Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD Başkanı Donald Trump'ın yükselen akaryakıt fiyatlarını frenlemek için Rusya'ya yönelik dizel yakıt kısıtlamalarını gevşetmesi, Washington'da yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Karar hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat siyasetçilerin tepkisini çekerken, piyasaların merak ettiği asıl soru ise Rus dizelinin fiyatları ne kadar düşürebileceği oldu. Bu soruya yanıt dünyanın önde gelen yatırım bankalarından Goldman Sachs'tan geldi. Bankanın analizine göre Rusya'nın piyasaya sunmayı planladığı dizel miktarı, küresel fiyatlarda beklenen ölçüde bir rahatlama yaratmayacak.
Ancak Avrupa'nın stratejik rezervlerini kullanması halinde tablo değişebilir. Goldman Sachs, böyle bir adımın dizel fiyatlarında varil başına 11 dolarlık düşüş sağlayabileceğine dikkat çekti.

Goldman Sachs'ın değerlendirmesine göre Rusya'nın duyurduğu yeni dizel arzının küresel piyasalara etkisi sınırlı kalacak. Trump yönetiminin yaptırımları geçici olarak gevşetmesiyle Rus yakıtının uluslararası piyasalara daha fazla ulaşmasının önü açılsa da bankaya göre bu miktar, fiyatları belirgin biçimde aşağı çekmek için yeterli olmayabilir.
Dolayısıyla Rusya'dan gelecek ilave dizelin, yüksek akaryakıt fiyatlarına tek başına çözüm olması beklenmiyor.
Goldman Sachs'ın analizinde dikkat çeken asıl hesaplama ise Avrupa'nın stratejik dizel rezervleriyle ilgili oldu. Banka, Avrupa'nın rezervlerinden 50 milyon varil dizel yakıtı piyasaya sürmesi halinde fiyatların nasıl etkileneceğini değerlendirdi. Hesaplamalara göre böyle bir satış, hem ABD'nin Meksika Körfezi kıyısındaki hem de Avrupa'daki toptan dizel fiyatlarını varil başına 11 dolar aşağı çekebilir.
Başka bir ifadeyle Goldman Sachs, Rusya'nın ilave dizel arzından çok, Avrupa'nın stratejik stoklarından yapılabilecek büyük ölçekli bir satışın fiyatlar üzerinde daha güçlü etki yaratabileceğini öngörüyor. Ancak söz konusu 11 dolarlık düşüş, Avrupa'nın rezervlerinden 50 milyon varillik satış yapılması ihtimaline dayanıyor.

Dizel piyasalarındaki hareketliliğin arkasında ise ABD ile Rusya arasında yapılan anlaşma bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, ülkede yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmek ve iç piyasadaki baskıyı hafifletmek amacıyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek dizel tedariki konusunda anlaşmaya vardı.
Anlaşma kapsamında Rusya'dan ABD'ye ve küresel piyasalara dizel yakıt sağlanması kararlaştırıldı. Trump yönetimi de Rusya'nın yüz binlerce tonluk dizel ihracatını mümkün kılmak amacıyla Moskova'ya uygulanan enerji yaptırımlarını geçici olarak gevşetti.
Ancak Rusya'ya yönelik yaptırımlarda geri adım atılması, ABD siyasetinde ciddi itirazlarla karşılaştı. Hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Kongre üyeleri, 2022'de başlayan Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana uygulanan yaptırımların gevşetilmesine karşı çıktı.
Eleştirilerin odağında, Rusya'nın enerji ihracatından elde edeceği gelirin Kremlin'in savaş faaliyetlerine mali kaynak sağlayabileceği endişesi yer aldı.
Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy de karara sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı. Tepkilere karşı kararını savunan Trump ise Avrupa Birliği'nin geçmişte Rus enerjisine milyarlarca dolar harcadığını hatırlattı. ABD Başkanı, attığı adımın Amerikan tüketicisini korumayı amaçladığını belirterek kararının "Önce Amerika" ilkesiyle uyumlu olduğunu savundu.