KAYNAK:
Bengü Sarıkuş
|
GİRİŞ:
19.11.2026
saat ikonu 15:43
|
GÜNCELLEME:
19.11.2026
saat ikonu 15:53

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

ABD'de uçuşlar durdu, bankacılık sistemleri aksadı, istihbarat ağlarında sorun yaşandı. Avrupa'daki siber saldırılar da eklenince gözler olası büyük bir krize çevrildi. Peki, dünyayı nasıl bir gelecek bekliyor? Pentagon'un UFO hamlesi ve artan siber tehditler yeni bir krizin habercisi mi? Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Canan Tercan, dikkat çeken gelişmeleri Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a değerlendirdi.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı
KAYNAK:
Bengü Sarıkuş
|
GİRİŞ:
19.11.2026
saat ikonu 15:43
|
GÜNCELLEME:
19.11.2026
saat ikonu 15:53

ABD'de havacılık sistemlerinden bankalara, teknoloji altyapısından istihbarat ağlarına kadar peş peşe yaşanan kesintiler, akıllara tek bir soruyu getirdi: Büyük bir krize mi hazırlanılıyor? 'un UFO dosyalarını yeniden gündeme taşıması, Çin ve Rusya kaynaklı siber tehditler ve Avrupa'da artan güvenlik endişeleri, perde arkasında neler yaşandığına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Peki, bütün bu gelişmeler tesadüf mü, yoksa yaklaşan daha büyük bir hesaplaşmanın işaretleri mi? Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Canan Tercan, ABD'de yaşanan gelişmelerin perde arkasını ve dünyayı bekleyen olası senaryoları Özel Haber Şefi 'a değerlendirdi.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

ABD'de son haftalarda peş peşe yaşanan havacılık, bankacılık ve teknoloji sistemlerindeki arızalar, elektrik kesintisi iddiaları, UFO açıklamaları ve olası büyük kriz senaryoları gündemde. ABD'de son bir ayda tam olarak neler yaşandı?

Dr. Canan Tercan: ABD'de havacılık, bankacılık, teknoloji ve istihbarat sistemlerinde art arda yaşanan kesintiler, ülkenin kritik altyapı güvenliğini yeniden dünya gündemine taşıdı. Sebebi resmî olarak açıklanmayan olaylar; Pentagon'un UFO dosyaları, Rusya ve İran bağlantılı siber tehditler ve Kongre'den talep edilen yüksek bütçeler çerçevesinde tartışılmaya başlandı. Tüm dünyaya teknolojik üstünlüğüyle son yüzyılda damga vuran ABD'de yaşanan bu gelişmeler, Amerikan kamuoyunda ülkenin teknolojik kapasitesinin ve altyapı güvenliğinin sorgulanmasına neden oldu.

13 Kasım 2026'da ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelinde uçuşları yaklaşık beş saat durdurdu. Hava trafik kontrol sistemlerindeki iletişim ve radar bağlantısı sorunları 10 binden fazla uçuşu etkiledi; 1,5 milyondan fazla yolcu ve ilgili çevreler bu durumdan olumsuz etkilendi. Yetkililer, eski havacılık altyapısına eklenen yeni teknolojinin sistemi aşırı yüklediğini açıkladı. Olayla ilgili siber saldırı kanıtı bulunmadığı belirtildi.

ABD'nin hava sahası güvenliği, aynı zamanda askerî teknoloji rekabetinin de önemli bir parçası. Hipersonik araçlar, radar görünmezliği, otonom insansız sistemler ve gelişmiş hava platformları, ABD ile Çin ve Rusya arasındaki teknolojik yarışın temel başlıkları arasında yer alıyor.

Ancak sorun yalnızca havacılıkla sınırlı kalmadı. 15 Kasım'da Microsoft'un Outlook ve Teams hizmetlerinde küresel kesintiler yaşandı. 16 Kasım'da JPMorgan Chase, Bank of America, U.S. Bank ve Wells Fargo gibi büyük bankaların dijital hizmetlerinde sorunlar bildirildi. Zelle para transferleri de aksadı. JPMorgan Chase, yaşanan problemin yazılım hatasından kaynaklandığını açıkladı.

17 Kasım'da ise ABD'nin en önemli istihbarat kurumlarından Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) kurum içi iletişim ağı NSANet'te sorun yaşandığı bildirildi. Reuters ve Associated Press'in haberlerine göre ağda geçici performans düşüşü meydana geldi. NSA, sorunun rutin bakım sırasında yaşandığını, kritik görevlerin ve ulusal güvenlik kapasitesinin etkilenmediğini açıkladı.

