Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Bahar temizliğini unutun, şimdi moda "Oosouji". Japon kültüründe yüzyıllardır uygulanan ve kelime anlamı "Büyük Temizlik" olan bu gelenek, elinize bir bez alıp toz almaktan çok daha derin bir felsefeyi barındırıyor. Japonlar için kirli bir ev, sadece görsel bir bozukluk değil, aynı zamanda geçmişin yüklerinin, negatif enerjinin ve zihinsel karmaşanın biriktiği bir depodur. Bu ritüel, evi kirden arındırırken, ruhunuzu da hafifletmeyi ve yeni başlangıçlara yer açmayı hedefler. İşte süpürgenin ucundaki o terapi etkisi ve Oosouji'nin kuralları.
Batı kültüründe temizlik genellikle bir "angarya", hafta sonunun zorunlu ve yorucu bir görevi olarak görülür. "Bitse de kurtulsak" mantığıyla, müzik eşliğinde hızlıca yapılan temizlikler, evi yüzeysel olarak paklar. Ancak Japon kültüründe temizlik, kutsal bir eylemdir. Oosouji, genellikle yılın son günlerinde (28 Aralık gibi) başlar ve yeni yıla "tertemiz" girmeyi amaçlar. Ancak bu felsefe, hayatınızda yeni bir sayfa açmak istediğiniz her an, özellikle de kışın kasvetli günlerinde evinizin enerjisini değiştirmek için uygulanabilir. Bu temizliğin sonunda hissettiğiniz şey sadece yorgunluk değil, büyük bir "hafifleme" ve "dinginlik"tir.
Oosouji'nin en temel teknik kuralı, temizliğe her zaman en üst noktadan başlamaktır. Buna Japonca'da "Susuharai" (kurum/toz temizliği) denir. Çoğu kişi temizliğe yerleri süpürerek veya sehpaları silerek başlar. Oysa Japonlar önce tavanı, avizeleri, dolapların üzerini ve duvarların en üst kısımlarını temizler. Yerçekimi kanunu gereği toz aşağıya düşer. Eğer önce yerleri temizlerseniz, yukarıyı temizlediğinizde her yer tekrar kirlenir.
Bu kuralın felsefi bir boyutu da vardır: Temizlik, gökyüzünden yeryüzüne doğru inen bir arınma işlemidir. Zihinsel olarak da karmaşık düşünceleri (başın üzerini) temizleyip, ayakları yere sağlam basmaya hazırlanmaktır.
Temizliğe evin hangi odasından başladığınız çok önemlidir. Oosouji ritüelinde, temizlik evin en dip köşesinden başlar ve giriş kapısına doğru ilerler. Amaç, evdeki tozu, kiri ve sembolik olarak "eski enerjiyi" dış kapıdan dışarı atmaktır. Kapıya doğru süpürmek, evdeki tıkanıklıkları açmak ve yeni enerjiye (bereket, şans) yer açmak demektir. Giriş kapısı (Genkan), evin dış dünyayla bağlantısıdır ve en temiz olması gereken yerdir. Oosouji sonunda kapı eşiği silinir ve böylece ritüel tamamlanır.
Bu ritüelin en zorlayıcı ama en iyileştirici kısmı, fazlalıklardan kurtulmaktır. Japonların minimalizm felsefesi burada devreye girer. Kırık eşyalar, giyilmeyen kıyafetler, kullanılmayan kutular... Bunların hepsi, geçmişe ait "duygusal ağırlıklardır".
Oosouji yaparken, elinize aldığınız her eşya için şu soruyu sormalısınız: "Buna gerçekten ihtiyacım var mı, yoksa sadece alışkanlıktan mı tutuyorum?" Atmaya veya bağışlamaya karar verdiğiniz eşyaları, öfkeyle veya bıkkınlıkla değil, teşekkür ederek evden çıkarmalısınız. Marie Kondo'nun da popülerleştirdiği bu yaklaşım, eşyayla olan duygusal bağınızı sağlıklı bir şekilde koparmanızı sağlar. "Hizmetin için teşekkürler" diyerek vedalaştığınız bir kazak, artık sizin için bir yük değil, tamamlanmış bir görevdir.
Batılı temizlik anlayışında, temizlik yaparken zihni başka yere götürmek esastır. Kulaklık takılır, podcast dinlenir veya TV açık bırakılır. Amaç, temizlik yaptığını unutmaktır. Oosouji'de ise tam tersi geçerlidir. Temizlik, tam bir sessizlik ve odaklanma içinde yapılmalıdır. O an sadece elinizdeki beze, silinen yüzeye ve çıkan toza odaklanmalısınız. Bu, bir tür hareketli meditasyondur.
Zihninizi "Şunu bitirince ne yapacağım?" düşüncesinden arındırıp, "Şu an bu masayı temizliyorum ve onu parlatıyorum" düşüncesine getirmek, anksiyeteyi azaltır. Temizlik eyleminin kendisine saygı duymak, yaşadığınız mekana ve kendinize saygı duymaktır.
Japonlara göre, dolapların içinde, yatakların altında veya kilerin derinliklerinde biriken tozlar, bilinçaltımızda biriken ve yüzleşmekten kaçtığımız sorunları temsil eder. Oosouji sırasında o kıyı köşe temizlendiğinde, aslında ertelediğiniz işlerle ve bastırdığınız duygularla da yüzleşmiş olursunuz. Camları silmek, geleceğe daha "berrak" bakmayı; mutfağı temizlemek, bedeninize giren gıdaya ve sağlığınıza özen göstermeyi sembolize eder.
Bu hafta sonu, elinize süpürgeyi aldığınızda sadece yerdeki kırıntıları değil, zihninizdeki "keşke"leri ve "ama"ları da süpürdüğünüzü hayal edin. Evi havalandırdığınızda, içeri giren sadece soğuk hava değil, yeni umutlar olsun. Oosouji, temiz bir evden fazlasını; temiz bir başlangıcı vaat eder.