Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Tesla’nın uzun süredir gündemde olan sürüş destek teknolojisi Avrupa’da önemli bir dönemece girdi. Şirket, “Full Self-Driving Supervised” yani FSD Denetimli adını verdiği yazılımın Hollanda’da resmi onay aldığını duyurdu. Böylece sistem, Avrupa’da ilk kez bir düzenleyici kurumdan kullanım izni almış oldu.
Tesla’nın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaya göre yazılım, kısa süre içinde Hollanda’da kullanıcıların erişimine açılacak. Bu adımın yalnızca Hollanda ile sınırlı kalmayabileceği, diğer Avrupa ülkelerinde de benzer onay süreçlerini hızlandırabileceği konuşuluyor.
Şirketin resmi sitesindeki bilgilere göre FSD sistemi Hollanda’da aylık 99 euro abonelikle veya 7.500 euro civarında tek seferlik ödeme ile satın alınabilecek.
Her ne kadar adı “Full Self-Driving” olsa da sistem tam otonom bir sürüş sunmuyor. Hollanda araç otoritesi RDW, FSD Denetimli yazılımını gelişmiş bir sürüş destek sistemi olarak tanımlıyor.
Yani araç birçok sürüş görevini yerine getirebiliyor ama direksiyon başındaki kişinin sorumluluğu ortadan kalkmıyor.
Araç içindeki sensörler sürücünün dikkatini sürekli izliyor. Gözlerin yolda olup olmadığı kontrol ediliyor ve sürücünün gerektiğinde direksiyonu devralmaya hazır olması bekleniyor.
Direksiyonda ellerin sürekli bulunması şart değil; ancak sürücünün her an müdahale edebilecek durumda olması gerekiyor. Dikkat eksikliği algılanırsa sistem uyarılar veriyor, ihlaller devam ederse geçici olarak devre dışı kalabiliyor.
Örneğin araç içindeyken gazete okumak gibi dikkat dağıtan davranışlar hem yasak hem de teknik olarak engellenmiş durumda.
FSD Denetimli yazılımı Hollanda’da oldukça uzun bir değerlendirme sürecinden geçti. Onay verilmeden önce bir buçuk yılı aşkın testler yapıldı.
Bu testler yalnızca kapalı pistlerde değil, gerçek trafik koşullarında da gerçekleştirildi. RDW yetkilileri güvenliğin temel kriter olduğunu vurgularken, sistemin doğru kullanıldığında trafik güvenliğine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Tesla’nın sürüş sistemi ABD’de zaten kullanılıyor. Ancak Avrupa’daki versiyonun birebir aynı olmadığı özellikle vurgulanıyor.
Bunun en büyük nedeni iki bölgenin düzenleyici yaklaşımı. ABD’de araçlar çoğu zaman üretici beyanına dayanarak kullanıma sunulabilirken Avrupa’da tip onayı süreci zorunlu.
Üstelik Avrupa Birliği, güvenlik ve çevre standartlarında oldukça katı kurallar uyguluyor. Bu nedenle Tesla’nın Avrupa’daki yazılımı, ABD’deki sürümle tamamen aynı özelliklere sahip olmayabiliyor.
Şimdilik verilen onay yalnızca Hollanda için geçerli. Ancak süreç burada bitmiş değil.
RDW’nin Avrupa Komisyonu’na başvurması ve üye ülkelerin oylaması halinde sistemin AB genelinde geçerli bir tip onayı alması mümkün. Bu aşamada çoğunluğun onayı gerekiyor.
Eğer süreç olumlu sonuçlanırsa Tesla’nın sürüş destek sistemi Avrupa genelinde çok daha hızlı şekilde yayılabilir.
Hollanda’nın verdiği bu onay yalnızca Avrupa için değil, Türkiye için de önemli bir gelişme sayılıyor. Türkiye Avrupa Birliği üyesi değil ancak otomotiv mevzuatında AB ve UN/ECE regülasyonlarını yakından takip ediyor. Özellikle MARTOY (Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği) bu süreçte belirleyici rol oynuyor.
Hollanda’daki onayın arkasındaki en kritik düzenleme ise UN R171 (DCAS – Driver Control Assistance Systems) regülasyonu. Bu düzenleme, sürücünün gözünün yolda olduğu durumlarda direksiyonda eller olmasa bile gelişmiş destek sistemlerine izin veriyor. Bu regülasyon Türkiye’de yürürlüğe girdiğinde Tesla’nın Türkiye için yapacağı başvuruların da önü açılmış olacak.
Kesin bir tarih vermek şimdilik zor. Ancak Hollanda’daki onay, sürecin artık ciddi şekilde hızlanabileceğini gösteriyor.
Tesla’nın hedefi 2026 yazına kadar Avrupa genelinde daha geniş bir yayılım sağlamak. Bu plan gerçekleşirse, FSD sisteminin Türkiye’ye gelişinin de 2026 içinde mümkün olabileceği konuşuluyor.