Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Geleceğin meslekleri, yapay zeka ve dijital dönüşümün etkisiyle yeniden şekilleniyor. İş dünyasında rekabetin kuralları değişirken, çalışanlardan beklenen yetkinlikler de her geçen gün artıyor.
Kariyer Koçu Sevgi Sönger, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e yaptığı özel açıklamalarda, hem yok olacak meslekleri hem de yükselişe geçecek sektörleri kapsamlı şekilde değerlendirdi. Sönger, özellikle teknoloji, sürdürülebilirlik ve insan odaklı alanların gelecekte belirleyici olacağını vurguladı.
Sönger’e göre, iş dünyasında artık tek bir alanda uzmanlaşmak yeterli değil. Çok yönlü ve çözüm odaklı becerilere sahip çalışanlar öne çıkacak. Bu dönüşümün temelinde ise yapay zekanın iş süreçlerine hız kazandırması yatıyor.

Yapay zekanın iş yapış biçimlerini kökten değiştirdiğini vurgulayan Sönger, şirketlerin çalışanlardan beklentilerinin arttığını belirterek, ''Yapay zekanın hayatımızın her anına dahil olduğu bir dönemdeyiz. IA öncesinde haftalar süren işler günler, günler süren işler saatler içinde tamamlanabiliyor. Bu durum şirketlerin çalışanlardan beklentilerini de arttırıyor ve Multitask yani çoklu görevlerin eş zamanlı olarak yürütülmesi bekleniyor artık. Dolayısıyla geleceğin meslekleri de bu multitask çoklu görevleri kapsayan meslekler olarak öne çıkacaktır. Hali hazırda yürütülen pek çok meslek de çağa ayak uydurup şekil değiştirmek zorunda kalacaktır. IA'ın önümüzdeki 3-5 yıl içinde pek çok sektörde aktif rol alacağı düşünülürse özellikle emek yoğun mesleklerin öne çıkması beklenmektedir. Sektörel olarak baktığımızda ise; Yazılım ve Teknoloji alanında AI'ı yazanlar ve yön verenler yükselirken açılan yolda ilerleyen meslekler yok olmaya mahkum görünüyor.'' dedi.

Çağın sorunlarına çözüm üreten alanların ön plana çıkacağını belirten Sönger, ''Bunun yanı sıra çağımızın en büyük sorunlarına çözüm üreten sektörler ise giderek yükselecektir. Bu sorunlardan bazıları; gıda ihtiyacının artması, nüfusun yaşlanması, teknoloji atıklarının artması, veri güvenliği, iklimsel sorunlar vb. Dolayısıyla bu sorunlara çözüm üretebilen sektörlerin yükselişe geçmesi kaçınılmaz görünüyor. Emek yoğun meslekler de aynı şekilde giderek önem kazanacaktır. Günümüzde bile gelişmiş ülkelerde tesisatçı, parkeci, çatı onarım ustası gibi emek yoğun zanaat işleri değerli işlerdir.'' ifadelerini kullandı.

Bazı mesleklerin dönüşüm kaçınılmazlığına dikkat çeken Sönger, ''Masa başında ve bilgisayarda yapılması beklenen pek çok meslek (bankacılık, müşteri temsilciliği, grafik tasarım uzmanlığı vb.) ya yok olacak ya da şekil değiştirecektir. Buna ek olarak günümüzde bilgiye ulaşmak oldukça kolay hale geldi. Salt bilgi aktaran mesleklerden diyetisyenlik, yabancı dil eğitmenliği vb. meslekler de bu kapsama girmektedir.'' şeklinde konuştu.

Teknoloji ve sürdürülebilirlik ekseninde yeni bir iş dünyası oluştuğunu belirten Sönger, ''Teknoloji yoğun mesleklerde bu teknolojileri tasarlayan, yön veren, denetleyen ya da zararlarını minimize etmeye çalışan (yeşil meslekler) mesleklerin dışında yer alan mesleklerin orta ve uzun vadede sürdürülebilir olduğunu düşünmüyorum.'' dedi.

''TEKNOLOJİNİN KÖTÜ AMAÇLA KULLANIMINI DENETLEYECEK MESLEKLER ORTAYA ÇIKACAK''
Yeni nesil mesleklerin ortaya çıkışına değinen Sönger, ''Teknolojinin gelişmesi ile birlikte özellikle teknolojinin kötü amaçla kullanımını denetleyecek meslekler ortaya çıkmaya başlayacaktır. Ek olarak artık görsel içeriklerin gerçekliğinin belirlenmesi ciddi bir sorun haline gelmektedir. Teknolojik ayıklama gibi ortaya çıkacak gereksinimlere göre yeni meslekleri ortaya çıkacaktır.'' sözlerini kullandı.

