Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
L tipi cezaevi, özellikle modern fiziki yapısı, güvenlik sistemleri ve farklı barınma modelleriyle öne çıkan kapalı ceza infaz kurumu türlerinden biridir. L tipi cezaevlerinin yalnızca tek bir suç kategorisi için kullanıldığı yönündeki değerlendirmeler ise genel bir kural olarak kabul edilmez. Kurumun güvenlik yapısı, hükümlü veya tutuklunun durumu ve kurumun kapasitesi gibi unsurlar yerleştirmede belirleyici olabilir.
L tipi cezaevleri, büyük kentlerdeki eski ceza infaz kurumlarının yerine geçmek ve kapasite ihtiyacını karşılamak amacıyla oluşturulan modern kapalı ceza infaz kurumlarıdır. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün kurum tiplerine ilişkin bilgilerinde L tipi kurumlar ayrı bir kapalı ceza infaz kurumu modeli olarak yer alıyor. Bu kurumlarda barınmanın yanı sıra sağlık, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler için de alanlar bulunuyor.

L tipi kurumların fiziki yapısı kurumdan kuruma bazı farklılıklar gösterebilse de tek kişilik odalar, çok kişilik yaşam üniteleri, ortak kullanım alanları ve açık avlular bulunabiliyor. Örneğin Marmara'daki L tipi kurumların resmi bilgilerinde 21 kişilik yaşam üniteleri, üç kişilik odalar ve tek kişilik odalar şeklinde farklı barınma alanlarının bulunduğu belirtiliyor.
L tipi cezaevlerinde yalnızca belirli bir suçtan hüküm giymiş kişilerin kaldığını söylemek doğru değildir. Bu kurumlarda hükümlülerin yanı sıra tutuklular da bulunabilir. Bazı L tipi kurumların resmi tanıtımlarında adli hükümlü ve tutukluların yanı sıra terör hükümlü ve tutukluların da barındırıldığı açıkça belirtiliyor.
Dolayısıyla L tipi cezaevinde kalan kişilerin suç profili tek bir başlık altında toplanamaz. Kurumun güvenlik yapısı, mevcut kapasitesi ve ilgili mevzuat kapsamında yapılan yerleştirme değerlendirmeleri önem taşır. Nitekim resmi kurum bilgilerinde bazı L tipi cezaevlerinde yetişkin kadın ve erkek hükümlü ve tutukluların yanı sıra suça sürüklenen çocuk tutukluların da barındırılabildiği görülüyor.
L tipi cezaevleri tek bir suç türüne tahsis edilmediğinden, bu kurumlarda farklı suçlardan tutuklu veya hükümlüler bulunabilir. Genel olarak karşılaşılabilecek suç grupları arasında şunlar yer alabilir:
Ancak bu liste, “bu suçu işleyen herkes L tipi cezaevinde kalır” anlamına gelmez. Bir kişinin hangi ceza infaz kurumuna gönderileceği yalnızca suçun adına bakılarak belirlenmez.
L tipi cezaevleri, kapalı kurum statüsünün gerektirdiği güvenlik tedbirleriyle birlikte hükümlü ve tutukluların temel ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanır. Kurumlarda iç ve dış güvenlik görevlileri, firara karşı teknik, mekanik ve elektronik güvenlik önlemleri ile kontrollü geçiş sistemleri bulunabilir.
Kurumların amacı yalnızca barındırma ve güvenliği sağlamakla sınırlı değildir. Eğitim, sağlık, psikososyal destek, meslek edinme, spor ve kültürel faaliyetler için de alanlar oluşturulabilir. Örneğin bazı L tipi kurumlarda kütüphane, derslik, iş atölyeleri, spor salonu, futbol sahaları, revir ve görüşme alanları bulunuyor.
L tipi cezaevlerinde tek kişilik odaların yanı sıra birden fazla kişinin kaldığı yaşam üniteleri de bulunabilir. Bu nedenle L tipi cezaevlerinde herkesin tek kişilik hücrede kaldığı yönündeki bilgi de genel bir kural değildir. Kurumun projesine göre barınma alanlarının kapasitesi değişebilir.
Bazı L tipi kurumların resmi bilgilerinde tek kişilik odaların yanında üç kişilik odalar ve 21 kişilik yaşam üniteleri yer alıyor. Örneğin bir L tipi kurumun açıklamasında bireysel odaların 12,45 metrekare, açık avluların 65,19 metrekare ve ortak yaşam ünitelerinin 56,59 metrekare olarak projelendirildiği belirtiliyor.
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün kurum listesinde Türkiye'nin farklı illerinde çok sayıda L tipi kapalı ceza infaz kurumu bulunuyor. Listede Ankara'da Sincan'daki L tipi kurumların yanı sıra Adana, Ağrı, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu, Çorum, Edirne, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep ve Giresun gibi illerdeki kurumlar da yer alıyor.
L tipi kurumların bulunduğu iller zaman içerisinde yeni kurumların açılması veya mevcut kurumların statülerindeki değişiklikler nedeniyle farklılaşabilir. Bu nedenle belirli bir ilde L tipi cezaevi bulunup bulunmadığına ilişkin en güncel bilgi, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün kurum listesi üzerinden takip edilebilir.