Ortadoğu’da büyüyen gerilim, petrol piyasasında yeni haftaya yine sert fiyat artışlarıyla başlanmasına neden oldu. Yemen’deki Husilerin İsrail’e yönelik ilk saldırılarını gerçekleştirmesi ve ABD ile İsrail’in İran’la yürüttüğü çatışmanın bölgeye yayılma ihtimalinin güçlenmesi, enerji piyasalarında tedirginliği iyice artırdı.
Mayıs vadeli Brent ham petrol, 115,66 doları test ettikten sonra cuma gününe göre yüzde 2,38 yükselerek 115,25 dolar seviyesinde işlem gördü. Zaten haftanın son işlem gününde de Brent yüzde 4,2 prim yapmıştı. Yani yükseliş sadece anlık değil, birkaç gündür birikerek geliyor.
ABD’nin mayıs vadeli Batı Teksas tipi ham petrolü de benzer bir seyir izledi. Önceki seansta yüzde 5,5 yükselen WTI, bu kez 1,94 dolar daha artarak yüzde 1,93’lük yükselişle 101,56 dolara çıktı.
Piyasadaki asıl kırılma noktası ise Hürmüz Boğazı oldu. İran kaynaklı çatışmanın, dünya petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik hattı fiilen kapatması, fiyatların çok daha hızlı yükselmesine yol açtı.
Bu gelişmeyle birlikte Brent petrol ay genelinde yüzde 59 değer kazandı. Böylece 1990’daki Körfez Savaşı dönemindeki artışlar da aşılmış oldu. Açıkçası bu tablo, piyasada ne kadar güçlü bir arz korkusu oluştuğunu net biçimde gösteriyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan süreç, artık yalnızca belirli bir cepheyle sınırlı görünmüyor. İran destekli Yemenli Husilerin cumartesi günü İsrail’e yönelik ilk saldırılarını düzenlemesi, Arap Yarımadası ve Kızıldeniz hattındaki riskleri daha görünür hale getirdi.
Bu da sadece petrol üretimini değil, deniz taşımacılığını da doğrudan etkileyen bir gelişme. Özellikle enerji sevkiyatının geçtiği hatlarda yaşanabilecek en küçük aksama bile fiyatlara sert biçimde yansıyor.
JPMorgan analistleri de dikkat çekici bir uyarıda bulundu. Analistlere göre çatışma artık yalnızca Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresiyle sınırlı değil. Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı gibi küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip geçiş noktaları da risk alanına girmiş durumda.
İşte piyasanın asıl kaygısı da burada düğümleniyor. Çünkü sorun yalnızca üretim değil, o üretimin dünyaya nasıl taşınacağı.
Kpler verilerine göre Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatını Hürmüz yerine Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na yönlendirmesi geçen hafta günlük 4,658 milyon varile ulaştı. Bu değişim, bölgedeki güvenlik risklerinin enerji akışında somut rota değişikliklerine yol açtığını gösteriyor.
Google Play
App Store