ABD yönetimi, bu olayların koordineli bir siber saldırı olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığını bildirdi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de kesintilerin neredeyse kesinlikle siber saldırı kaynaklı olmadığını söyledi. Bununla birlikte, farklı sektörlerde aynı dönemde yaşanan sorunlar, ABD'nin dijital altyapısının güvenilirliğini yeniden tartışmaya açtı.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

İHTİMALLER: SİBER TEHDİTLER VE BÜTÇE TARTIŞMALARI

Amerikan yönetimi halkı olası bir büyük krize hazırlıyor olabilir mi?

Dr. Canan Tercan: Amerikan basınına baktığımızda bu gelişmeler değerlendirilirken ABD'nin Çin, Rusya ve İran kaynaklı siber tehditlere ilişkin resmî uyarıları akıllara geliyor. Özellikle Çin bağlantılı Volt Typhoon faaliyetleri, Washington'un gündeminde.

FBI, NSA ve Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı'nın (CISA) ortak değerlendirmelerine göre Çin bağlantılı aktörler, ABD'nin iletişim, enerji, ulaşım ve su altyapılarına erişim sağlamaya çalıştı. Amerikan istihbarat kurumları, bu erişimlerin gelecekte ABD ile Çin arasında yaşanabilecek bir askerî kriz sırasında kullanılabileceğini değerlendiriyor. Çin ise suçlamaları reddediyor ve söz konusu olaylarda Çin etkisini ortaya koyan resmî bir kanıt bulunmuyor. Dolayısıyla bu ihtimal, kesinleşmiş bir saldırı olarak değerlendirilemez.

Rusya da ABD'nin siber güvenlik değerlendirmelerinde önemli bir yere sahip. Amerikan kurumları, Rus istihbarat servisleriyle ilişkilendirilen faaliyetlerin iletişim ağlarını ve dijital altyapıları hedef alabildiğini bildiriyor. İran bağlantılı siber aktörler de benzer şekilde takip ediliyor. 2026 yılında yayımlanan Amerikan uyarılarında, İran bağlantılı grupların su ve atık su tesislerinde kullanılan endüstriyel kontrol sistemlerini hedef aldığı ve bazı tesislerde operasyonel aksamalar yaşandığı belirtildi.

Bir diğer husus, 3 Kasım Kongre seçimleri yenilgisinden sonra İsrail'i Amerika çıkarlarının önünde tutmanın verdiği zarar ve İsrail'e verilecek desteğin azaltılmasıyla ilgili hükümet kanadı açıklamalarından sonra ülke çapında bu olayların yaşanması da ayrıca dikkat çeken bir gelişme oldu.

Diğer taraftan, bu gelişmelerle birlikte havacılık bütçesi de tartışma konusu oldu. 12 Kasım'da Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ve Beyaz Saray bütçe yetkilisi Russ Vought, havacılık sistemlerinin modernizasyonu için 30 milyar dolar talep etti. 13 Kasım'daki ülke çapında uçuş durdurma olayının ardından ise Bakan Duffy, kesintinin kök nedenini açıklamadan talep edilen bütçeyi 50,1 milyar dolara yükseltti.

Kongre, 2025 yılında FAA'nın modernizasyonu için zaten 12,5 milyar dolar tahsis etmişti. Bu paranın 8 milyar doları henüz harcanmamıştı. Dolayısıyla Kongre'nin yeni ve yüksek bütçe talebinin gerekçesini sorgulaması, havacılık sistemlerinde yaşanan aksaklıklarla birlikte yeni soru işaretlerini gündeme getirdi.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

HİBRİT TEHDİTLER VE GELECEK SAVAŞLARINA HAZIRLIK

ABD'nin gündeminde Ukrayna, İran, Orta Doğu ve Tayvan gibi kritik başlıklar varken yaşanan altyapı krizleri nasıl değerlendirilmeli?

Dr. Canan Tercan: Tüm bu aksaklıklar değerlendirildiğinde, ABD'nin karşı karşıya olduğu tehditleri yalnızca Çin ve Rusya ile sınırlamak doğru olmaz. Terör grupları, lobiler ve çıkar odaklı gruplar da bu çerçevede değerlendirilmelidir. Buradaki temel argüman, siber saldırıların devletler arasındaki rekabetin yeni araçlarından biri hâline gelmesidir.

İçinde bulunduğumuz günlerde, Amerika'nın başrolde yer aldığı senaryoda diğer ana aktörler Rusya ve Çin'in de katılımıyla Ukrayna Savaşı, İran Savaşı, Orta Doğu politikaları ve Tayvan meselesi gibi tüm dünyayı etkileyecek kararların masada olduğu toplantı gündemde. Bu hayati görüşme öncesinde ABD'de yaşanan ve sebebi henüz açıklığa kavuşmayan krizleri mevcut jeopolitik konjonktürden bağımsız değerlendirmek doğru olmaz. Tüm bu aksaklıkların Trump yönetimi açısından kamuoyuna açıklanmayan baskı veya güç gösterisi boyutları da olabilir.

