Çocuğumun sanal kumar oynadığını nasıl anlarım? Uzman Psikolog Tuğana Akyürek madde madde açıkladı: İşte sanal kumar bağımlılığı belirtileri

Sanal kumar bağımlılığı, diğer bağımlılıklar gibi hayatı tehdit ediyor. Üstelik bu illete bulaşmak için özel bir yere gitmeye gerek yok. İnsan telefon ve internetin olduğu her yerden sanal kumar oynayabiliyor. Kontrolsüz bir şekilde devam ettikçe de bu bir bağımlılığa dönüşüp kişiyi deyim yerindeyse pençeleri arasına alabiliyor. Tgrthaber.com editörü Şenay Yurtalan’a önemli açıklamalarda bulunan Uzman Psikolog Tuğana Akyürek sanal kumar bağımlılığı ile ilgili ailelerin dikkat etmesi gerekenleri tek tek sıraladı. Herkesin gördüğü ama gözden kaçan ince nüansları gözler önüne serdi. İşte ayrıntılar…

Özetle

HABERİN ÖZETİ

Çocuğumun sanal kumar oynadığını nasıl anlarım? Uzman Psikolog Tuğana Akyürek madde madde açıkladı: İşte sanal kumar bağımlılığı belirtileri

Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, sanal kumar bağımlılığının sinsi ilerlediğini ve ailelerin dikkat etmesi gereken belirtileri sıralayarak, müdahale edilmezse finansal, psikolojik ve ilişkisel çöküşlere yol açabileceğini belirtiyor.

Sanal kumar bağımlılığının fark edilmesi zor çünkü görünür bir ortamı yok ve evde, telefonda normal bir aktivite gibi durabiliyor.

Bağımlılığın belirtileri arasında telefonla yalnız kalma ihtiyacının artması, gece telefonla uğraşma sıklığının artması, birisi yaklaştığında paniklemek, sürekli para ihtiyacı olması, ruh halinde değişimler, sosyal hayattan kopma ve dikkat dağınıklığı yer alıyor.

Müdahale edilmediğinde finansal çöküş, borçlar, yasa dışı yollara başvurma, psikolojik çöküş (anksiyete, depresyon, suçluluk, değersizlik, umutsuzluk), ilişkilerde dengesizlik ve intihar düşünceleri görülebiliyor.

Bağımlılık fark edildiğinde suçlayıcı veya yargılayıcı olmak yerine destekleyici bir tutum sergilenmeli, hayal kırıklığı yönetilmeli ve kişi gerçekle nazikçe yüzleştirilmeli.

Bağımlılıkla mücadelede erişim kolaylığını azaltmak (uygulama silmek gibi), finansal kontrol getirmek (harcama limiti koymak), yalnız kalma süresini azaltmak, rutin oluşturmak (spor, kurs vb.) ve en önemlisi uzman desteği almak (psikolog, psikiyatrist) tavsiye ediliyor.

Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

ÖZETİ PAYLAŞ

Özeti Paylaş

Sanal Kumar, online bahis, slotlar çok sinsi bir şekilde ilerlediğini belirten Uzman Psikolog/ TV Programcısı ve Yorumcusu Tuğana Akyürek “Çünkü görünür bir ortam yok aslında. Yani evde, telefonda, normal bir şey yapılabiliyormuş gibi de durduğu için fark edilmesi zor oluyor diğer bağımlılıklara göre. Ama bu kişileri anlamak tabii ki mümkün. Evet, zor ama yine anlamak mümkün.” İfadelerini kullandı. Akyürek, sanal kumar bağımlılığı belirtilerini ise şu şekilde sıraladı.

TELEFONLA YALNIZ KALMA İHTİYACI ARTIYORSA

Telefonla yalnız kalma ihtiyacı artıyorsa eğer kişinin örneğin normal bir telefon üzerinde normal bir işlem yapıyorsa aslında bunu topluluk içerisinde bir yerde otururken de yapabilir ama bazen bazı oyunlar hem sesli olabiliyor hem yüz ve mimikleriyle bunu belli eder diye eğer yalnız kalmak istiyorsa burada aslında bir işaret arayabiliriz.

GECE TELEFONLA UĞRAŞMA SIKLIĞI ARTTIYSA

Genelde bu tarz oyunlar gece geç saatlerde daha aktif oynanıyor. Eğer kullanım dışında yani gün içinde daha sık kullanıyorsa akşam telefonla uğraşmayan bir bireyse ama kumar bağımlılığı dolayısıyla da gece telefonla uğraşma sıklığı arttıysa burada yine bir işaret gözlemlenebilir.

