Uydu interneti alanında rekabet giderek sertleşiyor. Özellikle lazer tabanlı optik iletişim teknolojileri, son yıllarda hem Batı dünyasının hem de Çin’in yoğun şekilde yatırım yaptığı alanlardan biri.
Radyo frekansları yerine dar bir ışınla veri gönderen bu sistemler, teoride çok daha yüksek bant genişliği sunabiliyor. Ancak işin teknik tarafı sandığınız kadar kolay değil. Atmosferdeki dalgalanmalar, platform titreşimleri ve saatte binlerce kilometre hızla hareket eden hedeflere kilitlenme zorunluluğu… Hepsi ciddi mühendislik sorunları oluşturuyor.
Buna rağmen gelen son gelişmeler, bu zorlukların aşılmaya başlandığını gösteriyor.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Airbus tarafından geliştirilen bir lazer terminalinin Dünya’dan yaklaşık 36 bin kilometre yüksekteki Alphasat TDP 1 uydusuna başarıyla kilitlendiğini açıkladı.
Jeostatik yörüngede bulunan uyduyla kurulan bağlantı birkaç dakika boyunca kesintisiz sürdü. Bu süre içinde 2.6 gigabit/saniye hızında veri aktarımı sağlandı ve dikkat çekici bir şekilde tek bir veri paketi bile kaybolmadı.
ESA’ya göre bu hız, yüksek çözünürlüklü bir uzun metrajlı filmi dakikalar yerine saniyeler içinde aktarabilecek kapasite anlamına geliyor.
Lazer iletişimin en kritik noktası ise hedefi milimetrik hassasiyetle bulabilmek. Radyo dalgalarının aksine lazerler geniş bir alanı kapsamaz; çok dar bir ışınla çalışır. Bu nedenle atmosferdeki küçük dalgalanmalar bile bağlantıyı etkileyebilir.
Airbus yetkilileri, bu mesafede hareketli platformlar arasında bağlantı kurmanın sürekli yönlendirme ve düzeltme gerektirdiğini özellikle vurguluyor.
Test kapsamında uçak ile jeostatik uydu arasında kurulan bağlantı, hareket hâlindeki platformlar için önemli bir gelişme olarak görülüyor.
Bu teknoloji yaygınlaşırsa, uzun menzilli uçuşlar, okyanus ortasındaki araştırma gemileri ya da ıssız çöllerden geçen araçlar için yüksek hızlı internet artık çok daha gerçekçi olacak. Yani bugün “dijital ölü bölge” dediğimiz yerler giderek azalabilir.
Avrupa’daki bu gelişmenin ardından Çin’den de dikkat çeken bir açıklama geldi.
Çin Optoelektronik Enstitüsü, yaklaşık 40.000 kilometre mesafede 1 Gbps hızında lazer bağlantı kurduklarını duyurdu. Hız Avrupa’nın gerisinde kalsa da mesafe daha uzun ve bağlantı üç saat boyunca sürdürüldü.
Çinli ekip, 1.8 metrelik bir yer istasyonu ve yüksek mertebeli uyarlamalı optik sistem kullanarak atmosferik türbülansın yol açtığı sinyal bozulmalarını gerçek zamanlı olarak düzeltti. Uydu ile yer istasyonu arasındaki kilitlenme ise sadece dört saniye sürdü.
Yüksek yörüngelerde mesafe rekorları konuşulurken, alçak Dünya yörüngesinde (LEO) hız rekabeti daha da büyüyor.
Çin, Ocak ayında LEO’da 120 Gbps lazer bağlantı hızına ulaştığını açıklayarak önceki rekorunu ikiye katladı.
Öte yandan SpaceX, üçüncü nesil Starlink uydularını devreye almaya hazırlanıyor. Bu yeni nesil sistemlerin terabit/saniye seviyesinde indirme kapasitesi ve 200 Gbps’nin üzerinde yükleme hızı sunabileceği konuşuluyor.
Google Play
App Store
