Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, yapay zekâ alanında dünyanın dikkatini çekecek yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Donald Trump’a benzetilen popülist lider, yapay zekâ tarafından yönetilen ve insan müdahalesi olmadan faaliyet gösterebilen şirketlerin önünü açacak bir yasal düzenleme için düğmeye bastı.
Seçim sürecinde Elon Musk’ın desteğini aldığı sık sık gündeme gelen Milei, şimdi de Arjantin’i küresel yapay zekâ yatırımlarının merkezi hâline getirmeyi hedefliyor. Financial Times'ta yayımlanan yazısında bu hedefini açıkça dile getiren Milei, yapay zekânın önündeki en büyük engellerden birinin devlet düzenlemeleri olduğunu savundu. Ona göre Arjantin, sektöre mümkün olduğunca az müdahale eden bir model benimsemeli.
Tartışmaların odağındaki asıl konu ise Milei’nin gündeme taşıdığı “insansız şirket” fikri oldu.
Arjantin hükümetinin geçtiğimiz hafta Kongre’ye sunduğu yasa tasarısı, yapay zekâya özel yeni bir hukuki çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Tasarıya göre yapay zekâ sistemleri veya AI ajanları tarafından yönetilen yeni bir şirket kategorisi oluşturulabilecek.
Daha da dikkat çekici olan ise bu şirketlerde insan hissedarların bulunmasının dahi zorunlu olmayabileceği yönündeki değerlendirmeler. Milei, yapay zekânın ekonomik faaliyetlerde daha özgür hareket edebilmesi gerektiğini savunurken, yeni modelin teknoloji şirketleri için önemli fırsatlar yaratacağını düşünüyor.
Ancak öneri beraberinde ciddi soru işaretleri de getiriyor. Bugünkü hukuk sistemlerinde şirketler tüzel kişilik olarak kabul edilse de karar alma süreçlerinin merkezinde insanlar bulunuyor. Yönetim kurulları, CEO’lar ve hissedarlar alınan kararların sorumluluğunu üstleniyor.
Yapay zekâ tarafından yönetilen şirketlerde ise bu mekanizmanın nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor. Bir yapay zekâ sistemi yasa dışı bir işlem gerçekleştirirse, finansal manipülasyona karışırsa ya da zarar verici kararlar alırsa sorumluluğun kime ait olacağı henüz net değil.
Uzmanların en çok dikkat çektiği noktalardan biri de tam olarak bu. Çünkü hukuki hesap verebilirlik olmadan faaliyet gösteren şirketlerin ortaya çıkması, mevcut düzenin temel taşlarından bazılarını sarsabilir.
Milei yönetiminin bu adımı atmasının temel nedenlerinden biri ise küresel teknoloji şirketlerini Arjantin’e çekmek. Devlet Başkanı, özellikle yapay zekâ alanında faaliyet gösteren şirketlere mümkün olan en cazip hukuki ve ekonomik ortamı sunmak istediklerini açıkça ifade ediyor. Bu yaklaşım, Arjantin’in küresel yapay zekâ yatırımlarından daha büyük pay alabilmek için vergi ve regülasyon alanında agresif bir rekabete hazırlandığı şeklinde yorumlanıyor.
Yapay zekânın iş gücü, ekonomi ve toplumsal yapı üzerindeki etkilerine yönelik endişelerin arttığı bir dönemde, Arjantin’in daha gevşek bir denetim modeli benimsemek istemesi tartışmaları da beraberinde getirdi. Eleştirmenler, Milei’nin teknoloji şirketlerine geniş hareket alanı tanıyarak büyük teknoloji patronlarının çıkarlarına hizmet ettiğini öne sürüyor. Özellikle sosyal medya ve yapay zekâ platformlarının kamuoyu üzerindeki etkisinin giderek arttığı bir dönemde, bu şirketlere daha fazla serbestlik tanınmasının uzun vadeli sonuçları konusunda uyarılar yapılıyor.