BİRİ YAKLAŞTIĞINDA PANİK OLUYORSA

Eğer yanına birisi yaklaşıyorsa örneğin eşi veya anne, babası, partneri, kimse artık ona doğru yaklaştığında eğer panikle telefonu kapatıp, bildirimleri gizliyorsa ekranı hızlı kapatma davranışı varsa kumar gibi bilinmesini istemediği işlerle meşgul olabilir.

SÜREKLİ PARA İHTİYACI VARSA

Sürekli bir para ihtiyacı varsa yani normalde harcadığı tutardan daha fazlasını istiyorsa ebeveyninden yine buraya bir soru işareti çekmek gerekebilir.

Tabii ki çocukların dönemsel kitap ihtiyaçları belirli gerekli bazı ihtiyaçları olabiliyor ama burada bahsettiğimiz çizgiyi zaten ebeveyn mutlaka ayırt edecektir. Eğer sıklaşıyorsa tutarlar çok yükseliyorsa yine burada bir soru işaret çekilebilir. Daha doğrusu harcama açıklanamıyorsa eğer gözlemlenebilir.

RUH HALİNDE DEĞİŞİMLER VARSA

Ruh halinde değişimler de aslında çok belli eder kendisini. Yani dalgalanmalar mevcutsa eğer örneğin kazandığında aşırı keyiflidir. Ama kaybettiğinde de çok gergindir. Sinirli ebeveyni tersleyen eşiyle problem yaşayan çocuk varsa çocuğu tersleyen bir figür varsa aslında burada da bu ruh hali dalgalanmasından da aslında anlayabiliriz.

SOSYAL HAYATTAN KOPTUYSA

Kişiler bu oyunlar dolayısıyla sosyal hayatlarından çok fazla kopuyorlar. Yani iş yerinden, okulu varsa okuldan kendi sosyal hayatından fazlaca kopabiliyorlar. Her zaman buluştuğu arkadaşlarıyla buluşmaktan geri çekiliyorlar. Sık yaptığı aktiviteler, rutinler varsa bunları yerine getiremeyebiliyorlar. Sorumluluklarından kaçabiliyorlar.

DİKKAT DAĞINIKLIĞI VARSA

Dikkat dağınıklığı da yine bu noktada büyük bir ipucu. Kişi odaklanmakta zorlanıyorsa, uykuya dalmakta güçlük çekiyorsa bunlar da yine bize bu sanal bahis gibi işte belirli kumar sitelerinde aktif vakit geçirildiğinin habercisi aslında.

MÜDAHALE EDİLMEZSE DE NE OLUR?

Öncelikle bir finansal çöküş söz konusu. En üzücüsü borçlar büyüdüğü için kredi kartları bu zamanlarda çok fazla patlatılıyor. Çevreden borç alınabiliyor. Ya da yasa dışı şekilde yollara başvurulabiliyor. Haliyle kriminal bir tarafı da var bu işin. Evet kumar oynamak bir bağımlılık, bir suç ama bu noktada bu belirli meblağlar yükseldikçe bireyler farklı şeylere de başvurabiliyorlar.

Psikolojik bir çöküş yaşanıyor. Bu bir bağımlılık olduğu için vücut onu yapmadığında yani madde gibi aslında. Ona da çok benzer. Nasıl madde kullanamayan birey de ilk etapta zorlanıp çöküş yaşıyorsa aynı şey kumar, alışveriş ve diğer bağımlılıklar için de bahsedilebilir. Yoğun anksiyete ve depresyon oluşuyor. Sonrasında yavaş yavaş bu his yerine suçluluk ve utancı bırakıyor. En sonda umutsuzluk ve değersizlik hissiyle aslında bu şekilde bir birbirine bırakma söz konusu.

İlişkilerdeki dengeler bozuluyor. Partnerler arasında denge bozuluyor. Çünkü işin içine yalan girmiş oluyor. Ciddi çatışmalar yaşanabiliyor. Partnerler, eşler; ebeveynle çocuk arasında tabii oynayan grup kimse etrafıyla sosyal ortamlardan aslında bir noktadan sonra dışlanmak gibi diyebiliriz.

Ve en üzücü senaryo ve karşılaşmak istemediğimiz en acı senaryolardan birisi de intihar düşünceleri genelde oluyor bireylerde. Çok fazla altından kalkamayacağı yüklerse maddi anlamda en kolay yolu intihar ederek ölümle buluyor. Ailesine, akrabalarına eşine, dostuna yalan söylediği için bunun vermiş olduğu değersizlik, utanç hissiyle de yine intihara başvurabiliyor.

FARK EDİLDİĞİNDE NE YAPILMALI?

