Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD’nin İran’a yönelik olası askeri müdahale haberleriyle sert yükselen petrol, haftanın en güçlü artışını gördükten sonra yatay seyre geçti. Piyasalar şimdi hem Orta Doğu’daki gerilime hem de stok verilerine odaklandı.
Petrol piyasası son günlerde adeta diken üstünde. ABD’nin İran’a yönelik askeri müdahalesinin beklenenden erken gerçekleşebileceğine dair haberler fiyatları hızla yukarı taşıdı. Ekim ayından bu yana en güçlü günlük artış kaydedildi. Ancak bu sert yükselişin ardından fiyatlar bir miktar soluklandı.
Brent petrol, yüzde 4,3’lük artış sonrası varil başına 70 doların üzerinde tutunmayı başardı. ABD ham petrolü (WTI) ise 65 doların üzerinde işlem gördü. Yani piyasa hâlâ temkinli ama geri de çekilmiş değil.
Axios’un haberine göre olası bir ABD askeri operasyonunun haftalar sürebileceği konuşuluyor. Dahası, İsrail hükümetinin İran İslam Cumhuriyeti’nde rejim değişikliğini hedefleyen bir senaryoya destek verdiği iddia edildi.
Böylesi bir savaş ihtimali, dünya petrolünün yaklaşık üçte birinin üretildiği Orta Doğu’daki arz akışlarını doğrudan riske atabilir. Bu da fiyatların neden bu kadar hassas olduğunu açıkça gösteriyor. Açıkçası piyasa, sadece bir ihtimali bile fiyatlamaya başlamış durumda.
Ancak işin siyasi boyutu da var. ABD Başkanı Donald Trump, ham petrol fiyatlarındaki artışın akaryakıt fiyatlarını yukarı çekmesi halinde bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde seçmen tepkisiyle karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle enerji fiyatları yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir başlık hâline gelmiş durumda.
Taraflar arasındaki görüşmeler şu ana kadar somut bir sonuç üretmedi. Tahran yönetimi, Washington ile olası bir nükleer anlaşmanın şartları konusunda “genel bir mutabakata” varıldığını açıkladı. Öte yandan bir ABD’li yetkili, İranlı müzakerecilerin iki hafta içinde yeni bir teklifle Cenevre’ye döneceğini söyledi.
ABD ayrıca son protestolara yönelik sert müdahale nedeniyle İranlı yetkililer ve yöneticilere vize kısıtlamaları getirdiğini duyurdu. Yani diplomasi devam ediyor ama gerilim de düşmüş değil.
Orta Doğu dışında da tablo karmaşık. Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeler yaklaşık 90 dakika sürdü. Ancak somut bir ilerleme sağlanamadı.
OPEC+ üyesi Rusya’da sondaj faaliyetlerinde yavaşlama dikkat çekiyor. Bu durumun petrol üretiminde ilave düşüşe yol açabileceği belirtiliyor. Eğer bu senaryo gerçekleşirse arz tarafındaki baskı daha da artabilir.
Öte yandan ABD’de ham petrol stokları geçen hafta 609 bin varil azaldı. Bu veri de fiyatları destekleyen unsurlardan biri olarak öne çıktı. Resmi stok verilerinin ise Perşembe günü yayımlanması bekleniyor.