Petrol ve gaz gelirlerinde sert düşüş yaşayan Moskova, büyüyen bütçe açığını frenlemek için Ulusal Refah Fonu’ndaki altın ve döviz rezervlerini daha hızlı elden çıkarmaya başladı.
Pandemi döneminden bu yana en zayıf seviyesine gerileyen petrol ve gaz gelirleri, Rusya ekonomisinde alarm zillerini çaldırıyor. Bütçedeki açık büyürken, hükümet çareyi Ulusal Refah Fonu (URF) içindeki likit varlıkları daha hızlı nakde çevirmekte buldu. Özellikle aralık ayında gelirlerin yıllık bazda neredeyse yarıya inmesi, Maliye Bakanlığı’nı rezerv satışlarını artırmaya itti.
Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı programa göre, 16 Ocak–5 Şubat döneminde URF’den günlük 12,8 milyar ruble (yaklaşık 160 milyon dolar) tutarında Çin yuanı ve altın satılacak. Toplam satış hacmi 192,1 milyar rubleye, yani yaklaşık 2,4 milyar dolara ulaşıyor.
Bu tempo, Interfaks’ın aktardığına göre, pandemi yıllarındaki günlük 11,4 milyar rublelik satış hızını da aşarak fon tarihindeki en yüksek seviyeye işaret ediyor. Karşılaştırmak gerekirse, aralık ayında günlük satış tutarı 5,6 milyar rublede kalmıştı. Yeni program, yani açıkçası, bu rakamın 2,3 katı.
Analistlere göre bu hızlı satışların arkasında Rus petrolüne uygulanan fiyat indiriminin derinleşmesi var. Alfa-Bank Başekonomisti Natalya Orlova, Ural petrolünün aralık ayında ortalama varil fiyatının 39 dolara kadar düştüğünü hatırlatıyor. Oysa 2026 bütçesi, 59 dolarlık bir varsayım üzerinden hazırlanmıştı.
Bu fark, doğal olarak, petrol ve gaz gelirlerinin hedeflerin gerisinde kalmasına yol açıyor. Maliye Bakanlığı 2026 bütçesinde bu kalemden 8,9 trilyon ruble (yaklaşık 111 milyar dolar) vergi geliri bekliyor. Ancak ekonomist Dmitriy Polevoy, fiili tahsilatın 1,1–1,4 trilyon ruble daha düşük kalabileceğini hesaplıyor. MMI analistleri ise bütçe açığının 2,5–3 trilyon rubleye kadar genişleyebileceği uyarısında bulunuyor. Böyle bir senaryoda, fonun likit varlıklarının hızla erimesi riski de masada.
Yıl başı itibarıyla URF’de yaklaşık 4,1 trilyon ruble, yani 51 milyar dolar civarında likit varlık bulunuyordu. Bu kaynaklar, operasyon öncesinde Merkez Bankası hesaplarında döviz ve altın olarak tutuluyordu. 2008’de kurulan fon, uzun süredir Rusya için enerji gelirlerine dayalı bir mali tampon görevi görüyor.
Askeri operasyon öncesinde fonun likit varlıkları 113,5 milyar dolar seviyesindeydi. Altın rezervi ise 405,7 tondu. O günden bu yana altın stokunun yaklaşık yüzde 60’ı satıldı ve miktar 173 tona kadar düştü. Toplam serbest kaynaklar 52,3 milyar dolara inerken, döviz rezervleri de 209,15 milyar yuan seviyesine geriledi.
Google Play
App Store