Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta suça sürüklenen çocuklar düzenlemesine ilişkin açıklamalarda bulundu. Düzenlemenin detaylarını paylaşan Usta, alt ve üst sınırlarının arttırılacağını duyurdu. 15-18 yaş arası suça sürüklenen çocuklar için müebbet hapis cezasının yolda olduğunu duyuran Usta, ağır suçlar işleyen çocukların ailelerinin de ceza alacağının alını çizdi.

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta'nın açıklamaları şu şekilde:
Yaralanma suçlarını işleyen 15-18 yaş grubu çocuklar bakımından, hâkimin takdirine bağlı olarak herhangi bir ceza indirimi uygulanmamasına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir. Böylece 15-18 yaş arasındaki çocukların, yukarıda saydığım o şartlar yerine geldiği takdirde, yine hâkimin takdir yetkisiyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik bir düzenleme hayata geçirilmiş durumdadır.

Yine kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubu çocuklar bakımından da belirli şartların varlığı hâlinde, yine hâkime takdir yetkisi verilerek ceza almalarına ve daha az ceza indirimi uygulanabilmesine imkan sağlanmaktadır.
Bununla birlikte, Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 15'e düşürülerek, özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın sağlanması amaçlanmaktadır.

Teklifte, çocuğun gelişimindeki temel rolü dikkate alınarak Türk Ceza Kanunu'nda yer alan 'aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali' suçuna ilişkin cezaların alt ve üst sınırları artırılmaktadır. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi hâlinde; bu madde gereğince ebeveynlere verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması suretiyle, ailenin çocuk üzerindeki sorumluluğunun güçlendirilmesi de hedeflenmiştir.

Kıymetli basın mensupları, teklifte çocuklar bakımından infaz sisteminin etkinliğinin artırılmasına yönelik önemli düzenlemeler getiriyoruz. Bu kapsamda, çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmeye başlanması yerine; çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanmasına ve iyi hâlli olduğunun tespit edilmesi durumunda eğitimevlerine ayrılmasına imkan veren düzenleme yapılmaktadır.
Mevcut sistemde çocuk hükümlülerin infazlarına direkt çocuk eğitimevlerinde başlanıyorken; artık hâkimin de iyi hâli değerlendirebilmesi için —ki bu iyi hâl değerlendirmesi için geniş kapsamlı bir heyet raporunun olması şarttır— çocukların eğitimevlerine ayrılmasıyla ilgili şartlar yeniden düzenlenmektedir. Çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitimevleri yerine nerede yerine getirileceği ile çocuk kapalı ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılmaya ilişkin ayrıntılı düzenlemeler de yine kanun teklifimizde yer almaktadır.

Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından; koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir günün iki gün olarak kabul edilmesi uygulamasından vazgeçilecek, bir günün bir gün olarak dikkate alınması sağlanacaktır. Böylece ceza indiriminden faydalanma imkanı olmayacaktır. Bu hükümler sadece; kasten adam öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bakımından yerine getirilecektir.
Teklifte toplum güvenliğinin korunmasına ilişkin önemli düzenlemeler yapıyoruz. Bu kapsamda, ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza etmesi suretiyle bu silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi hakkında, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası yaptırımı öngörülmektedir.

Teklifle Kabahatler Kanunu'na yeni bir madde eklenmektedir. Bu düzenlemeyle; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanarak bu fiillere idari yaptırımlar öngörülmektedir. Böylelikle çocukların tehlikeli silah ve aletlere kolaylıkla ulaşmasının önüne geçilerek çocukların korunması, şiddet olaylarının azaltılması ve toplum güvenliğinin de korunması amaçlanmaktadır.

Teklifle çocuk adalet sistemini; çocuğun korunmasını, rehabilitasyonunu ve yeniden topluma kazandırılmasını önceleyen bütüncül bir yaklaşımla güçlendirmek istedik. Bu kapsamda, çocuk hakları yaklaşımı doğrultusunda mevzuatta yer alan 'suça sürüklenen çocuk' ibaresi yerine 'adli süreçteki çocuk' ifadesi benimsenerek, hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan çocuklar bakımından masumiyet karinesini ve çocuk odaklı yaklaşımı daha güçlü şekilde yansıtan bir terminolojiyi kullanmayı hedefliyoruz.

Cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar bakımından barınma, eğitim, sağlık, danışmanlık ve bakım şeklindeki koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yanında; sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri, dijital risklerden korunma tedbiri, kitap ve kütüphane tedbiri, çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri ile tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeyle davranışsal bağımlılık tedbiri şeklinde yeni 'yönlendirme tedbirlerini' de kanun teklifimizle gündeme getiriyoruz. Böylelikle cezai sorumluluğu bulunmayan çocukların daha etkin bir şekilde rehabilite edilebilmesi ve toplumsal hayata hazırlanması amaçlanmaktadır.
Akıl sağlığı veya bağımlılık (alkol, uyuşturucu veya dijital bağımlılık) nedeniyle kendisi ya da başkaları açısından ciddi tehlike oluşturan çocukların ihtiyaç duydukları tedavi ve koruma hizmetlerine gecikmeksizin ulaşabilmeleri amacıyla; hızlı ve etkin karar alınması imkanını sağlayan, hastane ile adliye arasında bir mekanizmayı bu düzenleme ile yeniden kuruyoruz. Böylece çocuklarımıza 'acil sağlık koruma tedbirini' de getiriyoruz.

Çocuk hakkında kamu davası açılması hâlinde, ilgili kamu kurumlarının sürece zamanında dâhil edilmesi sağlanarak adli süreç ile eğitim ve sosyal hizmetler mekanizmaları arasında etkin bir iş birliği kurulması da hedeflenmektedir. Yani bir çocuk hakkında kamu davası açılmış ise bu konuda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı da çocukla ilgili bilgilendirilecektir. Çocuklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmesi hâlinde; denetimli serbestlik sürecinde eğitim, sosyal uyum ve rehabilitasyonu destekleyen, az önce saydığım yönlendirme tedbirlerinin burada da uygulanmasına imkan getirilmektedir.
Çocuklar hakkında sosyal inceleme raporlarının (SİR) yargılama sürecinde daha etkin kullanılmasına yönelik olarak; 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu aldırılmadan iddianame düzenlenmesi, iddianamenin iadesi nedenleri arasına alınmaktadır. Yani 15 yaşını doldurmamış bir çocuk hakkında iddianame hazırlanıyorsa eğer, mutlaka sosyal inceleme raporu hazırlanmak durumundadır.
Son olarak; çocuklar hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının etkin biçimde uygulanabilmesi amacıyla kurumlar arası koordinasyon güçlendirilmekte; anne, baba, vasi ve bakımdan sorumlu kişilerin bu kararlara uygun hareket etmelerini sağlayacak yaptırımlar da öngörülmektedir. Böylelikle çocuklarımızın üstün yararını esas alan, koruyucu ve önleyici mekanizmaları güçlendiren, rehabilitasyonu önceleyen ve ilgili tüm kurumların eş güdüm içerisinde çalışmasını sağlayan daha etkin bir çocuk koruma sisteminin oluşturulması amaçlanmaktadır