Trafik yönetmeliğine aykırı basılan APP plakalar için tanınan süre doluyor. 1 Nisan'a kadar standartlara uygun plaka takmayan sürücüleri ağır para cezaları ve hapis riski bekliyor. Öte yandan plakalardaki bazı eksiklikler APP olduğu anlamına gelmiyor. İşte detaylar...
Türkiye genelinde trafik güvenliğini artırmak ve sahte plaka kullanımının önüne geçmek amacıyla başlatılan düzenlemede sona yaklaşılıyor. Kamuoyunda APP (Avrupa Press Plaka) olarak bilinen, yönetmeliğe aykırı standartlarda basılmış plakaların değişimi için araç sahiplerine 1 Nisan 2026 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihe kadar plakalarını yasal standartlara uygun hale getirmeyen sürücüler, trafik denetimlerinde ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Yetkililer, plakalardaki her türlü eksikliğin doğrudan APP anlamına gelmediğini ancak belirli kontrol yöntemleriyle yasal durumun teyit edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bir plakanın geçerli sayılabilmesi için öncelikle Şoförler Odası gibi resmi kurumlar tarafından tarif edilen yöntemlerle alınmış olması gerekiyor. Resmi kanallardan temin edilen tüm plakalar, basım tarihi eski de olsa geçerliliğini koruyor. Plaka üzerinde rakamların silinmemesi, karakterlerde eğrilik veya kesiklerin bulunmaması kullanım için yeterli görülüyor. Öte yandan, orijinal olmasına rağmen zamanla yıpranmış veya okunurluğunu yitirmiş plakalar APP sınıfına girmese de bu durumun da trafik kanununda cezai karşılığı bulunuyor. Eğer aracınızda bilerek değiştirilmiş bir modifiye plaka bulunuyorsa, vakit kaybetmeden değişim işlemlerine başlanması önem taşıyor.
Sahte plakalarla mücadele kapsamında geliştirilen karekod sistemi, özellikle 1 Ocak 2024 tarihinden sonra basılan plakalar için zorunlu hale getirildi. Ancak bu tarihten önce basılmış olan ve karekod içermeyen eski tip plakaların değiştirilmesi zorunlu tutulmuyor. Yani plakanız yasal yollarla basılmışsa ve üzerinde karekod yoksa herhangi bir ceza uygulanmıyor. Karekodlar, 15x15 mm boyutunda olup 12 haneli bir seri numarası içeriyor. Bu kod taratıldığında aracın sahibi, tescil tarihi, üretim yılı ve teknik detayları gibi kritik verilere anında erişilebiliyor. Uygulamanın başladığı dönemde, plaka okunurluğunu engelleyen değişikliklerin cezası 2 bin 647 TL iken, sahte plaka kullanmanın bedeli 32 bin 170 TL olarak belirlenmişti.
Trafik Kanunu'nda yapılan son düzenlemelerle birlikte APP plaka kullanımına yönelik yaptırımlar en üst seviyeye çıkarıldı. Yasa dışı yöntemlerle üretilen, kalın puntolu veya sahte mühürlü plakaları kullananlara 140 bin liraya kadar para cezası kesilebiliyor ve araçlar trafikten men ediliyor. İkinci kez aynı ihlalin gerçekleştirilmesi durumunda ceza miktarı 280 bin liraya yükseliyor. Ayrıca bu kişilere yönelik Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesi uyarınca adli işlem başlatılıyor. Kanun metni bu konuda oldukça net: "Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
APP plakalar, görsel ve teknik farklılıkları sayesinde standart plakalardan kolayca ayırt edilebiliyor. Bu plakaların en belirgin özelliği, harf ve rakamların normalden çok daha kalın ve abartılı bir stilde yazılmış olmasıdır. Standart plakalar ince fontları sayesinde Plaka Tanıma Sistemleri (PTS) tarafından sorunsuz okunurken, APP plakalar bu sistemlerin hata yapmasına neden olabiliyor. Araç sahipleri, plakalarındaki ay-yıldız hologramının kalitesini, TR logosunun bulunduğu mavi fonun rengini ve mühürlerin konumunu inceleyerek orijinalliği kontrol edebilirler. Plaka üzerinde vida deliklerinin bulunması veya kenar çizgilerinin kesilmiş olması da ağır kusur olarak kabul ediliyor.
Aracında APP plaka olduğunu fark eden veya ikinci el araç alırken bu durumla karşılaşan kişilerin izlemesi gereken yol oldukça açık. Öncelikle Trafik Tescil birimlerine müracaat edilerek plaka kayıp işlemleri başlatılmalıdır. Noter üzerinden alınan plaka basım makbuzu ve referans numarasıyla ücret ödemesi yapıldıktan sonra, yetkili plaka basım atölyelerinden yeni plakalar teslim alınabiliyor. Güncel rakamlara göre plaka sahipleri yaklaşık 1968 lira ruhsat ücreti ve 850 lira plaka basım ücreti ödüyor; ancak bu rakamlar illere göre küçük farklılıklar gösterebiliyor. Plaka ve ruhsat değişimi sonrası, sigorta ve kasko poliçeleri için de zeyilname düzenlenmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Google Play
App Store
