Yazın o kavurucu cehennem sıcaklarında arabanıza bindiğinizde yaptığınız ilk hamle hiç şüphesiz klimayı en yüksek ayarda açmak olur. Soğuk havanın o ferahlatıcı etkisi yüzünüze vururken, bir yandan da gözünüz ister istemez gösterge panelindeki yakıt ibresine kayar. Çünkü klimanın çalışması demek, motorun ekstra bir yükün altına girmesi ve benzin/mazot deposunun kelimenin tam anlamıyla içilmesi demektir. Ancak otomotiv mühendisleri, araç klimalarının üzerinde genellikle küçük bir "Araba içinde dönen U dönüşü oku" simgesiyle yer alan ve çoğumuzun ne işe yaradığını tam bilmediği bir tuş tasarlamışlardır. Sadece tünellere girildiğinde dışarıdaki pis kokuyu kesmek için kullanıldığı sanılan bu "İç Hava Sirkülasyonu" tuşu, aslında akıllıca kullanıldığında klimanın motora bindirdiği yükü yarı yarıya düşüren ve yakıt tüketiminizi anında frenleyen devasa bir ekonomi kalkanıdır. Bu gizli tuşun fizik kurallarını nasıl lehinize çevirdiğini ve cebinizi nasıl koruduğunu açıklıyoruz.
Bir otomobilin içini soğutmak, termodinamik açıdan ciddi bir enerji gerektirir. Klima kompresörü gücünü doğrudan aracın motorundan alır. Motor ne kadar zorlanırsa, enjektörler silindirlere o kadar fazla yakıt püskürtmek zorunda kalır. İster yepyeni bir modern ve verimli bir crossover kullanın, ister daha eski nesil bir sedan; klimayı yanlış modda kullanmak deponuza yapılmış sinsi bir suikasttır. Gösterge panelindeki o küçük sirkülasyon tuşuna basmadığınız her saniye, dışarıdaki sıcak havayla savaşmak için fazladan para harcıyorsunuz demektir.
Aracınızın klimasını normal modda (dışarıdan hava alma modunda) çalıştırdığınızda, sistem dışarıdaki havayı panjurlardan içeri çeker. Diyelim ki dışarıda asfaltın da etkisiyle 40 derecelik kavurucu bir sıcaklık var.
Klima kompresörü, bu 40 derecelik kaynar havayı alıp, saniyeler içinde sizin ayarladığınız 22 dereceye kadar soğutmak zorundadır. Bu, 18 derecelik devasa bir sıcaklık farkıdır! Sistem bu havayı soğutabilmek için maksimum kapasitede, durmaksızın ve büyük bir eforla çalışır. Soğutulan hava kabin içine verilir, ancak araç aynı zamanda dışarıdan sürekli 40 derecelik yeni ve sıcak hava çekmeye devam ettiği için kompresör bir an bile dinlenemez. Yakıt tüketiminizin şehir içinde aniden fırlamasının temel nedeni, motorun klimaya yetişebilmek için verdiği bu amansız ve kesintisiz savaştır.
İşte o sihirli "İç Hava Sirkülasyonu" tuşuna bastığınız an, aracın dış dünyayla olan hava giriş bağlantısı mekanik bir kapakçıkla tamamen kapatılır.
Sistem, artık dışarıdaki 40 derecelik kaynar havayı çekmeyi bırakır. Bunun yerine, aracın içinde halihazırda soğumuş olan (örneğin 24 dereceye kadar düşmüş) kabin içi havayı emer, onu tekrar soğutucu peteklerden geçirir ve 22 dereceye düşürerek geri üfler. Kompresör, 40 derecelik havayı 22'ye düşürmek yerine; zaten serin olan 24 derecelik havayı 22'ye düşürmek gibi çok basit ve zahmetsiz bir iş yapar. İstenen sıcaklığa anında ulaşıldığı için klima kompresörü devreden çıkar, rölantiye geçer ve motorun üzerindeki o korkunç yük bir anda buharlaşıp kaybolur. Yapılan testler, yaz aylarında bu tuşun aktif kullanılmasının yakıt tüketiminde %10'a varan bir tasarruf sağladığını ortaya koymaktadır.
Bu tuşun sağladığı avantaj sadece yakıt tasarrufu ile sınırlı değildir. Özellikle büyük şehirlerde, dur-kalk trafiğinde önünüzdeki eski model bir kamyonetin egzoz dumanına maruz kaldığınızda, sirkülasyon tuşu doğrudan sağlığınızı korur. Dış hava girişi kapandığında, trafikteki karbonmonoksit gazları, PM2.5 partikülleri ve yanan asfaltın kokusu kabin içine sızamaz. Evinizdeki en kaliteli hava temizleyici cihazlar gibi, aracın içindeki hava sürekli polen filtresinden geçerek temizlenir ve steril bir sürüş alanı oluşur.
Her mucizevi sistemin bir handikabı vardır. İç hava sirkülasyon tuşu şehir içinde ve aracı ilk soğutma aşamasında bir kahraman olsa da, uzun şehirlerarası yolculuklarda saatlerce açık unutulduğunda sinsi bir tehlikeye dönüşür.
Araç içine taze hava girmediği için, içerideki 3-4 kişinin sürekli nefes alıp vermesi kabin içindeki oksijen seviyesini hızla tüketir ve karbondioksit (CO2) oranını artırır. Yüksek karbondioksit, sürücüde ani bir rehavet, uyku hali, esneme krizleri ve refleks zayıflaması meydana getirir. Bu nedenle, uzun yola çıktığınızda yakıt tasarrufu yapmak istiyorsanız sirkülasyon tuşunu kullanın ancak her 30-40 dakikada bir bu tuşu kapatarak dışarıdan 2-3 dakika boyunca araca taze oksijen girmesini kesinlikle ihmal etmeyin. Oksijen seviyesi yenilendikten sonra, tasarruf modunuza güvenle geri dönebilirsiniz.
Google Play
App Store
08:46
