Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

ABD’de dahil birçok ülkede bilim insanları kanser riski üzerinde araştırmalarını sürdürüyor. Kanseri tetikleyen ilginç durum ortaya çıktı. Türk uzmanlar kanseri riskiyle ilgili yapılan araştırmanın sonuçlarına değindi.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, evlilik ile kanser riski arasındaki ilişkiye yönelik yapılan büyük ölçekli bir araştırmayı değerlendirdi. Özkaya, "Geçen hafta yayınlanan ve ABD'de dört milyondan fazla vakayı kapsayan büyük bir araştırmaya göre, evliliğin kanser riskinin azalmasıyla bağlantılı olabileceğini öne sürüyor ve hiç evlenmemiş yetişkinlerin kansere yakalanma riski, evlenmiş olanlara göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Hiç evlenmemiş erkeklerde kanser oranları, boşanmış veya dul kalmış erkekleri de içeren evli erkeklere göre yüzde 68 daha yüksektir. Hiç evlenmemiş kadınlarda ise bu oran daha da yüksektir ve yüzde 83 olarak bildirilmiş. Bu yeni gözlem, evlenmenin kanseri önlediği veya insanların evlenmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

Ancak evlilik, kanserin daha erken teşhis edilmesi ve daha iyi hayatta kalma oranıyla zaten ilişkilendirilmektedir. Evli bireyler genellikle (ancak her zaman değil) daha güçlü destek sistemlerine, daha büyük ekonomik istikrara sahiptir ve kanser tedavi rejimlerine uyma olasılıkları daha yüksektir. Bundan şunu çıkarmak gerekiyor: Evli değilseniz kanser risk faktörlerine daha fazla dikkat etmeniz, ihtiyaç duyabileceğiniz taramaları yaptırmanız ve sağlık bakımınızı güncel tutmanız gerektiği anlamına geliyor."
Özkaya şunları söyledi:
"Erkekler ve kadınlar biraz farklı örüntüler gösterdi. Hiç evlenmemiş erkeklerin kansere yakalanma olasılığı, evli erkeklere göre yaklaşık yüzde 70 daha fazlayken, hiç evlenmemiş kadınların kansere yakalanma ihtimali, evli veya daha önce evlenmiş kadınlara göre yaklaşık yüzde 85 daha fazlaydı. Bu, daha geniş bir eğilimin küçük ama dikkate değer bir tersine dönüşünü temsil ediyor: Erkekler genellikle sağlık ve sosyal faktörler açısından evlilikten kadınlardan daha fazla fayda görüyor. Bu durumda ise kadınlar evlilikten erkeklerden biraz daha fazla fayda görmüş gibi görünüyor. Evlilik ile kanser arasındaki en güçlü bağlantılar, enfeksiyon, sigara veya alkol kullanımıyla ilgili kanserlerde ve kadınlarda yumurtalık ve rahim kanseri gibi üreme ile ilgili kanserlerde görüldü.

Araştırmacılar, meme, tiroit ve prostat kanserleri de dahil olmak üzere, güçlü tarama programlarına sahip kanserler için daha zayıf bağlantılar buldular. Daha az sigara içen, daha az alkol tüketen, kendine daha iyi bakan ve sosyal hayata daha fazla entegre olan kişilerin evlenme ihtimallerinin de daha yüksek olması muhtemeldir. Yine de araştırmacılar, evlilik ile kanser arasındaki bağlantının 50 yaş üstü yetişkinlerde daha güçlü olduğunu buldular; bu da insanların yaşlandıkça ve kanser risk faktörlerine maruz kaldıkça, evlilikle ilişkili faydaların daha belirgin hale gelebileceğini düşündürüyor. Aslında buna şu gözle bakmak gerekiyor. Eğer bekarsanız ve daha izole bir yaşam sürüyorsanız, tarama veya önleme faaliyetlerine katılma olasılığınız daha düşüktür. Sağlık Bakanlığımızın Sağlıklı Hayat Merkezleri ücretsiz olarak tüm halkımıza sadece kanser taramalarında değil her türlü sağlık sorunlarınıza ve sorularınıza evli veya bekar ayırt emeksizin hizmet verdiğini hatırlatmak istiyoruz."
| En Sık Görülen Kanser Türleri | |
|---|---|
| Kanser Oranlarının En Yüksek Olduğu Ülkeler | |
| Meme Kanseri | Kadınlar arasında en yaygın ve dünya genelinde yeni vakaların yaklaşık %11.7'sini oluşturur. |
| Akciğer Kanseri | Tütün kullanımıyla ilişkilidir, yeni vakaların %11.4'ünü oluşturur ve ölümlerde ilk sıralardadır. |
| Kolorektal (Kolon ve Rektum) Kanseri | Vakaların %10'unu kapsar, sindirim sistemiyle ilgili en yaygın türdür. |
| Prostat Kanseri | Gelişmiş ülkelerde erkekler arasında en sık görülen türdür. |
| Mide Kanseri | Küresel olarak beşinci sırada yer alır. |
| Yüksek gelirli ülkelerde yaşam süresi ve gelişmiş tarama sistemleri nedeniyle kanser oranları daha yüksektir. Her 100.000 kişi başına düşen yeni vaka sayısı (insidans) bakımından öne çıkanlar: | |
| Avustralya ve Yeni Zelanda | Dünya genelinde en yüksek oranlara sahiptir; özellikle prostat ve cilt kanserleri yaygındır. |
| Danimarka | Avrupa'da en yüksek vaka oranlarından birine sahiptir. |
| Amerika Birleşik Devletleri | Gelişmiş tanı yöntemleri nedeniyle vaka sayısı yüksektir. |
| Bazı Avrupa Ülkeleri | Macaristan, Belçika ve İrlanda gibi ülkeler de sıklıkla listenin üst sıralarında yer alır. |