SpaceX’in xAI’yi satın almasıyla Elon Musk, yapay zekâ ve uzay teknolojilerini aynı potada buluşturuyor. Piyasalar, bu dev birleşmenin 1 trilyon doları aşan bir değerleme ve tarihin en büyük halka arzlarından biriyle sonuçlanabileceğini konuşuyor.
Elon Musk, uzun süredir işaretlerini verdiği büyük hamlelerinden birini daha hayata geçirdi. Uzaydaki veri merkezleriyle desteklenen gelişmiş yapay zekâ vizyonunu bir adım ileri taşıyan Musk, SpaceX’in xAI’yi satın aldığını duyurdu. İşleme atfedilen yaklaşık 250 milyar dolarlık değer, xAI’nin kısa süre önce tamamladığı 20 milyar dolarlık finansman turu sonrası ortaya çıkan 230 milyar dolarlık değerlemeyle büyük ölçüde örtüşüyor.
Musk anlaşmanın detaylarını paylaşmaktan kaçınsa da, son finansman turları tabloyu netleştiriyor. Yakın dönemdeki ikincil satışlarda SpaceX’in yaklaşık 800 milyar dolar seviyesinde fiyatlandığı biliniyor. xAI’nin ise yeni sermaye artışlarıyla 200 milyar dolar bandına yerleştiği konuşuluyor. Bu da iki şirketin birleşik değerinin 1 trilyon doların biraz üzerine çıktığına işaret ediyor. Açıkçası rakamlar, teknoloji dünyasında pek sık rastlanır cinsten değil.
Satın almanın hemen ardından gözler, SpaceX’in halka arz planlarına çevrildi. Musk’ın hedefi, Starlink’in ana şirketini Haziran ayında borsaya taşımak. Kulislere göre işlem büyüklüğü 50 milyar dolara kadar ulaşabilir. Böyle bir senaryo, bu halka arzı tüm zamanların en büyüklerinden biri yapabilir. Ancak birleşmenin teknik ve hukuki etkileri nedeniyle, düzenleyici ve finansal kurgunun titizlikle yönetilmesi gerektiği de vurgulanıyor.
Musk, bu adımı “evreni anlamak ve bilincin ışığını yıldızlara yaymak” şeklinde tanımladığı geniş vizyonunun parçası olarak görüyor. xAI; OpenAI ve Meta gibi rakipleriyle birlikte, yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken pahalı veri merkezleri ve çip altyapısına büyük yatırımlar yapıyor. Musk’a göre ise işin geleceği, yani asıl kırılma noktası, yörünge veri merkezleri.
Musk’ın savı net: Kısa vadede bile küresel elektrik talebini yalnızca yeryüzündeki çözümlerle karşılamak zor. Uzun vadede ise uzay tabanlı yapay zekâ, ölçeklenebilirlik açısından tek gerçekçi seçenek olarak öne çıkıyor. Planlanan halka arzdan elde edilecek kaynakların, xAI’nin modellerine güç verecek yüksek kapasiteli uyduların fırlatılmasına ve yörüngede bilgi işlem altyapısının yaygınlaştırılmasına yönlendirilmesi bekleniyor.
Her iki şirkete de yatırım yapmış bir fon yöneticisi, içinde bulunduğumuz dönemi “yapay zekâ maksimalizmi” olarak tanımlıyor ve bu entegrasyonun trilyonlarca dolar değer yapabileceğini savunuyor. Sürece yakın üç kaynağa göre, SpaceX CFO’su Bret Johnsen, yatırımcılarla yaptığı son toplantıda satın almanın şartlarını ve entegrasyon takvimini masaya yatırdı.
Öte yandan Avrupa’da Starlink’in spektrum ve uydu frekanslarına erişimi zaten tartışma konusuyken, bu birleşme küresel ölçekte yeni incelemeleri de beraberinde getirebilir. Rekabet hukuku, spektrum tahsisi ve ulusal güvenlik başlıkları, çok paydaşlı yapı nedeniyle daha da hassas hale geliyor.
Bu satın alma, Musk’ın farklı iş kollarını tek bir çatı altında toplama stratejisinin devamı niteliğinde. Geçtiğimiz Mart ayında xAI ile sosyal medya platformu X birleşmiş, bu işlemle grubun toplam değeri 113 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. O süreçte xAI 80 milyar dolar, X ise 33 milyar dolar seviyesinde konumlanmıştı. Entegrasyon sayesinde xAI modelleri, X’in veri akışlarıyla beslenmiş; Grok sohbet robotu da platformun sosyal akışına entegre edilmişti. Hatırlanacağı üzere Musk, Twitter’ı Ekim 2022’de 44 milyar dolara satın almıştı.
SpaceX ve xAI’nin aynı çatı altında buluşması, yapay zekâ için gereken hesaplama gücünün, uzay tabanlı iletişim ve veri altyapısıyla birlikte ölçeklenmesini hedefliyor. Bu sayede maliyetlerin düşmesi, gecikmenin azalması ve savunma, telekom, otonom sistemler ile bulut bilişimde yeni ürün hatlarının önünün açılması mümkün olabilir. Starlink’in kapsama ve kapasite mimarisindeki olası değişimler ise rekabette ciddi bir avantaj yapabilir.
Google Play
App Store