Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Finans devi Morgan Stanley, İran kaynaklı jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki hareketliliğe ilişkin dikkat çeken bir analiz yayımladı. Bankanın ana senaryosuna göre tansiyonun zamanla azalması, enflasyonda geçici bir yükseliş yaşanması ve ABD ekonomisinde büyüme eğiliminin korunması bekleniyor.
Ancak tablo tamamen sakin değil. Raporda, petrol fiyatlarının izleyeceği yola göre küresel ekonomi için oldukça farklı sonuçlar doğurabilecek dört ayrı senaryo yer aldı.
Morgan Stanley’in en olumlu senaryosunda petrol fiyatları üzerindeki baskının beklenenden hızlı hafiflemesi öne çıkıyor. Böyle bir durumda tüketici güveninin güçlenebileceği, servet etkisinin harcamaları ve şirket yatırımlarını destekleyebileceği belirtiliyor.
Fakat burada dikkat çeken bir ayrıntı var: Enflasyon dirençli kalırsa Fed yeniden faiz artırımı masasına dönebilir. Banka, bu senaryoda Fed’in 2027 yılında toplam 100 baz puanlık faiz artışına gidebileceğini tahmin ediyor.
İkinci senaryoda yapay zekânın ekonomide daha yaygın kullanılmasıyla üretkenliğin artacağı, ancak iş gücü piyasasında baskının hissedileceği değerlendiriliyor.
Morgan Stanley’e göre bu tabloda işsizlik oranı 2026’da yüzde 4,5’e, 2027’de ise yüzde 4,8’e yükselebilir. Yani yapay zekâ bir yandan işleri hızlandırırken, diğer yandan istihdam tarafında pek de rahatlatıcı olmayan bir görünüm yapabilir.
Raporda, iş gücü piyasasındaki zayıflama ve verimlilik kaynaklı enflasyon düşüşü nedeniyle Fed’in 2027’nin başlarında faiz indirimlerine başlayabileceği öngörülüyor.
Üçüncü senaryo, enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruduğu daha sıkışık bir tabloya işaret ediyor. Petrol kaynaklı enflasyon baskısının kalıcı hale gelmesi durumunda çekirdek PCE enflasyonunun 2026’da yüzde 3,1, 2027’de ise yüzde 2,8 seviyesinde kalabileceği tahmin ediliyor.
Bu durumda Fed için alan oldukça daralıyor. Ekonomik büyüme güçlü olmadığı için agresif sıkılaşma beklenmiyor, ancak enflasyondaki katılık da faiz indirimi için yeterli rahatlığı sağlamıyor.
Morgan Stanley, bu senaryoda politika faizinin 2027 sonuna kadar yüzde 3,50-3,75 bandında sabit tutulabileceğini belirtiyor.
Rapordaki en olumsuz senaryo ise oldukça çarpıcı. Morgan Stanley, petrol fiyatlarının 2026’nın üçüncü çeyreğine kadar varil başına 140 ila 160 dolar seviyesine yükselebileceğini öngörüyor.
Böyle bir enerji şoku, hanehalkının harcama gücünü zayıflatabilir. Küresel tedarik zincirlerinde de ciddi bozulmalar yaşanabilir. Asıl risk ise talepte sert daralma ve bunun dünya ekonomisini küresel resesyona sürüklemesi.