Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Sosyal medya platformu X üzerinde paylaşılan ve kullanıcılardan kırmızı ya da mavi buton arasında bir seçim yapmalarını isteyen ilginç bir ahlaki ikilem kısa sürede viral haline geldi. Ankette yer alan kurala göre, dünyadaki herkes gizli bir oylamayla butonlardan birine basıyor.
Oylama sonucunda insanların yüzde 50'sinden fazlası mavi seçeneği tercih ederse herkes hayatta kalıyor. Ancak oran yüzde 50'nin altında kalırsa yalnızca kırmızıya basanlar kurtulabiliyor. Binlerce kullanıcının en doğru kararı bulmak adına tartıştığı soruya, bilim dünyasından dikkat çekici bir açıklama geldi.
Matematikçiye göre, anketi görür görmez kırmızıya basma dürtüsü hissedenler muhtemelen kendi çıkarlarını ilk sıraya koyuyor. Conway, oylamada mavi seçenlerin oranı yüzde 50'yi geçse de geçmese de kırmızıya basanların her halükarda hayatta kaldığını hatırlatarak temel kişisel çıkarın doğrudan kırmızı seçeneğe yönlendirdiğini açıklıyor.
Oyun teorisinde bu tercih, hiçbir oyuncunun stratejisini değiştirmediği sürece kendi hamlesini değiştirerek avantaj sağlayamayacağı dengeli bir durumu tanımlayan "Nash dengesi" ile örtüşüyor. Uzman isim, kendi çıkarlarını korumak isteyen bir katılımcı için en mantıklı kararın kırmızı buton olduğunu belirtiyor.
Ünlü içerik üreticisi MrBeast tarafından düzenlenen aynı anketin sonuçlarında ise mavi butonun yüzde 56'lık oranla tercih edildiği görüldü. İlk bakışta bir insanın kendi yaşamını başkalarının toplu kararına bağlaması mantıksız gibi algılansa da Conway'e göre düşünce deneyinin asıl değeri tam olarak seçimin ardındaki "neden" sorusunu sorgulatmasında saklı.
Mavi seçeneğe yönelenlerin, kendilerinden önce diğer insanları düşündüğü tahmin ediliyor. Arkadaşların maviye basacağı endişesiyle onların hayatta kalmasını istemek olası ölümlerden sorumluluk duymak veya kırmızı seçildiğinde başkaları tarafından yargılanmaktan korkmak, kararı etkileyen faktörler arasında sıralanıyor.
Oyun teorisinde en az potansiyel hasarın verildiği durum "Pareto optimumu" olarak adlandırılıyor.
Google Play
App Store
15:05
