Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Azerbaycan'da devlet okullarında başörtüsü tartışması büyüyor. Eğitim mevzuatında yapılan değişiklikler ve okul kıyafetlerine ilişkin kuralların uygulanmasıyla birlikte başörtülü kız öğrencilerin okul kapılarından geri çevrildiği görüntüler sosyal medyada yayıldı. Öğretmenlerin de başörtülerini çıkarmaları yönünde uyarıldıklarına ilişkin açıklamalar, tartışmayı daha da genişletti. Başörtüsü kısıtlamasına karşı tepkiler sürerken Instagram ve TikTok'a erişimde yaşanan aksaklıklar da gündeme geldi. Ancak sosyal medya platformlarına yönelik erişim kısıtlamasının resmî gerekçesi konusunda doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Azerbaycan'da başörtüsü tartışmasının temelinde, devlet okullarında laik eğitim ilkesi çerçevesinde uygulanan kıyafet düzenlemeleri bulunuyor. Eğitim mevzuatında yapılan değişikliklerle millilik ve laiklik ilkeleri öne çıkarılırken öğrencilerin ve eğitimcilerin belirlenen kıyafet kurallarına uyması zorunlu hale getirildi. Düzenlemelerde başörtüsü doğrudan ve açık biçimde yasaklanmasa da okul kıyafetiyle bütünlüğü bozduğu veya laik eğitim ilkesine uygun olmadığı değerlendirilen kıyafet unsurlarının kullanılmasına yönelik kısıtlamalar getirildi.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in onayladığı yasal değişikliklerin ardından Bakanlar Kurulu tarafından öğrenci kıyafetlerine ilişkin düzenlemeler yapıldı. Öğretmenlerin kıyafetlerine yönelik ayrı kurallar da kabul edildi. Hükümetin düzenlemeleri laik eğitim çerçevesinde savunulurken, uygulamaya karşı çıkanlar başörtüsünün açıkça yasaklanmadığı bir mevzuat üzerinden öğrencilerin okula alınmamasını eleştirdi. Özellikle başörtülü kız çocuklarının okul kapılarından geri çevrildiği görüntüler, mevzuatın uygulanış biçimiyle ilgili soru işaretlerini artırdı.
Azerbaycan'daki tartışmanın yasal zemini, 2026 yılında genel eğitim mevzuatında yapılan değişikliklerle şekillendi. Temmuz ayında kabul edilen değişikliklerle eğitim sisteminin temel ilkeleri arasına millilik ve laiklik eklendi. Öğrencilerin ve öğretmenlerin kıyafet kurallarına uyması öngörülürken velilere de çocuklarının belirlenen okul kıyafeti kurallarına uymasını sağlama yükümlülüğü getirildi. Ardından okul kıyafetlerine ilişkin uygulama düzenlemeleri yenilendi.
Düzenlemelerin ardından bazı okullarda başörtülü öğrencilerin içeri alınmadığı, bazı öğretmenlerin ise başörtülerini çıkarmaları veya görevlerine devam etmemeleri yönünde uyarıldığı bildirildi. Öğrencilerin okul kapısında beklediği ve gözyaşları içinde okuldan ayrıldığı anlara ait görüntüler sosyal medyada yayıldı. Bu gelişmeler üzerine gazeteci Nigar Ögeday, başörtüsü uygulamasını eleştirerek İlham Aliyev'e çağrıda bulundu. Ögeday, kız çocuklarının eğitim hakkının korunması gerektiğini savundu.
Azerbaycan'da bazı devlet okullarında başörtülü öğrencilerin okul kapısından geri çevrildiğine ilişkin görüntüler, kamuoyunda tepkiye neden oldu. Paylaşılan videolarda kız öğrencilerin okula giremedikleri için ağladığı ve okul binalarının önünde beklediği görüldü. Uygulamanın, belirlenen okul kıyafeti kurallarının laik eğitim ilkesine uygun olması gerektiğini öngören hükümlerle bağlantılı olduğu bildirildi.
Tepkiler yalnızca öğrencilerle sınırlı kalmadı. Başörtülü öğretmenlerin de görev yaptıkları okullarda kıyafetleri nedeniyle uyarıldıklarına ilişkin açıklamalar yayımlandı. Öğretmen Zehra Hasanova, başörtüsüyle görev yapamayacağının kendisine bildirildiğini öne sürerek eğitim hakkı ve çalışma özgürlüğü konusunda değerlendirmelerde bulundu. Başörtüsünü tercih eden öğrencilerin eğitimden uzak kalmaması gerektiğini savunanlar, kıyafet düzenlemesinin dinî tercihler nedeniyle ayrımcılığa yol açmaması çağrısı yaptı.
Azerbaycanlı gazeteci Nigar Ögeday, okullarda başörtüsüne yönelik kısıtlamaları eleştirerek Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e çağrıda bulundu. Ögeday, başörtülü öğrencilerin okul kapılarından geri çevrilmesini ve öğretmenlerin kıyafetleri nedeniyle baskı gördüklerine ilişkin iddiaları gündeme taşıdı. Eğitim hakkının korunması gerektiğini savunan gazeteci, dinî tercihler nedeniyle çocukların eğitimden uzak kalmasının ülkenin geleceği açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ileri sürdü. Açıklamalarında Karabağ Savaşı'nda yaralanan bir gazinin başörtülü kızının okula alınmadığına ilişkin iddialara da yer verdi.

Ögeday, yetkililerin uygulamayı yeniden değerlendirmesi ve başörtülü öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmesi için adım atması gerektiğini savundu. Tartışma sırasında şehit çocukları ve gazilerin ailelerinin yaşadığı öne sürülen mağduriyetler de gündeme geldi. Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını savunan kişiler, kıyafet kurallarının çocukların okula erişimini engellememesi gerektiğini dile getirdi. Diğer taraftan laik eğitim ilkesini savunan görüşler, devlet okullarındaki ortak kuralların uygulanmasının önemine dikkat çekti. Konuyla ilgili tartışmalar, eğitim politikalarının dinî özgürlüklerle ilişkisi üzerinden sürüyor.
Azerbaycan'da başörtüsü düzenlemesine karşı tepkiler ve okul önlerindeki protestolar gündemdeyken Instagram ve TikTok'a erişimde sorunlar yaşandığı bildirildi. Bazı kullanıcılar platformlara bağlanamadıklarını belirtirken, haberlerde Facebook'a erişimde de kısıtlamalar görüldüğü aktarıldı. Erişim sorunlarının protestoların yayılmasıyla aynı döneme denk gelmesi, sosyal medya platformlarına yönelik müdahale iddialarını gündeme taşıdı. Ancak bağlantı sorunlarının tek başına ülke çapında resmî bir erişim engeli kararı alındığını kanıtlamadığına dikkat edilmesi gerekiyor.
Sosyal medya erişimindeki aksaklıkların başörtüsü protestolarıyla bağlantılı olup olmadığı ve kısıtlamanın hangi kararla uygulandığı konusunda resmî açıklama ile bağımsız teknik doğrulama önem taşıyor. Kullanıcıların bağlantı sorunu yaşadıklarına ilişkin bildirimleri ve basına yansıyan haberler, platformlara erişimde problem yaşandığını gösterse de bunun hukuki gerekçesini tek başına ortaya koymuyor. Bu nedenle Instagram ve TikTok'un tamamen kapatıldığı ifadesi yerine, mevcut bilgiler ışığında erişim kısıtlaması veya erişim sorunu yaşandığının bildirilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.