonomik koşullarda işletmelerin böyle bir finansman yöntemine başvurmasını anlayışla karşılıyorum. Ancak bunun kalıcı bir çözüm olmadığını da açıkça ifade etmek gerekir. Sonuç olarak, bir kredinin ucuz veya pahalı olduğunu yalnızca faiz oranı değil, o kredinin işletmeye sağladığı net ekonomik katkı belirler. Nefes Kredisi'nin gerçek başarısı da borçların ötelenmesinde değil, üretimin, istihdamın ve katma değerin artırılmasında aranmalıdır."
TOBB Nefes Kredisi'nde sunulan 6 ay anapara ödemesiz dönem, nakit akışı sıkışan işletmeler açısından önemli bir avantaj olarak öne çıkıyor. Ancak bu sürenin faizsiz dönem anlamına gelmediğini vurgulayan Ölmez, işletmelerin ödeme planlarını hazırlarken bu ayrıntıyı göz ardı etmemesi gerektiğini belirtti:
"İlk altı ay anapara ödemesiz dönem, nakit sıkışıklığı yaşayan işletmeler için önemli bir kolaylıktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir husus vardır: Anapara ödemesiz dönem, faizsiz dönem demek değildir. Bu sürede faiz işlemeye devam eder. Faizin ödeme veya tahakkuk biçimi sözleşmeye göre değişebilir. Altı ay sonra işletme, hem anapara taksitleriyle hem de faiz yüküyle karşı karşıya kalacaktır. Eğer bu süre içerisinde üretim, satış ve tahsilat kapasitesini geliştirememişse, işletmenin mali sıkıntısı daha da ağırlaşabilir. Bu nedenle altı aylık süre, sadece ödeme yapmadan beklenen bir dönem değil; işletmenin mali yapısını güçlendireceği bir fırsat olarak değerlendirilmelidir."
Nefes Kredisi'nde işletmelerin yalnızca ilan edilen faiz oranına odaklanmaması gerektiğini belirten Hüseyin Ölmez, kredi tahsis ücreti, kefalet komisyonu, vergiler ve diğer masrafların toplam maliyeti artırabileceğine dikkat çekti.
Kredi kullandırılırken bazı masraf ve komisyonların peşin olarak kredi tutarından kesilmesi halinde işletmenin eline geçen net finansmanın azalacağını ifade eden Ölmez, buna rağmen anapara ve faiz yükümlülüğünün brüt kredi tutarı üzerinden devam edebileceğini belirtti.
Ölmez, 5 milyon TL kredi kullanan bir işletmenin karşılaşabileceği toplam geri ödeme yükünü şöyle açıkladı:
"Bir kredinin gerçek maliyeti, yalnızca açıklanan faiz oranı üzerinden değerlendirilemez. Faizle birlikte kredi tahsis ücreti, kefalet komisyonu, vergiler ve diğer giderlerin de dikkate alınması gerekir. Özellikle üzerinde durmak istediğim husus şudur: Kredinin kullandırılması sırasında bazı masraf ve komisyonların kredi tutarından peşin kesilmesi halinde, işletmenin eline geçen net kaynak azalacak, ancak faiz ve anapara geri ödeme yükümlülüğü brüt kredi tutarı üzerinden devam edecektir. Örneğin, 5 milyon TL krediden 100 bin TL masraf kesildiğini varsayalım. İşletmenin kullanımına gerçekte 4 milyon 900 bin TL geçecek, ancak geri ödeme yükümlülüğü 5 milyon TL anapara üzerinden hesaplanacaktır.
Bu durumda ilan edilen nominal faiz oranı değişmese bile kredinin efektif faiz oranı, dolayısıyla işletmeye gerçek finansman maliyeti artacaktır. Dolayısıyla işletmelerin yalnızca bankaların açıkladığı faiz oranlarına değil, ellerine geçecek net kredi tutarına ve tüm masraflar dahil toplam geri ödeme yükümlülüğüne bakmaları gerekir. Ödeme planının nasıl düzenlendiği de toplam maliyeti doğrudan etkiler.
Bir kredinin gerçek maliyeti, bankanın ilan ettiği faiz oranıyla değil; işletmenin fiilen kullanabildiği net kaynak ile bu kaynak karşılığında üstlendiği toplam ödeme yükümlülüğü arasındaki ilişkiyle belirlenir. Bu nedenle Nefes Kredisi kullandıran bankaların, işletmelere net kullandırım tutarını, yıllık efektif maliyet oranını ve bütün giderleri içeren ödeme planını açıkça sunmaları gerektiğini düşünüyorum. 5 milyon TL kredi, 48 ay vadede yaklaşık 9,46 milyon TL geri ödeme yükü doğurabilir. Üstelik bu tutara diğer maliyetler dahil değildir."
TOBB Nefes Kredisi'nden kimlerin yararlanabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ölmez, oda ve borsa üyeliğinin tek başına kredi onayı anlamına gelmediğini vurguladı.
