SGK'da 'unutulmuş' paranız olabilir! Ödeme almak için başvuru gerekiyor

Aynı anda birden fazla işverene bağlı olarak çalışanlar için Sosyal Güvenlik Kurumu’nda biriken prim iadesi hakkı çoğu zaman gözden kaçabiliyor. 

Mevzuata göre sosyal sigorta primleri, asgari ücretin bir katı ile dokuz katı arasındaki kazançlar üzerinden hesaplanarak kesiliyor. 

Eğer farklı iş yerlerinden aldığınız toplam maaş bu yasal tavanı, yani asgari ücretin 9 katını aşıyorsa, limitin üzerinde kalan kısım için fazladan prim ödemiş sayılıyor.

Bu kısmı SGK’dan talep etmek mümkün. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç prim iadesinin şifrelerini yazdı. İşte detaylar... 

"İş Kanununa göre, işçi ile işveren arasında imzalanan sözleşmede engelleyici hüküm yoksa bir işçi aynı anda birden fazla iş yerinde çalışabilir. Özellikle mühendisler, mimarlar, avukatlar, doktorlar, mali müşavirler gibi meslek sahipleri aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışabiliyor.

Her işveren çalıştırdığı işçi için ödediği brüt ücret üzerinden hesaplanan primleri Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ayrı ayrı yatırıyor. Bir işçi aynı ayda 2 ya da daha fazla işverenle ayda 30 gün üzerinden anlaşma yapmışsa her işveren 30’ar günlük kazanç üzerinden prim yatırır.

Örneğin bir işçi için ocak ayında 2 işveren de 30’ar gün üzerinden SGK’ya bildirimde bulunmuşsa, o işçinin ocak ayında 30 gün çalıştığı kabul edilir. Emekli aylığı bağlanırken de 3 işverenin ocak ayında bildirdiği kazançların asgari ücretin 9 katına kadar olan kısmı dikkate alınır, aşan kısmı dikkate alınmaz.

KİMLER PRİM İADESİ ALABİLİR?

İşçinin tek işverenden aldığı kazancı asgari ücretin 9 katından fazla olsa bile aşan kısımdan prim kesilmiyor. Örneğin tek işverene bağlı çalışan ve ayda brüt 300 bin lira ücret alan işçi için sadece asgari ücretin 9 katına karşılık gelen kazancı üzerinden prim kesilir, aşan kısımdan prim kesilmeyip sadece vergi kesilir.

Aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalıştığı için, SGK’ya bildirilen prim kesintisine tabi tutulan kazançlarının toplamı 2026 yılında 297.270 TL’yi aşanlara, tavanı aşan kazanç tutarına karşılık SGK’ya ödenen primler iade edilir.

BAŞVURU GEREKİYOR 

SGK, talep etmeyenlere prim iadesi yapmaz. Prim iadesi alabilmek için işçinin SGK’ya yazılı talepte bulunması gerekir. Başvurular, iş yerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezlerine veya il müdürlüğüne yapılmalıdır.

İADE TUTARI NASIL HESAPLANIYOR?

Örneğin iki işverene bağlı çalışan bir işçi için ocak ayında SGK’ya verilen beyannamelerde iki işveren de 250’şer bin liralık kazanç bildirdi diyelim. Önce tavanı aşan kazanç tutarı (500.000 TL – 297.270 TL = 202.730 TL) hesaplanır. Tavanı aşan bu kazanç tutarı için kesilen primlerin işçi payı 30.409,50 TL’dir. İşçi talep ettiğinde, bu tutar kendisine iade edilir.

Örneğimizdeki işçi emekli olsaydı bu kez iade tutarı yarıya inecekti ve 15.204,75 TL ödenecekti. Çünkü emekli işçilerden kesilen prim tutarı yüzde 15 değil yüzde 7,5 oranındadır.

Tavanı aşan kazançlar için işverenler de kendi paylarına düşen primi öderler. Ancak, tavanı aşan kazançlar için işverenden kesilen primler işçiye veya işverene iade edilmez.

İADEDE FAİZ VAR MI?

Kanun uyarınca, tavanı aşan kazançlardan kesilen prim faiz uygulanmadan iade edilir. İade işlemi, dilekçenin verildiği tarihi takip eden ay içinde yapılır.

Türkiye yüksek enflasyonla yaşayan bir ülke. İade alınacak paranın değer kaybetmemesi için başvurunun gecikmeden, mümkünse primin yatırılmasının hemen ardından yapılması gerekir. Ocak ayının primleri SGK’ya şubat ayında yatırılır. Mart ayında talepte bulunan işçiye nisan ayında iade yapılır.

Aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışma devam ettiği müddetçe iade alınabilir.

Prim iadesinin olabilmesi için işverenin kendi payına ve işçi payına düşen primi SGK’ya yatırmış olması gerekir. İşveren SGK’ya bildirimde bulunmuş ancak primi ödememişse işçiye iade yapılmaz.

Böyle durumlarda işçi alamadığı prim iadesi için işveren hakkında dava açabilir.

Prime esas kazanç tavanı 2025 yılına kadar asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulandı. 2025 yılı ve daha önceki tarihlerde aynı ayda birden fazla işverene bağlı çalışan ve bir ayda yatırılan toplam kazanç tutarı asgari ücretin 7,5 katını aşanlar, aşan kısımdan kesilen primlerin iadesi için de SGK’ya başvurabilirler."