Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Çin'de hızla artan elektrikli araç kullanımı beklenmedik bir sorunu da beraberinde getirdi. Ağırlıkları 3 tonu bulan yeni nesil SUV'lar yolları daha hızlı yıpratırken, akaryakıt vergisi gelirlerinin erimesi nedeniyle altyapı bütçesinde milyarlarca dolarlık açık oluştu.
Çin'in elektrikli araç dönüşümü çevre açısından önemli kazanımlar sağlarken, bu kez ülkenin ulaşım altyapısı yeni bir sınavla karşı karşıya kaldı. Sayıları hızla artan ve giderek daha büyük hale gelen elektrikli SUV'lar, karayollarında beklenenden fazla aşınmaya yol açıyor. Üstelik elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte akaryakıt tüketiminin düşmesi, yol bakımını finanse eden vergi gelirlerini de ciddi biçimde azalttı. Yetkililer şimdi hem bozulan yolları onarmanın hem de kaybolan gelirleri telafi etmenin yollarını arıyor.
Çin Yolcu Otomobilleri Birliği (CPCA) verilerine göre, bu yılın ilk yarısında satışa çıkan yeni otomobillerin yüzde 60'ı 5 metrenin üzerinde uzunluğa sahip. Özellikle yerli üreticilerin lüks SUV ve MPV segmentine yönelmesiyle birlikte bazı modellerin ağırlığı 3 tona kadar ulaştı.
Bu değişim yalnızca otomobil pazarını değil, yol altyapısını da etkiliyor. Ağır araçların asfalt üzerindeki baskısı arttıkça bakım ihtiyacı da yükseliyor. Buna karşılık daha küçük otomobillerin pazardaki payı hızla geriliyor. Geçen yıl yüzde 13 seviyesinde olan 4,5 metrenin altındaki modellerin oranı bu yıl yüzde 2'ye kadar düştü. Xiaomi'nin kısa süre önce tanıttığı Skynomad N90 da bu yeni eğilimin dikkat çeken örnekleri arasında gösteriliyor.
Sorunun bir diğer boyutu ise finansman tarafında yaşanıyor. Çin'de karayollarının bakım ve onarım giderleri büyük ölçüde akaryakıttan alınan vergilerle karşılanıyordu. Ancak elektrikli araç kullanımının hızla yaygınlaşması, benzin tüketimini ve buna bağlı vergi gelirlerini önemli ölçüde azalttı.
Çin Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı araştırma birimlerinin verilerine göre, karayolu bakım ve yönetiminde her yıl yaklaşık yüzde 50 oranında bütçe açığı oluşuyor. Yerel yolların yüzde 40'ı onarım onayı almasına rağmen kaynak yetersizliği nedeniyle bakım bekliyor. Yıllık finansman açığının ise 300 milyar yuan, yani yaklaşık 44 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor.
Pekin yönetimi, oluşan açığı kapatmak için farklı finansman modellerini değerlendirmeye başladı. Öne çıkan seçeneklerden biri, sürücülerin kullandıkları mesafeye göre ödeme yapacağı kilometre bazlı vergi sistemi. Bu kapsamda Hainan eyaletinde GPS üzerinden araçların takip edildiği ve araç sınıfına göre kilometre başına ücret alınmasını öngören pilot uygulama başlatıldı.
Bunun yanında yeni enerjili araçlara (NEV) sağlanan satış vergisi indirimi yüzde 5'e düşürüldü. Ayrıca hibrit (PHEV) ve menzil artırıcılı elektrikli araçlara tanınan yıllık taşıt vergisi muafiyetlerinin de kaldırılması planlanıyor.
Çin yönetimi yalnızca vergi düzenlemeleriyle yetinmiyor. Çin Komünist Partisi'nin resmi yayın organı People's Daily, otomobil üreticilerine "akla ve mantığa dönün" çağrısı yaparak, giderek büyüyen araçların şehir altyapısıyla uyumlu olmadığını vurguladı.
Google Play
App Store
10:37
