Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Türkiye'nin yerli otomobil markası TOGG, 2026'nın ilk çeyreğinde 1,3 milyar TL net kâr elde ederek tarihinde ilk kez pozitif finansal sonuç açıkladı. Veriler, Turkcell'in konsolide bilançosundaki "Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar" kalemi altında ortaya çıktı. Şirketin aynı dönemde net varlık değeri 4,22 milyar TL seviyesine ulaştı.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 33 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 33 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Kıyaslama çarpıcı: 2003 yılında kurulan Tesla, ilk yıllık GAAP kârını ancak 2020'de (kuruluşundan 17 yıl sonra) 721 milyon dolar olarak açıklayabilmişti. TOGG ise 2018'deki kuruluşundan yaklaşık 8 yıl sonra bu eşiğe ulaştı. Ancak bu dönüm noktasının arkasında, 65 yıllık, defalarca yarım kalmış bir yerli otomobil serüveni yatıyor.
Hikaye 1961'de başlıyor. Dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, Otomotiv Endüstri Kongresi'nde "Modern bir ülke kendi ulaşım araçlarını üretmelidir" diyerek yerli otomobil talebini resmen dile getirdi. 24 Türk mühendise verilen görev açıktı: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'na yetiştirilecek bir otomobil üretmek.
Eskişehir Demiryolu Fabrikası'nda 129 günlük hummalı bir çalışma sonunda biri siyah, diğerleri krem renginde dört prototip tamamlandı. Malzemenin yüzde 80'i yerliydi. Ancak tanıtım günü bir talihsizlik yaşandı: tren yolculuğunda güvenlik nedeniyle boşaltılan depolar yeterince doldurulamamıştı ve Gürsel'in bindiği araç kısa bir mesafe sonra benzinsiz kaldı.
Gürsel'in ise şu sözleri tarihe geçti: "Batı kafasıyla otomobil yaptınız ama Doğu kafasıyla benzin ikmalini unuttunuz."
Ertesi gün gazeteler başarı yerine benzin krizini manşete taşıdı. Proje seri üretime geçemedi. Nedenler yapısaldı: Türkiye'deki otomobil talebi o dönemde oldukça sınırlıydı ve yeni bir markanın seri üretim, dağıtım, bayilik hizmetleri ile yedek parça üretimini gerçekleştirmesi ekonomik ve teknik açıdan büyük zorluk taşıyordu.
Devrim'den sonra OYAK bünyesindeki Türk Otomobil Endüstrileri, Volvo ile görüştü; anlaşılamayınca İngiliz Triumph firmasıyla ortaklık kuruldu. "Zafer" adıyla planlanan sedan, station wagon ve kamyonet modelleri tasarlandı. Ancak üretim başlamadan şirket, projeyi İsrail'de sürdürme kararı aldı. Bir yerli otomobil hikayesi daha yarım kaldı.
Gerçek anlamda ilk seri üretim başarısı Anadol'a aitti. Koç Holding ve Ford ortaklığıyla kurulan Otosan'ın İstanbul fabrikasında 19 Aralık 1966'da banttan inen Anadol, 1984'e kadar toplam 93 bin 188 adet üretildi. Fiberglas gövdesiyle piyasaya çıkan araca yönelik karalama kampanyaları da eksik olmadı.
Vehbi Koç anılarında "Fiberglas gövdeyi öküzün, atın yiyeceğinden bahsedildi. Bu alay tiyatrolara kadar girdi" diye yazıyordu. Anadol da ithal araçların piyasaya girişi ve üretim ölçeğinin yetersizliği nedeniyle tarihe karıştı.
Yerli otomobil fikri 2011'de dönemin Başbakanı Erdoğan'ın TÜSİAD toplantısında konuyu gündeme getirmesiyle yeniden filizlendi. Kasım 2017'de Anadolu Grubu, BMC, Kıraça Holding, Turkcell ve Zorlu Holding arasında iş birliği protokolü imzalandı. TOBB da yüzde 5 hisse ile ortak oldu. Şirket 25 Haziran 2018'de resmen kuruldu ve CEO olarak Mehmet Gürcan Karakaş atandı.
Bursa Gemlik'te 18 Temmuz 2020'de inşasına başlanan fabrika 29 Ekim 2022'de açıldı. Fikri ve sınai mülkiyet hakları yüzde 100 Türkiye'ye ait olan TOGG, doğuştan elektrikli bir araç olarak tasarlandı.
TOGG en çok yerlilik oranı üzerinden eleştirildi. Pazara çıktığı 2023'te yüzde 51 olan oran, 20 ayda yüzde 72,18'e yükseldi. Ancak elektrik motoru Bosch'tan alınıyor; CEO Karakaş üretim sayısının düşüklüğü nedeniyle motoru üretmektense satın almanın daha doğru olduğunu söylemişti.
Devlet desteği de tartışma konusu oldu. Vergi düzenlemeleri, kamu alımları ve üst düzey tanıtımlar, bazı çevrelerce rekabet eşitliğini bozan unsurlar olarak değerlendirildi.
Araştırmacı yazar Aydın Enes Seydanlıoğlu, AA'daki ifadesinde, "TOGG'un küresel platformda rekabet gücünün başarısı şüphesiz gelecekte daha iyi müşahede edilebilir fakat yeni nesil teknolojileri yakalama noktasında öncü bir proje olmasıyla şimdiden ülkedeki otomobil endüstrisine büyük fayda sağlayacak gibi görünüyor" değerlendirmesinde bulundu.
TOGG, 2024'te 13,75 milyar TL, 2025'te ise 14,61 milyar TL zarar açıklamıştı. Bu tabloya kıyasla 2026'daki 1,3 milyar TL'lik kâr, kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Kârlılığın arkasında yükselen satış hacmi var. 2025'te T10X ve T10F modelleriyle toplam 39 bin 20 adet satılarak bir önceki yıla göre yüzde 30 artış kaydedildi. Toplam kullanıcı sayısı 88 bini aştı. Türkiye'deki elektrikli otomobil pazarında lider konuma yerleşen TOGG'u 31 bin 509 adetle Tesla ve 19 bin 679 adetle BYD izledi.
Ortalama maliyetin 2 milyon TL'yi aşması üzerine gelen yoğun talep doğrultusunda TOGG, Çinli batarya devi CATL'in iştiraki CAIT ile ortak platform geliştirme anlaşması imzaladı. B segmentinde üç yeni ekonomik modelin 2027 ortasından itibaren kademeli olarak satışa sunulması hedefleniyor.
Yeni araçlarda daha uygun maliyetli LFP batarya teknolojisi kullanılacak. TOGG'un ilk çeyrek kârı, Türkiye'nin otomobil tarihinde bir ilki temsil ediyor. Ancak asıl sınav şimdi başlıyor: bu kârlılığı sürdürmek ve Avrupa pazarında tutunabilmek.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
10:50
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