Ne zaman emekli olurum? Özgür Erdursun'dan tüm çalışanlar için kalem kalem emeklilik rehberi

Sosyal güvenlik sisteminin labirentlerinde kaybolmak istemeyen milyonlarca çalışan için SGK Uzmanı Özgür Erdursun, Dünya Gazetesi’ndeki köşesinde çok konuşulacak bir rehber kaleme aldı.

Özellikle 2008 öncesi sigortalılar için "hayat kurtaran" 2520 gün kuralından EYT kapsamındaki yaşsız emeklilik şartlarına, kadar tüm detaylar tek bir tabloda toplandı.

İşte Özgür Erdursun’un kaleminden, hak kaybı yaşamak istemeyen her çalışanın cebinde tutması gereken o 10 maddelik dev emeklilik stratejisi ve kadim, 'Ne zaman emekli olurum?' sorusuna herkes için çok net yanıtlar...

1. SGK hizmet dökümünün kontrolü

"Emeklilik planlamasının ilk adımı hizmet dökümüdür.

Kontrol edilmesi gereken baş­lıca noktalar:

* İlk sigorta giriş tarihi

* Askerlik / yurtdışı borçlan­ma hakkı

* 18 yaş öncesi anne ya da ba­baya ait işyerinde çalışmalar

* Çakışan veya hatalı günler

* Statü geçişleri (SSK – Bağ- Kur – Emekli Sandığı)

Bu aşama, tüm emeklilik hesa­bının temelini oluşturur.

2. İlk işe başlama tarihinin önemi

Emeklilik şartlarını belirle­yen ana kriter ilk sigorta tarihi­dir.

* 30.09.2008 öncesi girişler­de: Son 2520 gün kuralı geçerli­dir

* 01.10.2008 sonrası girişler­de: Toplam prim günü esas alınır

3. Son 2520 gün kuralı

Bu kural yalnızca 30.09.2008 öncesi sigortalılar için geçerli­dir:

* Son 2520 gün tek statü O statüden emeklilik

* Birden fazla statü Son 1260 gün hangi statüde fazlaysa o geçerli

4. EYT kapsamı (08.09.1999 ve Öncesi)

EYT kapsamındaki sigortalı­lar için:

* Yaş şartı yoktur

* Prim günü ve sigortalılık sü­resi şartı vardır

Temel şartlar:

* İlk işe başlama tarihine göre 5000 – 5975 gün arası prim

* Sigortalılık süresi (kadın 20 yıl / erkek 25 yıl)

Ayrıca 3600 günle kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli ola­bilir. Burada da dikkat edilmesi gereken bir tablo var. 3600 prim gün sayısını ve 15 yıllık sigortalı­lık süresini tamamlama tarihine göre şı şekilde bir kademe vardır.

23.05.2002’den önce kadınlar 50 yaş, erkekler 55 yaş

24.05.2002/23.05.2005 ka­dınlar 52 yaş, erkekler 56 yaş

24.05.2005/23.05.2008 kadın­lar 54 yaş, erkekler 57 yaş

24.05.2008/23.05.2011 kadın­lar 56 yaş, erkekler 58 yaş

24.05.2011 sonrası kadınlar 58 yaş,

24.05.2011/23.05.2014 erkek­ler 59 yaş

24.05.2014 sonrası erkekler 60 yaş

5. 09.09.1999 – 30.04.2008 arası sigortalılar

Bu grup için emeklilik şartla­rı iki alternatif üzerinden belir­lenir:

Emeklilik Şartları (1999 – 2008 arası girişler)

Seçenek 1:

* Sigortalılık süresi: 25 yıl

* Prim günü: 4500 gün

* Kadın: 58 yaş

* Erkek: 60 yaş

Seçenek 2:

* Prim günü: 7000 gün

* Kadın: 58 yaş

* Erkek: 60 yaş

* Bu iki seçenekten hangisi önce tamamlanırsa emeklilik o şart üzerinden gerçekleşir.

6. 01.05.2008 sonrası ka­deme sistemi

Bu dönemde sistem tamamen kademeli hale gelmiştir.

7200 Gün Üzerinden Emekli­lik Yaşı, prim gününü tamamla­ma tarihine göre:

* 2008 – 2035 Kadın 58 / Erkek 60

* 2036 – 2037 Kadın 59 / Erkek 61

* 2038 – 2039 Kadın 60 / Erkek 62

* 2040 – 2041 Kadın 61 / Erkek 63

* 2042 – 2043 Kadın 62 / Erkek 64

* 2044 – 2045 Kadın 63 / Erkek 65

* 2046 – 2047 Kadın 64 / Erkek 65

* 2048 ve sonrası Kadın 65 / Erkek 65

* Burada kritik nokta: 7200 günü hangi tarihte tamamladı­ğınızdır.

7. 1.5.2008 sonrası girişler için 2.alternatif

İlk Giriş Tarihine Göre Prim ve Yaş

* 2008 4600 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2009 4700 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2010 4800 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2011 4900 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2012 5000 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2013 5100 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2014 5200 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2015 5300 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2016 ve sonrası 5400 gün Kadın 61 / Erkek 63

8. Emeklilik başvuru süreci

Başvuru iki şekilde yapılabilir:

* e-Devlet üzerinden

* Sisteme giriş

* “4A Emeklilik Başvurusu” araması

* Bilgilerin kontrolü

* Başvurunun tamamlanması

* SGK üzerinden

* Dilekçe verilmesi(Tahsis Ta­lep Belgesi)

* Belgelerin teslim edilmesi

* Başvurunun işleme alınması

9. Emeklilikten sonra çalışma

Emeklilik sonrası çalışma mümkündür:

* Özel sektör: Emekli maaşı kesilmez

* Kamu: Emekli maaşı kesilir

* Bu durum, emeklilik sonrası gelir planlamasında önemlidir.

10. Prim günü eksik olanlar

Her eksik gün borçlanma ile tamamlanamaz.

Borçlanma yapılabilecek durumlar:

* Askerlik

* Doğum (en fazla 3 çocuk)

* Yurtdışı çalışma 3201 ve 5510 sayılı yasaya göre

* Ücretsiz izin

* Staj (belirli şartlarda) gibi 5510 SK 41.Md.

* Alternatif çözümler:

* Çalışmaya devam etmek

* İsteğe bağlı 4/B Bağ-Kur si­gorta primi ödemek

Sonuç

Emeklilik sistemi; başlangıç tarihi, prim günleri, yaş şartı ve statü geçişlerinin birlikte değer­lendirilmesini gerektiren çok katmanlı bir yapıya sahiptir.

Sık sık yapılan yasal değişik­likler ile karmaşık olan emek­lilik sisteminde, bireysel plan­lama daha da önem kazanmış­tır. Doğru yapılan bir planlama, emeklilik fırsatı yaratırken; ek­sik veya hatalı bilgi ise yıllarca gecikmeye neden olabilir. Bu ne­denle emeklilik, yalnızca bir hak değil, aynı zamanda uzun vade­li bir strateji olarak ele alınma­lıdır."