Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Jeopolitik gerilimler ve Fed’in faiz indirimine dair beklentiler emtia fiyatlarını şekillendirdi. Değerli metallerde paladyum açık ara öne çıkarken, petrol arz endişeleriyle yükseldi; tarım emtialarında ise dalgalı bir tablo vardı.
Geçtiğimiz hafta piyasaların gözü bir yandan Orta ve Güney Amerika’daki gelişmelerdeydi, diğer yandan da ABD ve Çin’den gelen ekonomik verilerde. ABD yönetiminin Venezuela’da düzenlediği askeri müdahale ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ülke dışına çıkarılması, enerji ve maden piyasalarında risk algısını yukarı taşıdı.
Washington cephesinde ise Başkan Donald Trump’ın savunma bütçesine ilişkin açıklamaları yakından izlendi. Trump, 2027 yılı savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolar olması gerektiğini savunurken, Grönland’ın stratejik önemine vurgu yaptı ve Rusya ile Çin’in bölgedeki varlığını ulusal güvenlik riski olarak nitelendirdi.
Makroekonomik tarafta ABD’de tarım dışı istihdam artışı beklentilerin altında kaldı. İşsizlik oranı yüzde 4,4’e gerilerken, ücret artışları yüzde 3,8 civarında seyretti. ISM imalat endeksi daralma bölgesinde kalmayı sürdürürken, hizmetler endeksindeki yükseliş iç talebin hâlâ diri olduğuna işaret etti. Bu tablo, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine yönelik beklentileri canlı tuttu.
Çin’de ise resmi PMI verisinin 50,1’e yükselmesi, sekiz aylık daralma serisini sonlandırdı. Bu veri, sanayi metalleri ve enerji tarafında talep beklentilerini bir nebze de olsa destekledi.
Değerli metaller cephesinde haftanın en dikkat çekici performansı paladyumdan geldi. Ons fiyatı haftalık bazda yüzde 12,2 yükselen paladyum, açık ara en çok kazandıran değerli metal oldu. Yükselişte, Bank of America’nın 2026 fiyat tahminlerini yukarı revize etmesi etkiliydi.
Banka, küresel ticaret gerilimleri, sınırlı fiziksel arz ve Çin’den gelen güçlü talebin paladyumu desteklediğini vurguladı. Aynı raporda platin için de daha iyimser bir görünüm çizildi. Haftayı gümüş yüzde 10,2, platin yüzde 6 ve altın yüzde 4,1 artışla tamamladı.
Baz metallerde tablo genel olarak olumluydu. Bakır, yıla rekor seviyelerden başlarken; Çin’den gelen talep sinyalleri ve yıl sonu stok yenilemeleri fiyatları yukarı çekti. Yapay zeka ve elektrikli araç yatırımlarının bakır talebini artıracağı beklentisi de piyasayı destekleyen unsurlar arasındaydı.
Londra Metal Borsası’nda üç ay vadeli bakır fiyatları, arz tarafına ilişkin endişelerle tarihi seviyelere yaklaştı. Haftalık bazda nikel yüzde 5,6, alüminyum yüzde 4,1, bakır yüzde 3,5 değer kazandı. Yine de analistler, Çin’de imalat tarafındaki kırılganlığın temkinli duruşu koruduğunu söylüyor.
Petrol fiyatları haftayı yükselişle kapattı. Brent petrol, arz endişelerinin ağır basmasıyla yüzde 3,3 değer kazandı. OPEC ve OPEC+ grubunun üretim kısıtlamalarını sürdürmesi, bazı ülkelerde yaşanan bakım çalışmalarıyla birleşince piyasada sıkılaşma algısını güçlendirdi.
ABD Enerji Bakanı’nın Venezuela petrolüne ilişkin açıklamaları da yakından izlendi. Analistlere göre, uzun vadede üretim artışı potansiyeli olsa da siyasi belirsizlikler ve eskiyen altyapı bu süreci yavaşlatabilir.
Doğal gaz tarafında ise tablo tersine döndü. Sıcak hava beklentileri ve zayıf talep tahminleri fiyatları baskıladı. New York’ta işlem gören doğal gazın fiyatı haftalık bazda yüzde 12,4 geriledi. JPMorgan, yılın ilerleyen dönemlerinde LNG ihracatına bağlı talep artışının fiyatları destekleyebileceğini öngörüyor.
Tarım emtialarında hafta genel olarak dalgalı geçti. Buğday, mısır ve soya fasulyesinde fiyatlar yükseliş eğilimi gösterse de zayıf ABD ihracat verileri artışı sınırladı. Brezilya’daki hava koşullarına dair endişeler soya fasulyesine destek verdi.
Pirinçte ise küresel arz fazlası beklentisi fiyatlar üzerinde baskı yaptı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre, 2025-2026 döneminde dünya pirinç üretiminin rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.