Bunu fark etmek, fark eden kişi tarafından eşi de olsa, çocuğu da olsa, annesi, babası da olsa kabul etmesi zor bir süreç. Çünkü kimse istemez böyle bir bataklığın içerisine değer verdiği bir kişinin düşmesini. Ama burada yönetmesi, karşı tarafın için de bir o kadar zor bir konu.

Çünkü burada direkt suçlama yaparsak karşı tarafı iyice kaybederiz. Yargılama yaparsak da yine aynı şekilde kaybederiz. “Sen kendini mahvettin, niye bırakmıyorsun” gibi suçlayıcı tavırlar yerine “Şu an zor bir süreçte olduğunu fark ediyorum. Ben senin yanındayım. Eğer geçirdiğin süreci benimle paylaşırsan ya da bu bağımlılığı benimle paylaşırsan birlikte aşabiliriz, ben sana destek olabilirim, birlikte çözebiliriz” gibi biraz daha böyle destekleyici tutumlar sergilersek bu süreçte doğru olacaktır.

HAYAL KIRIKLIĞI YÖNETİLMELİ

Ebeveynlerin böyle bir anla karşılaşması onlarda sinir yaratabiliyor eşlerin de yine aynı şekilde ya da artık her kimse ama orada o siniri o hayal kırıklığını biraz yönetmemiz sürece oldukça fayda sağlayacak. Onun dışında gerçeklikle yüzleştirmemiz lazım ama bunu da yaparken kırmamamız lazım. Farkındalık kazandırarak yapmak çok daha kıymetli. Yani harcanan para ve geçirilen zamanı biraz daha somutlaştırabiliriz.

Örneğin “Bak bu kadar hani zaman burada geçiyor. Bunun yerine şunu yapabilirsin, senin için çok daha faydalı olur ya da harcadığın bu para bunun yerine şunu alabilirsin” gibi. O parayla aslında biraz daha neler yapabileceğini, yerine güzel şeyler konulabileceğini gösterebiliriz karşı tarafa.

Onun dışında da yine erişim kolaylığından da oluyor. Burada belki bir uygulama silmek olabilir ama bu tabii ki şöyle değil. Yani çocuk telefonunu bıraktı veya telefonu elinden sertçe aldım. Uygulamayı siliyorum gibi böyle sert bir şekilde değil de daha konuşarak onu da biraz daha işbirliğine dayalı bir süreç olarak götürebilirsek bir uygulamayı silmek bunun bir başlangıcı olabilir.

FİNANSAL KONTROL GETİRİLMELİ

Finansal kontrol getirilebilir, harcama limiti koymak gibi. Böylelikle sadece zaten ihtiyaçlarını karşılayabileceği için fazlası atıldığı takdirde böyle bir yola başvuruyorsa bu fazlayı kesmek. Günlük hayatını devam ettirebilecek ama bu tarz yollara başvurmayacak şekilde bir tutar belirlemek ve yalnız kalma süresini azaltmak.

Genelde yalnız kaldıkları için ve yalnız kalarak aslında bu oyunu daha sık oynuyorlar bahisleri. O yüzden biraz daha onlarla aktiviteler belki planlayarak biraz daha onları da kendi içimize entegre ederek vakit geçirme sıklığımızı da arttırarak, yalnız kalma süresini azaltarak da aslında yerine güzel şeyler koyabiliriz birde tabii o da ayrı bir seçenek.

Bir rutin oluşturabiliriz. Mesela sabah kalkıp koşuya gitmesi, sonrasında günün devamında yine spor yapıp sağlıklı beslenmek vesaire gibi bir rutin. Belki bir kurs olabilir ilgi duyduğu ya da merak ettiği bir alan varsa bununla ilgili bir alternatif koyulabilir yerine.

En önemlisi de aslında en çok atladığımız nokta şu anda fiziksel olarak bir yerimiz ağrıdığı zaman hemen bir doktora gidebiliyoruz. Bundan çekinmiyoruz. Ama maalesef ruhsal kırılmalarda bir uzmana başvurmak çoğu zaman birçok kişi için zor oluyor. Genelde ertelenen, ötelenen bir süreç oluyor. O yüzden burada bir uzman desteği almak da oldukça kıymetli.

Çünkü bazen bazı şeyler evet tabii ki çevremizdekilerin desteği de çok kıymetli sürece fayda sağlar ama bir uzman dokunuşu da aslında süreci çok farklı bir noktaya götürüp baş etme biçimi olarak en sağlıklısı bu olacaktır. O yüzden bir uzmandan da destek almaktan çekinmemek lazım. Gerekirse bir psikiyatrik desteğe başvurulabilir. İlaç kullanımıyla desteklenebilir.