İnsan odaklı ve sosyal ilişkilerin geliştirmesine olanak veren mesleklerin önem kazanacağını belirten Sönger, ''İnsanların, özellikle çocuk ve gençlerin sosyal medya dışında sosyalleşmelerinde yani reel ilişkiler kurmasında sorun yaşamaları nedeni ile bazı güvenli sosyal ilişkilerin geliştirilmesine imkan veren işler ortaya çıkacaktır. Nitekim aile ya da eş kiralama gibi mesleklere Japonya gibi ülkelerde rastlanmaya başlanmıştır. İnsan odaklı işlerde sağlık ve biyoteknoloji alanlarında yeni mesleklerin ortaya çıkması beklenmektedir.'' dedi.

Çevre ve sürdürülebilirlik alanındaki dönüşüme dikkat çeken Sönger, ''Sürdürülebilirlik, gıda, yeşil enerji ya da yeni enerji sistemleri alanlarında yeni mesleklerin ortaya çıkması beklenmektedir. Bazı meslekler ise şekil değiştirmektedir. Örneğin; İş gücünün global hareketi ile birlikte kültürler arası uyum da önem kazanmaktadır. Global şirketlerde İnsan Kaynakları departmanının adı kültür ve insan olarak değişmektedir. Ek olarak uzaktan çalışma sistemleri yaygınlaştıkça uzaktan çalışma kültür elçisi gibi ek görevler eklenmiştir. Yani meslek aynı ama beklenen görevler şekil değiştirmektedir. Diğer bir örnek: Psikoloji alt dalları arasında dijital rehabilitasyon uzmanlığı alt dal olarak ortaya çıkmaktadır.'' şeklinde konuştu.

Geleceğin çalışan profilini de çizen Sönger, ''AI'ın hayatımıza aktif şekilde dahil olması ile birlikte iş yapış süreleri oldukça azaldı. Dolayısıyla ortaya çıkan zaman ile birlikte çoklu görevleri yerine getiren çalışanlar daha kıymetli olacaktır. Hem teknik becerileri üst seviyede olan hem de sosyal becerileri yüksek olan çalışanlar daha tercih edilmektedir.'' dedi.
Sönger’e göre öne çıkan yetkinlikler arasında bilişsel esneklik, analitik düşünme, dijital çeviklik, iletişim becerileri ve takım çalışması yer alıyor.

Kariyer planlamasında bireyin kendini tanımasının kritik olduğunu vurgulayan Sönger, ''İlk adım kendini tanıma yani temel değerlerim nelerdir? İlgi alanlarım ve güçlü yönlerim nelerdir? İş ortamından beklentilerim nelerdir? Ne yaparken zamanın geçtiğini fark etmiyorum? Bir ortama girince ilk neye dikkat ederim? Örnek aldığım kişiler kimler ve neden? gibi sorularının cevabı üzerine çalışmalıyız. Sonrasında ise bu çerçevede bir kariyer hedefi belirlenmelidir. Varacağınız yer belli değil ise rüzgarın nereden estiğinin ne önemi var? Sonraki adım ise; beklentilerimizi karşılayan imkanlara ulaşmak için hangi yönlerimizi geliştirmeliyiz? ve iş yaşamına adaptasyon için hangi alanlarda çalışmalıyız? Bunlar ilk aşama. Öte yandan motivasyon çabanın lokomotifidir. Bizi neyin motive ettiği ve bu motivasyon ile ortaya koyabileceğimiz çaba varacağımız yeri belirler.'' ifadelerini kullandı.

Kısa sürede fark yaratmak isteyenler için kritik önerilerde bulunan Sönger, ''Kendini iyi tanı. Nerede olmak isteğini belirle. Oraya ulaşmış insanları gözle öğren geliş iletişim kur.'' dedi.

Sönger, kariyer yolculuğunda bireysel tercihlerin belirleyici olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
''Çevrenizdeki 5 kişinin ortalamasısınız. Çevrenizi ona göre seçin. Sizi eleştiren ya da yargılan insanların ne başardıklarına bakın. Eğer hiçbir şey başarmamışlarsa dikkate almayın. Başarmış olanlar zaten eleştirmez destekler. Yarın nerede olacağın bugün neyi tercih ettiğine bağlı. Kantinde oturmayı mı tercih ediyorsun? yoksa kariyer günlerine katılıp profesyonelleri dinleyip onlarla iletişim kurmayı mı? Geleceğini tercihlerin belirleyecek kolayına geleni değil zor olsa da fayda sağlayacak olanı tercih et.''