Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Hürmüz Boğazı, coğrafi olarak İran ile Umman arasında yer alır. Basra Körfezi'ni Umman Körfezi üzerinden Hint Okyanusu'na bağlayan tek çıkış kapısıdır. Boğazın en dar noktası yaklaşık 33 kilometre (21 mil) genişliğe sahiptir, ancak gemilerin güvenle geçebileceği trafik şeritleri her iki yönde sadece 3’er kilometre genişliktedir. Boğaz, "küresel enerjinin şah damarı" olarak tanımlanmaktadır. Dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık %30'u (günlük ortalama 20-21 milyon varil) bu boğazdan geçmektedir. Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve İran’ın petrol ihracatı tamamen bu güzergâha bağlıdır.

Hürmüz Boğazı'nın egemenliği, kuzey kıyılarında İran, güney kıyılarında (Müsendem Yarımadası ekseninde) Umman arasında paylaşılmaktadır. Uluslararası hukuk çerçevesinde, gemiler "zararsız geçiş" veya "transit geçiş" haklarını kullanarak boğazı kullanmaktadır. Ancak İran, güvenlik tehdidi durumunda boğaz üzerindeki kontrolünü bir baskı aracı olarak değerlendirmektedir. Katar’ın dünya pazarlarına sunduğu LNG sevkiyatının neredeyse tamamı bu boğaz üzerinden gerçekleşmektedir. Kuveyt, Bahreyn ve Katar gibi ülkeler için açık denize açılan başka bir güvenli deniz yolu bulunmamaktadır.

3 Mart 2026 itibarıyla gelen raporlar, Hürmüz Boğazı'nın fiilen trafiğe kapatıldığını doğruluyor. ABD ve İsrail'in İran'daki tesislere yönelik saldırıları sonrası, İran Devrim Muhafızları boğazın kapatıldığını ve geçmeye çalışan her geminin hedef alınacağını açıkladı. Bölgedeki yoğun elektronik sinyal bozucu (jamming) faaliyetleri ve güvenlik riskleri nedeniyle 700'den fazla tanker beklemeye geçti. Petrol fiyatları krizle birlikte hızla artarken, küresel tedarik zincirinde ciddi aksamalar yaşanıyor.