Havalimanlarında yeni dönem: Uçaklar piste artık böyle gidecek

Amsterdam Schiphol Havalimanı'nda test edilmeye başlanan pilot kontrollü TaxiBot aracı, uçakların ana motorlarını çalıştırmadan taksi yapmasını sağlayarak yakıt tüketimini ve zararlı gaz salınımını büyük oranda düşürmeyi hedefliyor.

Haberi Paylaş

+Aa-

Havalimanlarında yeni dönem: Uçaklar piste artık böyle gidecek

KAYNAK:

Murat Makas

GİRİŞ:

08.06.2026

13:46

GÜNCELLEME:

08.06.2026

13:46

Uçakların yerdeki hareketleri sırasında oluşan yüksek maliyetleri ve karbon salınımını en aza indirmek amacıyla geliştirilen yarı robotik çekici TaxiBot, Amsterdam Schiphol Havalimanı'nda pilot program kapsamında test edilmeye başlandı.

HABERİN ÖZETİ

Havalimanlarında yeni dönem: Uçaklar piste artık böyle gidecek

TaxiBot, uçakların yerdeki hareketleri sırasında ana motorlar yerine elektrikli çekici kullanılarak yakıt verimliliğini artırmayı ve emisyonları azaltmayı hedefliyor.

Bu sistem, uçak gövdesinde veya aviyonik sistemlerde herhangi bir yapısal değişiklik gerektirmiyor; pilot, kokpitteki kumandalarla çekiciyi yönlendiriyor.

Geliştiricilere göre, taksi kaynaklı emisyonlar yüzde 80'e kadar azaltılabiliyor.

Pilot program, EasyJet'e ait Airbus A320neo uçakları ile Schiphol Havalimanı'nda EasyJet, Airbus ve Menzies Aviation ortaklığıyla test ediliyor.

ANA MOTORLAR YERİNE ELEKTRİKLİ ÇEKİCİ DEVREDE

New Atlas'ın haberine göre, yolcular uçakların kapıları kapandığında genellikle bir motor sesi duysalar da duyulan ses aslında kuyruk konisinde bulunan Yardımcı Güç Ünitesi'ne (APU) ait. Bu küçük türbin, uçağın sistemlerine elektrik enerjisi ve ana motorlara basınçlı hava sağlıyor. Standart prosedürde uçak bir çekici yardımıyla kapıdan geri itilirken ana motorlar kapalı tutuluyor.

Geleneksel yöntemde uçak geri itildikten sonra pilot motorları çalıştırıp rölantiye alıyor ve piste kadar uçağın kendi gücüyle ilerlemesini sağlıyor. Sadece apronda yavaşça ilerlemek için jet motorlarının kullanılması yakıt ekonomisi açısından son derece verimsiz bir tablo ortaya çıkarırken, aynı zamanda ciddi miktarda emisyona yol açıyor.

Geçmişte problemi çözmek için tramvaylara benzeyen, oldukça pahalı ve özel yer sistemleri geliştirilmiş olsa da amaca ulaşmakta yetersiz kalınmıştı.

UÇAĞA HİÇBİR MODİFİKASYON GEREKMİYOR

Smart Airport Systems (SAS), TLD ve Israel Aerospace Industries (IAI) iş birliğiyle üretilen TaxiBot, "motorlar kapalı" taksi işlemi için tasarlanan pilot kontrollü yarı robotik bir çekici aracı olarak karşımıza çıkıyor. Görünüşte sıradan bir çekiciyi andıran araç, burun iniş takımına özel bir kenetleme platformu ile bağlanıyor.

Pilot, kokpitteki mevcut yönlendirme kumandalarını ve pedalları kullanarak tamamen elektrikle çalışan çekiciyi piste kadar yönlendirebiliyor. Bu sistem, uçak gövdesinde veya aviyonik sistemlerde herhangi bir yapısal değişiklik gerektirmiyor.

EMİSYONLARDA YÜZDE 80'E VARAN DÜŞÜŞ BEKLENİYOR

Mevcut pilot program şu anda EasyJet, Airbus ve Menzies Aviation ortaklığıyla, EasyJet'e ait Airbus A320neo uçaklarından oluşan özel bir filo kullanılarak Schiphol Havalimanı'nda test ediliyor. Royal Schiphol Group verilerine göre her yıl yaklaşık 68.770.805 yolcuyu ağırlayan havalimanı, yolcu trafiği bakımından Avrupa'da dördüncü, dünya genelinde ise 17. sırada yer alıyor.

Geliştiricilerin aktardığı bilgilere göre, ana motorların sadece aktif pist sınırına gelindiğinde çalıştırılmasını sağlayan teknoloji sayesinde taksi kaynaklı emisyonlar yüzde 80'e kadar azaltılabiliyor. Doğru pozisyona gelindiğinde TaxiBot uçaktan ayrılıyor ve uçuş standart bir şekilde devam ediyor.