Batı yaptırımlarının etkisiyle Rusya’nın ana ihraç kalemi Urals petrolü, Brent’e karşı yaklaşık üç yılın en derin fiyat farkıyla işlem görüyor. Artan iskonto, Moskova’nın bütçe planlarını zorluyor.s
Batı’nın yaptırımları Rus petrolünü dünya piyasasında daha da sıkıştırdı. Ülkenin amiral gemisi ham petrolü Urals, ticarette yaşanan zorluklar nedeniyle Brent’e kıyasla ciddi değer kaybı yaşıyor. Argus Media verilerine göre, Rusya’nın batı limanlarından ihraç edilen Urals petrolünün Brent’e göre ortalama iskontosu cuma günü 30,62 dolara çıktı. Bu fark, Nisan 2023’ten bu yana görülen en geniş makas olarak kayda geçti.
Urals petrolü ihracat noktasında varil başına 40 doların biraz üzerinde alıcı buluyor. Yani Brent ile arasındaki mesafe giderek açılıyor.
Baltık Denizi’ndeki Primorsk Limanı’ndan yüklenen Urals petrolü cuma günü 42,09 dolardan işlem gördü. Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’ndan çıkan petrol ise 40,44 dolar seviyesindeydi.
Bu rakamlar, Rus hükümetinin bütçe hesaplarında öngördüğü seviyelerin hayli altında. Moskova, 2026 yılı için Urals petrolünün ortalama 59 dolar/varil olmasını bekliyordu. Aradaki fark küçümsenecek gibi değil. Açıkçası bu tablo, bütçe tarafında ciddi bir baskı anlamına geliyor.
Uzmanlara göre iskontolu satışlar yalnızca ihracat gelirlerini azaltmakla kalmıyor. Enerji şirketlerinin devlete ödediği vergiler de bu düşüşten payını alıyor. Doğal olarak Kremlin’in bütçe gelirleri üzerinde ek bir yük oluşuyor.
Özellikle geçen yılın sonlarında devreye alınan yaptırımların, Urals petrolünün küresel pazardaki konumunu zayıflattığı değerlendiriliyor. Pazar daraldıkça fiyat daha da kırılıyor, denge bozuluyor.
Urals petrolü Hindistan’a ulaştığında Brent’e göre iskonto 12 doların üzerine geriliyor. Bu da Nisan 2023’ten bu yana görülen en geniş farklardan biri. Ancak ihracat noktasındaki fiyat ile teslim fiyatı arasındaki farkın ne kadarının Rusya’ya net gelir olarak döndüğü belirsizliğini koruyor. İşte asıl soru da burada.
ABD, geçen yıl Hindistan’ın Urals petrolü alımları nedeniyle uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 50’ye çıkarmış, ayrıca Rusya’nın en büyük petrol üreticileri Rosneft ve Lukoil’i yaptırım listesine almıştı. Daha sonra ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan mallarına yönelik ek yüzde 25’lik tarifeyi kaldırmıştı.
Öte yandan İngiltere ve Avrupa Birliği, 1 Şubat itibarıyla Rus petrolüne uygulanan fiyat tavanını daha da aşağı çekti. Buna göre Avrupalı şirketler yalnızca varil fiyatı 44,10 doların altında olan Rus petrolü için nakliye ve sigorta hizmeti sunabiliyor. Bu sınır, fiilen ticaret kanallarını daha da daraltıyor.
ABD’de bir mahkemenin, Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası kapsamında uyguladığı gümrük vergilerini hukuka aykırı bulması da küresel ticarette yeni bir belirsizlik oluşturdu. Trump’ın açıkladığı yeni küresel tarifelerin Rus petrolünün Asya pazarlarındaki seyrini nasıl etkileyeceği ise şimdilik net değil.
Google Play
App Store