ABD Hava Kuvvetleri’nin F-22 Raptor’ın yerine geliştirdiği altıncı nesil F-47 savaş uçağına dair yeni ipuçları ortaya çıktı. Pratt & Whitney’in yayımladığı kısa videoda, uçağın gücünü sağlayacak XA-103 motoru ve dijital tasarım süreci dikkat çekti.
ABD’nin altıncı nesil savaş uçağı projesi F-47, yayımlanan kısa bir videoyla yeniden gündeme geldi. Pratt & Whitney tarafından paylaşılan görüntülerde asıl odak noktası uçağın kendisi değil; onu uçuracak olan XA-103 motoru ve bu motorun geliştirilme süreci.
Video, özellikle tamamen dijital tasarım yaklaşımına vurgu yapıyor. Yani motorun geliştirilmesinde klasik yöntemler yerine dijital mühendislik araçları yoğun şekilde kullanılmış. Fakat videonun birkaç saniyelik bölümünde F-47’ye ait olduğu iddia edilen bazı görüntüler de dikkat çekiyor. Açıkçası kısa ama merak uyandıran sahneler bunlar.
F-47, ABD’nin Next Generation Air Dominance (NGAD) programının bir parçası olarak geliştiriliyor. Program şu anda Mühendislik ve Üretim Geliştirme (EMD) aşamasında.
Planlara göre ilk prototipin 2028 yılında uçması bekleniyor. Ancak kulislerde konuşulanlara ve bazı resmi kaynaklara göre, test platformları 2020’den bu yana gizli uçuşlar gerçekleştiriyor.
Program tamamlandığında Lockheed Martin F-22 Raptor’ın yerini alacak en az 185 adet F-47 teslim edilmesi hedefleniyor.
Projenin büyük bölümü ise hâlâ gizli. Kamuoyuna yansıyan bilgiler çoğunlukla bulutların arasına gizlenmiş konsept görsellerden ibaret. Yine de bazı temel özellikler netleşmiş durumda:
-Mach 2 hızına ulaşabilecek
-1.000 deniz milinin (1.852 km) üzerinde menzile sahip olacak
Bununla da sınırlı değil. Altıncı nesil bir platform olarak F-47, yalnızca bir savaş uçağı değil; aynı zamanda bir komuta merkezi gibi çalışacak.
Uçağın, otonom Loyal Wingman insansız hava araçlarıyla birlikte görev yapması planlanıyor. Ayrıca F-22 ve F-35’i tespit edebilen radar sistemlerine karşı da yüksek seviyede gizlilik sunması hedefleniyor. Uzun menzilli füze saldırıları ise uçağın temel görevlerinden biri olacak.
F-47 için geliştirilen XA-103, oldukça farklı bir motor mimarisiyle geliyor. Bu motor, üç akışlı uyarlanabilir çevrim yapısına sahip.
Basitçe anlatmak gerekirse motor, hava akışını farklı kanallara yönlendirerek iki farklı avantaj sağlayabiliyor:
-Yakıt verimliliğini artırmak
-İtiş gücünü yükseltmek
Motorun içinde bulunan adaptif fan sistemi, havayı üçüncü bir by-pass akışına yönlendirebiliyor. Bu da iki önemli sonuç doğuruyor. Birincisi yakıt ekonomisi artıyor. İkincisi ise uçak iç sistemlerinin soğutulmasına yardımcı olarak ısı izini azaltıyor.
Ekstra güç gerektiğinde ise bu üçüncü akış yeniden yönlendirilerek çekirdek ve fan akışlarına katılıyor. Yani motor gerektiğinde verimlilik, gerektiğinde ise maksimum performans için kendini ayarlayabiliyor.
XA-103’ün arkasında aslında oldukça eski bir proje var. Motorun temelleri 2007 yılında ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması tarafından başlatılan Adaptive Versatile Engine Technology (ADVENT) programına dayanıyor.
-2012 yılında temel teknolojiler olgunlaştı ve gösterim testleri gerçekleştirildi
-XA-103 tasarımı 2024 başında tamamlandı
-Motor testlerinin ise 2020’nin sonlarına doğru başlaması bekleniyor
-Bu yeni motorun performansı da oldukça dikkat çekici. Beklentilere göre:
-F-35’e kıyasla yüzde 10 daha fazla itiş gücü sağlayacak
-F-47’nin menzilini yüzde 25 artıracak
Bu sayede yeni nesil savaş uçağı hem daha uzun menzilli görevlerde kullanılabilecek hem de gelişmiş sensör ve silah sistemleri için gerekli enerjiyi sağlayabilecek.
Google Play
App Store
