Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

SpaceX, Starship roketinin 13. test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Şirket, gelecek uçuşlarda roketi yörüngeye ulaştırmayı, uyduları uzaya taşımayı ve fırlatma kulesiyle yakalamayı hedefliyor. Ancak bu mühendislik başarılarına rağmen uzmanlar, Starship'in geleceğini doğrudan etkileyen en temel sorunun henüz çözülemediğini vurguluyor.
Gündemdeki ana engeli, atmosferden dönüş sırasında roketi koruyan yaklaşık 18 bin seramik karodan oluşan ısı kalkanı oluşturuyor. Sektör temsilcileri ve uzmanlar, SpaceX'in mevcut ısı kalkanı yaklaşımının roketi yüksek frekanslı ve düşük maliyetli uçuş hedefine ulaştırmada yetersiz kalabileceğini savunuyor.

NASA Ames Araştırma Merkezi'nde yaklaşık 40 yıl boyunca ısı kalkanı malzemeleri üzerinde çalışan ve Crew Dragon'un PICA kalkanını geliştiren Dan Rasky, mevcut termal koruma sisteminin tam ve hızlı yeniden kullanım gerektiren görevler açısından bir "çıkmaz sokak" olduğunu dile getirdi.
NASA, benzer bir sorunla yarım asır önce Uzay Mekiği programında da karşı karşıya kalmıştı. Alüminyum gövdeyi korumak için binlerce hafif seramik karo kullanan Amerikan uzay ajansı, her uçuştan sonra detaylı inceleme ve bakım gereksinimi nedeniyle mekiği hızlı biçimde yeniden hizmete alma hedefine ulaşamamıştı.
SpaceX ise çelik gövde yapısı sayesinde belirli bir avantaja sahip bulunuyor. Starship'in çelik yapısı, karo kayıplarının yaşandığı bölgelerde 800°C'ye kadar olan sıcaklıklara dayanıklılık gösterebiliyor.

Dan Rasky, eski NASA astronotu Charles Camarda ve Trump-Vance Beyaz Saray NASA geçiş ekibi başkanı Charles Miller tarafından hazırlanan yeni analiz, Starship’in hızlı yeniden kullanımı önündeki riskleri ortaya koydu.
İnceleme ve tamir süreçlerinin haftalar ya da aylar sürmesi, SpaceX'in roketi günler içinde yeniden fırlatma hedefini zorlaştırıyor. "Tam yeniden kullanım" üst aşama ile alt taşıyıcının birlikte tekrar kullanılmasını ifade ederken, "hızlı yeniden kullanım" ise uzun bakımlar gerektirmeden roketin kısa sürede tekrar fırlatılmasını tanımlıyor.

SpaceX kurucusu Elon Musk da ısı kalkanı probleminin şirket önündeki en zorlu engel olduğunu saklamıyor. Şubat ayında katıldığı bir podcast yayınında konuyu değerlendiren Musk, yeniden kullanılabilir ısı kalkanını Starship projesindeki "en büyük sorun" olarak nitelendirmişti.
Musk "Roketi indirip, yakıt doldurup tekrar uçurmak istiyorsanız, 40 bin karoyu tek tek inceleyeceğiniz zahmetli bir süreçle bunu başaramazsınız" ifadelerini kullanmıştı. Şirket, sorunu aşmak adına karo malzemeleri için yeni formüller geliştirmeye, biçimleri standartlaştırmaya ve test uçuşlarında farklı teknikleri denemeye devam ediyor.