Bankaların kredi değerlendirme sürecinde işletmelerin mali tablolarını, borçlarını ve ödeme performansını inceleyeceğini belirten Ölmez, özellikle konkordato riski taşıyan işletmeler için özel bir değerlendirme yapılmasını önerdi:
"TOBB'a bağlı oda ve borsalara üye işletmeler başvurabilecek. Ancak oda veya borsa üyeliği, kredinin mutlaka kullandırılacağı anlamına gelmez. Bankalar ve KGF, kredi değerlendirmesinde işletmenin ödeme geçmişini, kredi riskini, mevcut borçlarını, mali tablolarını, nakit akışını ve faaliyetlerini dikkate alacaktır. Kesin değerlendirme ölçütleri ilgili kuruluşların uygulamalarına bağlıdır.
Burada önemli bir çelişkiye dikkat çekmek istiyorum. Finansmana en fazla ihtiyacı bulunan işletmeler, kredi değerliliği zayıfladığı için finansmana ulaşmakta en fazla zorlanan işletmelerdir. Özellikle konkordato sürecindeki veya konkordato riski taşıyan, ancak üretim kapasitesini ve ekonomik yaşama kabiliyetini koruyan işletmeler için özel bir değerlendirme yapılmalıdır.
Benim önerim, 50 milyar TL'lik kaynağın belirli bir bölümünün, objektif ve bağımsız mali analizlerle yaşama kabiliyeti tespit edilen bu işletmelere kontrollü olarak ayrılmasıdır. Bu işletmelere sağlanacak finansman, yalnızca işletmeyi değil, çalışanları, tedarikçileri ve alacaklıları da koruyabilir. Elbette her konkordato sürecindeki işletmeye koşulsuz kredi verilmesini savunmuyorum. Kurtarılabilir işletmeyle ekonomik faaliyetini sürdüremeyecek işletme birbirinden ayrılmalıdır."
Yeni dönemde önceki kredi kullanıcılarının da toplam 5 milyon TL limitine kadar ilave finansman kullanabilmesi bekleniyor. Ancak sınırlı kaynağın dağıtımında ilk kez başvuran işletmelerin de gözetilmesi gerektiğini savunan Hüseyin Ölmez, kredi tahsisinde üretim, istihdam ve ihracat potansiyelinin dikkate alınmasını önerdi.
Ölmez, ilk kez başvuran işletmelere ve üretim faaliyetini sürdürebilmek için acil işletme sermayesine ihtiyaç duyan KOBİ'lere belirli bir kaynak payı ayrılması gerektiğini önerdi:
"Önceki dönemde kredi kullananların toplam 5 milyon TL sınırına kadar yeniden başvurabilmeleri anlaşılabilir bir uygulamadır. Ancak kaynak sınırlıdır. Dolayısıyla geçmişte kredi kullanmış işletmelerle ilk kez başvuran işletmelerin aynı kaynak için yarışması, finansmana erişimde eşitsizlik oluşturabilir. Benim önerim, ilk kez başvuran işletmelere ve üretim faaliyetini sürdürebilmek için acil işletme sermayesine ihtiyaç duyan KOBİ'lere belirli bir kaynak payı ayrılmasıdır. Kredi tahsisinde yalnızca bankanın mevcut müşterisi olmak veya güçlü teminat sunabilmek belirleyici olmamalıdır. Üretim kapasitesi, istihdam, ihracat potansiyeli ve kredinin yaratacağı ekonomik katkı da dikkate alınmalıdır."
50 milyar TL'lik finansman kaynağının yoğun talep nedeniyle kısa sürede tükenebileceğini belirten Ölmez, işletmelerin kredi kullanmadan önce mali durumlarını ayrıntılı şekilde analiz etmeleri gerektiğini söyledi.
Hüseyin Ölmez, KOBİ'lerin özellikle kredi ihtiyacını doğru belirlemesi, mevcut borçlarını ve nakit akışlarını incelemesi gerektiğini vurgulayarak şu uyarılarda bulundu:
"50 milyar TL önemli bir kaynak olmakla birlikte, işletmelerin yoğun finansman ihtiyacı nedeniyle kısa sürede tahsis edilmesi mümkündür. Nitekim TOBB'un açıklamasına göre Haziran 2026'dan bu yana 45 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Bu durum finansman talebinin büyüklüğünü ortaya koymaktadır.
Ancak burada işletmelerimizi özellikle uyarmak istiyorum:
Bu nedenle kredi kullandırımı sonrasında da banka tarafından makul ve ölçülü bir kullanım denetimi yapılmasını savunuyorum."
Nefes Kredisi'nin başarısının yalnızca kullandırılan toplam finansman tutarıyla ölçülmemesi gerektiğini belirten Ölmez, kredilerin üretime, istihdama ve ihracata dönüşmesinin önemine dikkat çekti.
