Tarlada ucuza alınıp raflarda fahiş fiyatlara satılan sebze ve meyvedeki fiyat artışlarının perde arkası, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın hazırladığı iki ayrı raporla belgelendi. 41 riskli mükellefin mercek altına alındığı incelemelerde vergi müfettişleri; e-faturalar, Hal Kayıt Sistemi (HKS) verileri ve çiftçi beyanlarını çapraz eşleştirmeye tabi tuttu. Ortaya çıkan tablo, tedarikçi firmaların maliyetleri kâğıt üzerinde sanal olarak nasıl yükselttiğini gözler önüne serdi.
Müfettişlerin tespit ettiği uyuşmazlıklarda en dikkat çekici detaylar fiyat farklarında görüldü:
Mandalina: Çiftçinin kilosunu 6-8 TL’den sattığını beyan ettiği ürün, müstahsil makbuzuna 28 TL alış maliyetiyle işlendi. Şirketin ortalama satış fiyatı ise 31,82 TL oldu. Bir başka örnekte 12 TL’ye alınan mandalina belgelere 31,48 TL olarak geçti; böylece firma kâğıt üzerinde kilosundan sadece 17 kuruş kâr etmiş gibi göründü.
Elma ve Patates: Üreticinin 4-5 liraya elden çıkardığı sanayi tipi elma 9,50 TL maliyetle gösterilip 9,74 TL’ye; 7-12 TL aralığında satılan patates ise 20 TL maliyet yazılıp 21,91 TL’ye satıldı.
Limon: Bir üretici 25 ton limonu kilosunu 35 TL’den sattığını belirtirken, adına kesilen makbuzlarda rakamın 70-78 TL bandına çıktığını aktardı.
Soruşturma dosyasındaki veriler, sadece fiyatların değil satılan ürün miktarlarının da kâğıt üzerinde devasa boyutlarda büyütüldüğünü gösterdi. Bir limon üreticisi 2025’te ürettiği 200 tonluk mahsulün belgede 633 tona çıkarıldığını kaydederken, patateste 400 tonluk gerçek satışın kâğıt üzerinde 1 milyon 741 bin kiloya yükseltildiği belirlendi. En somut miktar sapması ise sarımsakta yaşandı; 60 ton sarımsak ürettiğini belirten çiftçi adına tam 800 tonluk müstahsil makbuzu düzenlendiği saptandı.
Soruşturmanın en sarsıcı bulgusu ise vefat etmiş kişilerin kimlik bilgileri kullanılarak kesilen belgeler oldu. Ahmet Demir incelemesinde, hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 2,5 milyon TL’lik 87 makbuz düzenlendiği anlaşıldı. Benzer şekilde Bigadiç Derin Tarım bünyesinde 6 ölü adına 5,88 milyon TL, Beta Tropikal dosyasında ise 13 müteveffa adına belge oluşturulduğu rapora yansıdı. Ayrıca hiç çiftçilik yapmayan ya da hayatında ahududu, böğürtlen görmemiş kişilerin üzerine milyonlarca liralık meyve satışı yazıldığı görüldü.
Vergi müfettişleri, sektörde kayıt dışı kazanç sağlamak ve kâr marjını düşük göstermek için izlenen yöntemi beş adımda özetledi:
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
15:13
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