Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Petrol piyasası, son günlerde adeta nefes almadan yön değiştiriyor. Nisan 2020’den bu yana görülen en sert günlük düşüşün ardından fiyatlar bu kez yeniden yukarı döndü. Piyasadaki toparlanmada, Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı kalması ve Orta Doğu’daki kırılgan ateşkesin yeni saldırılarla daha da zora girebileceği endişesi etkili oldu.
Brent petrol, çarşamba günü yaşadığı yüzde 13’lük sert kaybın ardından varil başına 97 doların üzerine çıktı. ABD ham petrolü ise yaklaşık 98 dolar seviyesinde işlem gördü. Yani piyasada düşüşün yerini, şimdilik temkinli de olsa yeniden yükseliş aldı.
Fars Haber Ajansı, İsrail’in saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’ndan petrol tankerlerinin geçişinin durduğunu bildirdi. Bu iddia, küresel enerji arzına ilişkin kaygıları daha da artırdı.
Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance cephesinden daha farklı bir açıklama geldi. Vance, “Boğaz'ın yeniden açılmaya başladığına dair işaretler görüyoruz” dedi. Öte yandan Vance’in, cumartesi sabahı yerel saatle İslamabad’da İran ile doğrudan görüşmeler için bir ABD heyetine liderlik etmesinin beklendiği belirtildi.
Piyasa açısından bakıldığında, boğazdaki durum hâlâ net değil. Zaten asıl gerilim de burada düğümleniyor.
Bloomberg HT’de yer alan habere göre BOK Financial Securities’te kıdemli başkan yardımcısı Dennis Kissler, mevcut tabloya ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Kissler, “Bu henüz bitmiş değil. ABD ham petrolünün alt seviyelerine inmesi için boğazın hiçbir engel olmadan tamamen açıldığını görmemiz gerekiyor. Önümüzdeki iki hafta içinde bunun gerçekleşeceğini düşünmüyorum” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, piyasanın neden hâlâ rahatlamadığını açıkça ortaya koyuyor. Çünkü enerji piyasaları için sadece ateşkes açıklamaları değil, arzın gerçekten normale dönüp dönmediği belirleyici oluyor.
Bölgede çatışmalar ise tamamen durmuş değil. İsrail’in Lübnan’daki hamleleri sürerken, İran’ın da Körfez ülkelerine yönelik saldırıları devam etti. Ateşkesin Lübnan’ı kapsayıp kapsamadığı konusunda ise Tahran ile ABD-İsrail tarafı arasında açık bir anlaşmazlık var.
İran Meclis Başkanı Mohammad-Bagher Ghalibaf, X platformunda yaptığı açıklamada ateşkes teklifinin üç maddesinin şu ana kadar ihlal edildiğini söyledi. Bu açıklama da sahadaki kırılganlığın sadece askeri değil, diplomatik olarak da sürdüğünü gösterdi.
Bir başka dikkat çeken gelişme de deniz trafiği tarafında yaşandı. İran’ın Limanlar ve Denizcilik Örgütü, devlet ajansı Nour News’e göre Hürmüz Boğazı’na giriş ve çıkış yapan gemiler için iki güvenli rota belirledi. Haberde, bu güzergâhların gemisavar mayınlardan kaçınmak amacıyla oluşturulduğu aktarıldı.
Bu adım, boğazın tamamen kapanmadığını gösterse de riskin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Açıkçası piyasaların verdiği tepki de tam olarak bunu söylüyor: Enerji arzında tam normalleşme için biraz daha zaman gerekecek.
Petrol fiyatlarındaki son hareket, piyasaların Orta Doğu’daki gelişmelere ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gösterdi. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin ne ölçüde güvenli hale geleceği ve bölgedeki çatışmaların yayılıp yayılmayacağı, önümüzdeki günlerde fiyatların yönü üzerinde belirleyici olacak.