Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD’nin en büyük dijital yayın platformlarından Netflix, bu kez içerikleriyle değil, kullanıcı verileriyle ilgili ciddi suçlamalarla gündemde.
Texas Başsavcılığı tarafından açılan davada, şirketin kullanıcıları açık rızaları olmadan takip ettiği ve elde ettiği verileri ticari amaçlarla kullandığı iddia ediliyor. Üstelik savcılığa göre bu süreçte çocuklara ait veriler de sistemli şekilde toplandı.
Dava dosyasına göre Netflix, kullanıcıların platform üzerindeki davranışlarını son derece ayrıntılı biçimde kaydediyor. Hangi içeriğe tıklandığı, bir fragmanın üzerinde ne kadar süre durulduğu, hangi dizinin yarıda bırakıldığı ve platformda geçirilen zaman gibi pek çok detay bu veriler arasında yer alıyor.
Texas Başsavcısı Ken Paxton, şirketin milyarlarca veri noktasını analiz ederek kullanıcıları ekranda daha uzun süre tutmaya çalıştığını savunuyor. Amaç ise oldukça net: Daha fazla izlenme süresi ve daha yüksek gelir.
Savcılık, Netflix’in kurucu ortağı ve eski CEO’su Reed Hastings’in 2019 ve 2020 yıllarında yaptığı açıklamaları da dosyaya ekledi. Hastings o dönemde, Netflix’in kullanıcı verilerini satmadığını ve reklam odaklı teknoloji şirketlerinden farklı bir yaklaşım benimsediğini söylemişti. Ancak Texas yönetimine göre perde arkasında çok daha kapsamlı bir veri toplama sistemi çalışıyordu.
Aslında kullanıcı davranışlarının analiz edilmesi dijital platformlar için yeni bir durum değil. Ancak davanın dikkat çeken yönü, Netflix’in 2022’den itibaren bu verileri ticari veri brokerlarıyla paylaşmaya başladığı iddiası.
Savcılığa göre bu veriler, hedefli reklam ve pazarlama faaliyetlerinde kullanıldı ve milyarlarca dolarlık gelir yapılmasına katkı sağladı.
Dava dosyasında yalnızca veri toplama değil, platformun tasarımı da hedef alınıyor. Otomatik oynatma özelliği, kişiselleştirilmiş öneri algoritmaları ve sürekli veri toplayan sistemler, kullanıcıların özellikle de çocukların ekran başında daha fazla zaman geçirmesi için tasarlanmış mekanizmalar olarak gösteriliyor.
Texas yönetimi, çocuk profillerinde otomatik oynatmanın varsayılan olarak kapatılmasını da talep ediyor.
Başsavcılık, Netflix’in Texaslı kullanıcılardan topladığı verileri silmesini, hedefli reklam amaçlı veri işlemeyi durdurmasını, çocuk profillerinde otomatik oynatmayı varsayılan olarak kapatmasını istiyor.
Savcılığa göre şirket, eyaletin tüketiciyi koruma yasalarını ihlal etti ve “yanıltıcı ve aldatıcı ticari uygulamalar” yürüttü.
Netflix ise iddiaları kabul etmiyor. Şirketin Reuters’a yapılan açıklamasında, davanın “yanlış ve çarpıtılmış bilgiler” üzerine kurulduğu belirtildi. Netflix, kullanıcı gizliliğini ciddiye aldığını ve faaliyet gösterdiği tüm bölgelerde veri koruma kurallarına uyduğunu savundu.
Bu dava, teknoloji şirketlerinin kullanıcı davranışlarını etkileyen tasarım tercihleri nedeniyle daha sık yargı önüne çıktığı bir dönemde geldi.
Özellikle sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve öneri algoritmaları uzun süredir eleştiriliyor. Bu özelliklerin, kullanıcıları farkında olmadan platformlarda daha fazla vakit geçirmeye yönlendirdiği belirtiliyor.