Sabah kahvaltısında güne başlarken, akşam yemeğinin hemen üzerine veya uzun ofis mesailerinde bilgisayar başında çalışırken... Türk insanı için çay sadece bir içecek değil, adeta damarlarımızda dolaşan bir yakıttır. Dünyada kişi başı çay tüketiminde açık ara zirvede yer alan bir toplum olarak, çayı en iyi bizim demlediğimize inanırız. Oysa yüzyıllardır nesilden nesile aktarılan o klasik "Önce çayı demliğe koy, sonra üzerine fokurdayan kaynar suyu boca et" kuralı, çay yapraklarının içindeki tüm şifayı saniyeler içinde yok eden büyük bir mutfak hatasıdır.
Özellikle ofis ortamında çalışan beyaz yakalıların günde belki de on bardak tükettiği, misafirliklerin baş tacı olan siyah çay, aslında doğadaki en narin bitki yapraklarından biridir. Çay fabrikalarında büyük bir özenle kurutulan, fermente edilen ve paketlenen bu narin yapraklar, mutfağımıza ulaştığında maalesef çok acımasız bir muameleyle karşılaşır. Çayı lezzetli ve sağlıklı kılan şey, içindeki enzimlerin ve doğal yağların suya "yavaşça" salınmasıdır. Ancak bizim uyguladığımız geleneksel yöntem, bu yavaş salınımı tamamen ortadan kaldırarak yaprakları kelimenin tam anlamıyla şoka sokar.
Ocağın üzerinde fokur fokur kaynayan, 100 derece sıcaklığındaki suyu alıp doğrudan üst demlikteki kuru çay yapraklarının üzerine döktüğünüz o ilk saniyede, çay yaprakları "haşlanır".
Kuru ve narin yapraklar, bu devasa ısı şokuyla karşılaştığında hücresel yapıları anında parçalanır. Çayın içinde bulunan ve kansere karşı koruyucu, yaşlanmayı geciktirici etkisi olan o değerli antioksidanlar ve rahatlatıcı amino asitler, kaynar suyun şiddetiyle saniyeler içinde buharlaşıp yok olur. Ortaya çıkan sıvı, çayın şifalı özü değil, sadece yanmış yaprakların suya bıraktığı koyu renkli bir posadan ibarettir.
Pek çoğumuz çok fazla çay içtiğimizde midemizde bir ekşime, yanma veya reflü atakları yaşarız. Suçu genellikle çayın markasına veya midemizin hassasiyetine atarız. Oysa asıl suçlu, çayı demlerken ortaya çıkardığınız o kimyasal patlamadır.
Kaynar su çay yapraklarını yaktığında, yaprakların içinde bulunan "Tanen" maddesi normalden çok daha hızlı ve kontrolsüz bir şekilde suya karışır. Tanenler, bitkilerin kendilerini böceklerden korumak için ürettiği, tadı oldukça buruk ve acı olan savunma mekanizmalarıdır. Üstten dökülen kaynar suyun yarattığı şok, bu tanenleri anında suya salar. Demlediğiniz çayın o acımsı, ağzı buran tadı ve midenizi asit topuna çeviren yapısı tamamen bu yanlış demleme tekniğinin bir sonucudur. Çayınızın bir saat içinde bayatlayıp zift gibi olması da tamamen bu yüzdendir.
Peki, gerçek bir Türk çayı o acımsı tadı olmadan, kan kırmızı rengiyle ve tüm faydalı antioksidanlarıyla nasıl demlenmeli? Formül, işlemi tamamen tersine çevirmekten geçiyor.
Önce alt demlikteki suyunuzu iyice kaynatın. Ardından ocağın altını kısın. Kaynayan bu suyu, içi tamamen boş olan üst demliğe dökün. Su, üst demliğe döküldüğü an sıcaklığı 100 dereceden 85-90 derece bandına inecektir. İşte tam bu noktada, kullanacağınız kuru çay yapraklarını suyun üzerine yavaşça serpin. Kesinlikle kaşıkla karıştırmayın veya çayları suyun içine bastırmayın. Bırakın çay yaprakları o sıcak suyun buharıyla yavaşça nemlensin, şişsin ve kendi ağırlıklarıyla nazikçe dibe çöksün.
Bu "suyun üzerine çay serpme" tekniğini uyguladığınızda, çay yaprakları haşlanmaz. İhtiyaçları olan suyu bir sünger gibi yavaşça emerler. Tanenler suya hücum etmez, bunun yerine çayın o muazzam aroması ve uçucu yağları sıvıya kusursuz bir şekilde geçer.
Yaklaşık 15-20 dakika süren bu çökelme ve demlenme sürecinin sonunda demliğin kapağını açtığınızda, çayın o bulanık halinden eser kalmadığını göreceksiniz. Bardağa koyduğunuzda ışıl ışıl parlayan tavşan kanı bir renk, yudumladığınızda asla ağzı burmayan yumuşacık bir içim ve gün boyu taze kalan bir lezzet elde edeceksiniz. En önemlisi de, midenizi yakan o asidik etkiden tamamen kurtulmuş olacaksınız. Asırlık ezberi bozmanın ve gerçek çay lezzetiyle tanışmanın tam vakti.
Google Play
App Store
09:17
