Staj ve çıraklık ile kademeli emeklilik bekleyenler dikkat! Özgür Erdursun kötü haberi verdi

Emekli maaşı düşüklüğü, prim sis­teminin emekli aylıklarına etkisi, doğum borçlanması, kademeli emeklilik bekleyenler, staj ve çıraklık mağdurları gibi birçok kesin sosyal güvenlik kurumunda revizyon bekliyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, bugün Dünya'daki köşe yazısında çözüm süreçleriyle ilgili kritik bilgiler verdi.

DÜŞÜK EMEKLİ AYLIKLARI VE AYLIK BAĞLAMA ORANLARI

Sosyal güvenlik sisteminde en çok tartışılan konuların başın­da düşük emekli aylıkları geli­yor. Erdursun, bunun temel nedenlerinden birinin yıllar içinde aylık bağla­ma oranlarının düşürülmesi olduğunu söyledi. Buna göre, çalışma süresi uzasa bile emekli aylığındaki artış sınırlı kaldı. Yüksek prim ödenmesine rağmen emekli aylıklarının bek­lenenden düşük kalabildiği du­rumlar ortaya çıktı.
 

2008 SONRASI MEMURLARIN EMEKLİLİK SORUNU

Sosyal güvenlik sisteminde önemli bir ayrım 1 Ekim 2008 tarihinden önce ve sonra göreve başlayan memurlar arasında bu­lunuyor. Erdursun, "Eski sistemde memurların emekli aylıkları belirlenirken derece, kademe, ek gösterge ve çeşitli tazminatlar önemli rol oynuyordu. Ancak 2008 sonrası memurlar için emekli aylıkları prime esas kazanç üzerinden he­saplanıyor. Emekli aylığı bu dü­şük kazanç üzerinden hesaplandığı için ileride emekli olacak memurların çok daha dü­şük emekli maaşıyla karşılaşabi­leceği durumu ortaya çıkıyor" dedi.
 

DOĞUM BORÇLANMASI

Kadın çalışanlara tanınan do­ğum borçlanması hakkının, sosyal güvenlik sisteminde önemli bir düzenleme olmasına rağmen tüm kadınları kapsamadığı bilgisini veren Erdursun, sigortalı olmadan önce doğum yapan kadınlar do­ğum borçlanmasından yararla­namadığının altını çizdi.

BAĞKUR PRİM SAYISININ AZALMASI

SSK’lı çalışanlar için emeklilikte prim gün şartı işe başlama tarihine göre değişiyor.

Erdursun, "8 Eylül 1999’a kadar işe girenlerden 5000–5975 gün, 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 arasında işe başlayanlardan 7000 gün, 1 Mayıs 2008 sonrası işe girenlerden ise 7200 gün prim isteniyor. Bağ-Kur’lularda ise 8 Eylül 1999 öncesi kadınlardan 7200, erkeklerden 9000 gün; 9 Eylül 1999 sonrası için kadın ve erkeklerden 9000 gün prim şartı bulunuyor" dedi.
 

BAĞ-KUR TESCİL MAĞDURLARI

Özellikle 4 Ekim 2000 tarihin­den önce kendi adına iş yeri açan veya şirket ortağı olan bazı ki­şiler çeşitli nedenlerle Bağ-Kur kayıtlarını zamanında yaptıra­madığını hatırlatan Erdursun, bu nedenle fiilen çalıştık­ları dönemlerin sigortalılık süresi­ne dahil edilmediğini vurguladı.
 

STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARI

Meslek lisesi öğrencileri ve çı­raklar staj yaptıkları dönemde sigortalı olarak gösterildiğini belirten Erdursun, "An­cak bu sigorta yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortasını kapsıyor. Bu nedenle staj sigortası emeklilik başlangıcı olarak ka­bul edilmiyor" şeklinde konuştu.
 

KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYEN

Emeklilikte yaşa takı­lanlar (EYT) düzenlemesi 8 Ey­lül 1999’dan önce sigortalı olan­ları kapsadı.

Erdursun, "9 Eylül 1999 ile 30 Ni­san 2008 arasında ilk defa si­gortalı olan kişiler bu düzenle­menin dışında kaldı. Öte yandan 1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar için za­ten kademeli yaş sistemi uygu­lanıyor. Bu nedenle 1999–2008 arasında sigortalı olan kişiler de benzer bir kademe düzenlemesi yapılmasını talep ediyor" diyerek kademeli emeklilik bekleyenlerin de sayısının yükseldiğini belirtti.
 

Erdursun, bütün bu başlıklara son dönemde sosyal gü­venlik ve çalışma hayatıyla ilgi­li kapsamlı bir yasal düzenlemenin henüz gündeme gelmediğinden bahsetti ve kamuoyuna yansıyan net bir yasa teklifi veya taslak bulunmadığının altını çizerek milyonlarca kişiye kötü haberi verdi.