Son dönemlerde hem Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hem de vergi idaresi tarafından yürütülen incelemelerde ciddi bir artış yaşanıyor. Bu süreçte yapılacak hatalar yalnızca idari para cezalarıyla sınırlı kalmamakta; işletmeler için telafisi zor mali kayıplara neden olabiliyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, vergi ve SGK incelemeleri konusunda tüm tüketicileri uyardı.
Yapay zeka destekli analiz sistemlerinin devreye girmesiyle birlikte, artık kamu kurumlarının bilgiye erişimi çok daha hızlı ve kapsamlı hale geldi.
Erdursun, SGK ve vergi incelemeleri açısından dikkat edilmesi gereken temel başlıkları listeledi.
İşletmelerin en fazla denetime tabi olduğu alanların başında çalışanlar ve ücret politikaları gelmektedir.
* Haftalık çalışma süresi 45 saat ile sınırlıdır.
* Bu sürenin üzerindeki çalışmalar fazla mesai sayılır.
* Fazla mesai ücretleri:
* Hafta içi %50 zamlı
* Pazar günü %100 zamlı olarak ödenmelidir
* Fazla mesai ödemeleri elden yapılmamalı, mutlaka bordroya yansıtılmalıdır.
* Gerçek tutar üzerinden SGK’ya bildirilmeli
* Tamamı banka aracılığıyla ödenmelidir
* Banka ödemeleri ile SGK bildirimi birebir uyumlu olmalıdır.
* Tüm çalışanlar için eksiksiz özlük dosyası bulundurulmalıdır.
* Yıllık izinler düzenli takip edilmeli ve imza altına alınmalıdır.
Önemli risk:
Fiilen çalışmayan kişilerin sigortalı gösterilmesi veya ücretlerin düşük gösterilmesi ciddi yaptırımlara neden olur.
İş hukuku uygulamalarında yapılan hatalar, çoğu zaman iş davalarına ve yüksek tazminatlara yol açmaktadır.
* İşe gelmeyen çalışan hemen işten çıkarılmamalıdır.
* Öncelikle devamsızlık için tutanak tutulmalıdır.
İş Kanunu’na göre:
* 2 gün üst üste mazeretsiz devamsızlık
* veya 1 ay içinde 3 iş günü devamsızlık durumunda işlem yapılabilir.
Süreç şu şekilde yürütülmelidir:
1. Tutanaklar düzenlenir
2. Noter aracılığıyla ihtarname gönderilir
3. Çalışana 6 iş günü süre verilir
Bu süre dolmadan fesih yapılmamalıdır.
* Fesih ile birlikte SGK çıkışı aynı gün yapılmalıdır.
* Geriye dönük çıkış işlemleri yapılmamalıdır.
Sürecin eksik yürütülmesi durumunda:
* İşveren yüksek tazminatlarla karşı karşıya kalabilir.
Vergi incelemelerinde en çok dikkat edilen konuların başında kayıt düzeni gelmektedir.
* Tüm gelirler eksiksiz faturalandırılmalıdır.
* Gerçek işlem olmadan fatura alınmamalıdır.
Sahte veya yanıltıcı belge kullanımı ağır cezalar doğurur.
* Mal alış ve satışları gerçek durumu yansıtmalıdır.
* Stok kayıtları ile fiili stok uyumlu olmalıdır.
* Kasa hesabı gerçeği yansıtmalıdır.
* Banka hareketleri ile muhasebe kayıtları uyum içinde olmalıdır.
* Şirket ortakları:
* Şirket parasını kişisel amaçla kullanmamalı
* Gelirlerini yalnızca kar payı veya huzur hakkı üzerinden elde etmelidir
Vergi idaresi özellikle şu alanları yakından takip etmektedir:
* Kasa hesapları
* Stoklar
* Ortak cari hesapları
Günümüzde denetim mekanizmaları klasik yöntemlerin ötesine geçmiştir.
* Yapay zekâ destekli sistemler sayesinde:
* Banka hareketleri
* SGK bildirimleri
* Vergi beyanları arasında otomatik karşılaştırmalar yapılabilmektedir.
Bu durum:
* Uyumsuzlukların hızla tespit edilmesini
* Riskli mükelleflerin kolayca belirlenmesini sağlamaktadır
Dolayısıyla:
* “Nasıl olsa fark edilmez” yaklaşımı artık geçerliliğini tamamen yitirmiştir.
İşletmelerin sürdürülebilirliği için aşağıdaki kurallar hayati önem taşımaktadır:
* Şirket ve kişisel harcamalar kesin olarak ayrılmalıdır
* Tüm işlemler belgeli ve açıklanabilir olmalıdır
* E-fatura ve e-belge süreçleri düzenli kontrol edilmelidir
* Beyannameler zamanında ve doğru verilmelidir
* Defter ve belgeler usulüne uygun şekilde saklanmalıdır
İnceleme durumunda:
* Belgelerin hızlı ve düzenli şekilde ibraz edilebilmesi büyük avantaj sağlar
Google Play
App Store
09:58