İşletmelerin finansman sorunlarının kalıcı şekilde çözülebilmesi için kaynakların üretken faaliyetlere yönlendirilmesi gerektiğini ifade eden Hüseyin Ölmez, üç temel önerisini de sıraladı:
"Nefes Kredisi'nin ekonomiye katkısı, ne kadar kredi kullandırıldığıyla değil, kredinin ne kadarının gerçek üretime, istihdama ve ihracata dönüştüğüyle ölçülmelidir. Mevcut ekonomik koşullarda kullandırılacak kredilerin önemli bir bölümünün eski borçların kapatılmasında kullanılacağını düşünüyorum. Bu durumda işletme, eski borcunu yeni bir faiz yüküyle ötelemiş olacaktır. Bunun eleştirilebilecek yönleri vardır. Ancak içinde bulunduğumuz ekonomik koşullarda, işletmelerin ayakta kalabilmek için böyle bir yönteme başvurmasını da anlayışla karşılamak gerekir.
Asıl yapılması gereken, kaynakların üretken faaliyetlere yönlendirilmesidir.
Bu nedenle üç temel önerim bulunmaktadır:
Özellikle ülkemizde üreticilerin güçlü ticari örgütlenmelere ve yeni kooperatifçilik modellerine yönlendirilmesi de finansman sorununun kalıcı çözümü açısından önem taşımaktadır."
TOBB Nefes Kredisi'ne yönelik başvuruların başlamasıyla birlikte KOBİ'leri hedef alabilecek dolandırıcılık girişimlerine karşı da uyarıda bulunan Ölmez, sosyal medya üzerinden kredi onayı ve başvuru işlemlerini hızlandırma vaadiyle ücret talep eden kişi ve kuruluşlara itibar edilmemesi gerektiğini söyledi.
Hüseyin Ölmez, işletmelerin ticari ve finansal bilgilerini yetkisiz kişilerle paylaşmaması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Nefes Kredisi uygulamasını fırsata çevirmek isteyen, sosyal medya üzerinden kredi dosyası hazırlama, kredi onayı alma veya işlemleri hızlandırma vaadiyle ilan veren kişi ve kuruluşlara karşı işletme sahiplerimizin dikkatli olmalarını özellikle öneriyorum. Unutulmamalıdır ki kredi kullandırma yetkisi bankalara aittir ve hiç kimse kredinin kesin olarak onaylanacağını taahhüt edemez. İşletmelerimiz bu vaatlere itibar etmemeli, aracılık ya da dosya hazırlama gerekçesiyle istenen ücretleri ödememeli, ticari ve finansal bilgilerini yetkisiz kişilere vermemelidir. Başvuru koşulları, gerekli belgeler ve izlenecek işlemler konusunda doğru bilgi ve yönlendirmeyi, üyesi oldukları ticaret ve sanayi odalarından, ticaret borsalarından ve krediyi kullandıracak bankalardan doğrudan alabilirler. KOBİ'lerin finansman sıkıntısını hafifletmek için sağlanan Nefes Kredisi, dolandırıcıların ve fırsatçıların kazanç aracına dönüşmemelidir."
TOBB Nefes Kredisi'nin KOBİ'lerin finansmana erişimi açısından önemli bir adım olduğunu ancak tek başına kalıcı çözüm sunamayacağını belirten Ölmez, kredi kaynaklarının işletmelerin kişisel harcamalarına değil, üretim ve istihdama yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Konkordato riski taşımasına rağmen üretim kapasitesini koruyan işletmelerin de desteklenmesi gerektiğine işaret eden Ölmez, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"TOBB Nefes Kredisi'ni olumlu ve gerekli buluyorum. KOBİ'lerin kendi meslek kuruluşlarının girişimleriyle finansmana erişmelerini sağlayan bu uygulama takdir edilmelidir.
Ancak unutulmamalıdır ki kredi, işletmeye verilen bir bağış veya karşılıksız destek değildir. Faiziyle birlikte geri ödenmesi gereken bir borçtur. Mevcut ekonomik koşullarda bu kredilerin önemli bölümünün eski borçları kapatmak için kullanılacağını biliyoruz. Bunu eleştirmek yerine, işletmeleri bu noktaya getiren ekonomik koşulları da sorgulamalıyız.
Benim üzerinde özellikle durduğum konu, kaynakların israf edilmemesidir. İşletme sahiplerinin kişisel ihtiyaçlarına değil, üretime ve istihdama yönlendirilmelidir. Ayrıca konkordato kıskacında bulunan, ancak yaşama kabiliyetini koruyan işletmeler de unutulmamalıdır. Bunların kurtarılması yalnızca işletme sahiplerinin değil, çalışanların, alacaklıların ve ülke ekonomisinin de yararınadır. Sonuç olarak, KOBİ'lere yalnızca nefes aldırmak yetmez; onları yeniden sağlıklı üretim yapabilecek ekonomik koşullara kavuşturmak gerekir. Nefes Kredisi geçici bir destek olabilir, ancak kalıcı çözüm üretim ekonomisinin güçlendirilmesidir."
Google Play
App Store
12:29
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