Masada pek çok mesele var, arka kapı diplomasisi ve pazarlıklar devam ediyor. Hibrit savaş, bir ülkeye yalnızca askerî güç kullanarak saldırmak anlamına gelmiyor. Siber operasyonlar, ekonomik baskı, dezenformasyon, sabotaj, toplumsal gerilim ve kritik altyapılara yönelik müdahaleler aynı stratejik ortamda kullanılabiliyor. Modern savaş anlayışında artık yalnızca askerî üsler değil; elektrik şebekeleri, bankalar, havaalanları, limanlar, hastaneler, okullar, marketler ve iletişim ağları da hedefte.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

Avrupa'da yaşanan saldırılar ve güvenlik krizleri bu tablonun neresinde?

Dr. Canan Tercan: Amerika ile birlikte Avrupa'daki gelişmeler de dikkat çekici. Uçaklara yönelik sahte bomba ihbarları hava ulaşımını ve güvenlik mekanizmalarını zorluyor. Okullara gönderilen binlerce tehdit mesajı toplumda korku yaratıyor. Süpermarketlerin soğutma sistemlerine yönelik saldırılar gıda güvenliğini etkiliyor. Elektrik şebekelerindeki büyük arızalar ise milyonlarca insanın günlük yaşamını kesintiye uğratabiliyor. Böylece fiziksel yıkım gerçekleştirmeden de toplumsal güvensizlik yaratılabiliyor.

Güvenli olmayan gelişmiş ülkeler, korku ve endişeli, gergin toplumlar, ülkelerini güvenli hâlde tutamayan lider ve hükümetler Batı'nın yeni durumu. Bir de Avrupa genelinde savaş, enerji ve ekonomik kriz odaklı ayaklanmalar söz konusu. Amerika'da da ayaklanmalar var.

Batı, kendi ülkeleri dışındaki savaşlara destek olurken kendi ülkelerinde ayaklanmalar, siber saldırılar ve tehditlerle karşı karşıya. Kabul etmeseler de kendi toplumları da bu yanlış kararlarının yarattığı kaosların bedelini ödüyor.

Devletlerin güvenlikleştirmeye odaklanmak yerine birbirlerini doğrudan suçlaması ise uluslararası gerilimi artırıyor. Fransa'nın İran'ı süpermarket saldırılarıyla ilişkilendirmesi bunun güncel örneklerinden biri. Avrupa'da Rusya bağlantılı sabotaj ve dezenformasyon iddiaları da aynı güvenlik tartışmasının parçası.

Uçuşlar durdu, bankalar aksadı, UFO krizi patladı! ABD'de ne yaşanıyor? Dr. Canan Tercan anlattı

SAVAŞIN DEĞİŞEN YÜZÜ

İlk hedef ordular değil, ülkelerin altyapısı mı?

Dr. Canan Tercan: Günümüz savaşlarında bir ülkenin yalnızca askerî kapasitesi değil, teknolojik üstünlüğü de önemli bir yer kaplıyor. Venezuela bunun en açık örneklerinden biri. Maduro, ABD'nin kara harekâtı gerçekleştireceğini öngörerek halka silah dağıtmış ve caddelerde atış eğitimleri yaptırmıştı. Ancak iki saatlik bir operasyonla devletin lideri alındı ve tek bir sivil çatışmaya girmedi. Bu gelişme, bir ülkenin askerî çatışmaya girmeden de kontrol altına alınabileceğini gösteren bir örnek.

Yüzyıl savaşları yalnızca silahlarla değil, bilgisayar tuşlarıyla da veriliyor. Bir tuşla kimyasal silah gönderebileceğiniz gibi, bir tuşla altyapıyı devre dışı bırakabilir, elektriği kesebilir ve bir devleti krize sürükleyebilirsiniz. Bu nedenle ülkelerin savunma teknolojilerine devasa yatırımlar yapması anlaşılır bir durumdur.

ABD ve Avrupa'daki gelişmeleri birlikte değerlendirdiğimizde asıl mesele, geleceğin büyük krizinde ilk hedefin bir ülkenin ordusu değil, o ülkenin günlük yaşamını ayakta tutan sistemleri olabileceğidir. Birkaç farklı sistemde eş zamanlı meydana gelen arıza, bir toplumu felakete sürükleyebilir.

 

ETİKETLER
#pentagon
#Nsa
#Tgrthaber.com
#Bengü Sarıkuş
#Dr Canan Tercan
#Ekonomi
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.