Küresel enerji sektörünün önde gelen isimleri, pazartesi günü Houston’da düzenlenen toplantıda savaşın uzun vadeli ekonomik etkilerine dikkat çekti. Özellikle ABD-İsrail-İran hattında yaşanan gerilimin, enerji piyasalarının ötesine taşan sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Buna karşılık ABD Enerji Bakanı Chris Wright, mevcut tabloya daha temkinli ama görece sakin bir yerden baktı. Wright, petrol fiyatlarındaki yükselişin şu ana kadar talebi baskılayacak bir seviyeye ulaşmadığını söyledi.
CERAWeek konferansında konuşan TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanne’a göre mesele sadece petrol ve doğalgaz maliyetleri değil. Asıl dikkat çeken risk, savaşın farklı sektörlere uzanan tedarik zincirlerinde oluşturabileceği kırılma.
Pouyanne, Orta Doğu’dan gelen ve yarı iletkenler ile tıbbi ekipman üretiminde kritik rol oynayan helyum sevkiyatlarında aksama yaşandığını söyledi. Yani tablo, yalnızca enerji faturalarının kabarmasıyla sınırlı değil; sanayiden sağlığa kadar uzanan daha geniş bir baskıdan söz ediliyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise konuşmasında, çatışmaların başlamasından bu yana benzin fiyatlarının yüzde 30’dan fazla artarak yaklaşık 4 dolar seviyesine çıktığını hatırlattı. Buna rağmen talepte belirgin bir gerileme görülmediğini belirtti.
Wright, ABD’nin İran’la yaşanan süreçte farklı bir seçeneği olmadığını savunarak, “Bu, ertelenemez bir çatışmaydı” değerlendirmesinde bulundu. Enerji piyasalarındaki oynaklığı sınırlamak için Stratejik Petrol Rezervi’nden satış yapıldığını, ayrıca bazı bölgelerde Çin’e yönelik petrol sevkiyatlarının yeniden yönlendirildiğini de aktardı.
Toplantıda en dikkat çekici çıkışlardan biri de Chevron CEO’su Mike Wirth’ten geldi. Wirth, Hürmüz Boğazı yeniden açılmış olsa bile bunun tek başına rahatlama yapmayacağını söyledi.
Ona göre sorun, piyasaya ulaşamayan büyük miktarda petrol ve doğalgazın hâlâ sistemin dışında olması. Üstelik fiziksel tedarik zincirleri öyle bir anda toparlanmıyor. Uygun kalitede ham petrolün ve yakıt stoklarının yeniden oluşturulması zaman alacak, biraz da sancılı olacak.
Wirth, ABD-İran savaşı ile İran’ın tanker saldırılarının petrol ve gaz piyasalarında yaptığı etkinin, Rusya-Ukrayna savaşından daha büyük olduğunu vurguladı. Özellikle Asya ülkelerinde motorin ve jet yakıtı arzında ciddi sorunlar yaşandığını söyledi. Bununla da sınırlı değil; LNG, gübre ve diğer ürünlerin sevkiyatında da aksamalar yaşandığını anlattı.
Google Play
App Store