Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı

Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'i Ay'a götüren Apollo 11 görevinin uçuş kodları, GitHub üzerinde herkesin erişimine açıldı. Sadece 3.840 bayt RAM'e sahip olan Apollo Rehberlik Bilgisayarı için yazılan kodlar, mühendislerin son derece kısıtlı imkanlarla ne kadar büyük işler başardığını kanıtlıyor.

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı
KAYNAK:
Murat Makas
|
GİRİŞ:
13.04.2026
saat ikonu 13:49
|
GÜNCELLEME:
13.04.2026
saat ikonu 13:54

NASA'nın Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'i Ay yüzeyine yönlendiren uçuş yazılımı, GitHub üzerinden tüm kullanıcıların erişimine açıldı. Apollo 11 görevinin üzerinden geçen yaklaşık 60 yılın ardından, o dönemin kısıtlı donanımlarıyla yazılan kodları artık meraklıları şeffaf bir şekilde inceleyebiliyor.

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı

0:00 116
HABERİN ÖZETİ

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı

NASA'nın Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'i Ay yüzeyine indiren Apollo 11 uçuş yazılımı, yaklaşık 60 yıl sonra GitHub üzerinden tüm kullanıcıların erişimine açıldı.
Apollo Rehberlik Bilgisayarı (AGC) için geliştirilen yazılım, günümüz standartlarına göre kısıtlı donanım (3.840 bayt RAM ve 69.120 bayt depolama) ile çalışıyordu.
NASA'dan Chris Garry tarafından kamu malı olarak GitHub'a yüklenen depoda, Komuta Modülü için Comanche055 ve Ay Modülü için Luminary099 programları bulunuyor.
Yazılımın kodları, kritik hataları izleyen ALARM_AND_ABORT.agc dosyası ve navigasyon yörüngelerini hesaplayan matematiksel çekirdek gibi bölümleri içeriyor.
Dijital ortama aktarım, Virtual AGC projesi ve MIT Müzesi'nin ortak çalışmasıyla gerçekleşti.

TechSpot'un haberine göre söz konusu yazılım, günümüz standartlarına göre antika diyebileceğimiz Apollo Rehberlik Bilgisayarı (AGC) için özel olarak geliştirilmişti. Yalnızca 3.840 bayt RAM ve 69.120 bayt depolama alanına sahip olan cihaz, saniyede yaklaşık 85.000 işlem gerçekleştiriyordu.

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı

NASA'dan Chris Garry tarafından kamu malı olarak GitHub'a yüklenen depo iki farklı program barındırıyor. İlk olarak programlardan Comanche055, Apollo'nun Komuta Modülü'nde görev yaparken; Luminary099 ise Ay Modülü'nü yönetmek için kullanılıyordu.

Orijinal kodların dijital ortama aktarılması, Apollo bilişim sistemlerini korumaya adanmış Virtual AGC projesi ile orijinal kağıt dökümleri elinde bulunduran MIT Müzesi'nin ortaklaşa çalışması sayesinde mümkün hale geldi.

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı

Comanche055 kodlarına bakıldığında, yazılımın ölüm kalım gibi durumları nasıl ele aldığı görülüyor. Örneğin ALARM_AND_ABORT.agc adlı dosya, kritik hataları izlemek ve bunlara tepki vermek için gereken mantığı açıkça ortaya koyuyor. Kod içindeki yorumlar dosyanın rolünü şu şekilde açıklıyor: "Alarm koşullarını günlüğe kaydetmek, gerektiğinde uyarı ışığını etkinleştirmek ve bir hatanın görevi iptal etmeyi gerektirip gerektirmediğine karar vermek."

Sıkça referans gösterilen bir diğer bölüm ise Apollo rehberliğinin matematiksel çekirdeğini detaylandırıyor. Yaklaşık 30 satırlık bir kod, navigasyon yörüngelerini hesaplayarak gök mekaniğinin karmaşık hesaplamalarını AGC'nin kısıtlı belleğine başarıyla sığdırıyor.

Astronotları 60 yıl önce Ay'a indirmişti! NASA'nın yazılımı herkese açık yayınlandı
ETİKETLER
#Github Copilot
#Apollo 11
#Uzay Yazılımı
#Apollo Rehberlik Bilgisayarı
#Kod İnceleme
#Teknoloji
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.