Mutfağınızda tezgahın üzerini, yemek yediğiniz masayı ve pırıl pırıl yaptığınız tabakları temizlerken içiniz çok rahattır. En pahalı deterjanları kullanır, sıcak suyla her yeri ovalarsınız. Peki tüm bu temizlik operasyonunu yönettiğiniz, elinizden hiç düşürmediğiniz o sarı-yeşil bulaşık süngerinin aslında evinizdeki en tehlikeli, en kirli ve en yoğun bakteri nüfusuna sahip eşya olduğunu biliyor muydunuz? İnternetteki popüler "pratik bilgiler" sayfalarında dolaşan, "Süngeri mikrodalgaya koyup 2 dakika yüksek ısıda döndürün, tüm bakteriler ölsün" efsanesi, birçok insanın uyguladığı bir yöntemdir. Ancak bilim insanları bu masum sanılan işlemin aslında mutfağınızı nasıl biyolojik bir felaket alanına çevirdiğini kanıtladı.
Evinizdeki eşyaları mikroskobik olarak incelediğinizde, en çok bakterinin klozette veya çöp kutusunda olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak Almanya'daki Furtwangen Üniversitesi'nin yaptığı devasa bir mikrobiyolojik araştırma, bu ezberi kökünden bozdu. Bilim insanları, mutfak süngerlerinin santimetrekare başına ortalama 54 milyar bakteri barındırdığını tespit etti. Bu rakam, süngeri klozet kapağından bile 200 kat daha kirli yapıyor! Süngerin sürekli nemli kalması, gözenekli yapısı (bakteriler için devasa saklanma odacıkları) ve tabaklardaki yemek artıklarıyla sürekli beslenmesi, onu dünyadaki en kusursuz bakteri kuluçka makinesi haline getiriyor.
Kötü kokmaya başlayan ve kirlenen süngerleri kurtarmak için onları kaynar suda bekletmek veya mikrodalga fırında yüksek ısıya maruz bırakmak, toplumda çok yaygın bir "temizlik" yöntemidir. Mantık basittir: Isı bakterileri öldürür.
Evet, mikrodalganın yaydığı yüksek ısı süngerdeki bakterilerin yaklaşık yüzde 60'ını (özellikle zayıf olanları) gerçekten öldürür. Ancak geriye kalan yüzde 40'lık kesim, ısıya ve zorlu şartlara en dayanıklı olan (patojenik) süper bakterilerdir! Zayıf bakteriler öldüğünde, süngerin içindeki gözeneklerde devasa bir boş alan ve besin kaynağı ortaya çıkar. Hayatta kalan o ölümcül ve dirençli bakteriler, artık rakipleri olmadığı için saniyeler içinde çoğalmaya başlar ve süngeri tamamen ele geçirirler. Yani mikrodalga işlemi, süngeri temizlemez; tam aksine, süngerin içindeki bakteri kolonisinin mutasyona uğramasını sağlayarak sadece en güçlü ve en tehlikeli olanların hayatta kalmasına neden olur.
Birkaç gün kullandığınız bulaşık süngerini elinize aldığınızda, burnunuza küf, ıslak köpek ve çürümüş yemek karışımı inanılmaz ağır bir koku gelir. Ellerinize sinen ve defalarca sabunlamanıza rağmen çıkmayan bu kokunun sebebi yemek artıkları değildir.
Bu koku, "Moraxella osloensis" adı verilen çok spesifik bir bakterinin eseridir. Bu bakteri türü, insan derisinde ve doğada bulunur. Süngerin içindeki yağ ve protein atıklarıyla beslendiğinde, sindirim işlemi sonucunda ortaya dışkı olarak sülfür (kükürt) gazı salgılar. Yani burnunuza gelen o mide bulandırıcı koku, aslında süngerin içinde koloni kurmuş milyarlarca bakterinin dışkısı ve yaydığı gazdır! Ve işin en korkunç yanı, Moraxella osloensis bakterisi mikrodalga fırın ısısına veya kaynar suya karşı en dayanıklı olan türlerin başında gelir. Siz süngeri ısıttıkça, o daha da güçlenerek çoğalır.
Bilim insanlarının ve mikrobiyologların bulaşık süngerleri konusundaki uyarısı son derece net ve acımasızdır: Gözenekli bir süngeri ne çamaşır suyuyla, ne sirkeyle ne de mikrodalgayla %100 oranında sterilize edemezsiniz. İçeriye yerleşen o biyofilm tabakasını kırmak fiziksel olarak imkansızdır.
Eğer ailenizin sağlığını E. coli, Salmonella gibi gıda zehirlenmesine yol açan sinsi düşmanlardan korumak istiyorsanız; bir mutfak süngerinin maksimum ömrünün en fazla 1 ila 2 hafta olduğunu kabullenmelisiniz. Rengi değişmeye veya o hafif kötü kokuyu yaymaya başladığı an, hiçbir dezenfekte işlemine girişmeden süngeri derhal çöpe atmalısınız. Daha uzun ömürlü ve sağlıklı alternatifler arıyorsanız, gözeneksiz yapısı sayesinde bakteri tutmayan silikon bulaşık fırçalarını veya 60 derecenin üzerinde çamaşır makinesinde yıkanabilen bambu mutfak bezlerini tercih etmeniz, mutfağınızdaki o görünmez tehlikeyi tamamen ortadan kaldıracaktır.
Google Play
App Store
12:00
